dA5sYp. Başta egzama olmak üzere birçok hastalığın tedavisinde doğal bir şekilde kullanılabilecek şeker otunun faydaları saymak bitmiyor. Beslenme uzmanlarının da sıklıkla önerdiği bu bitkinin kullanımı dünya çapında giderek artmaktadır. Şeker otu nedir? Şeker otu, yetiştirilmesi son derece kolay olan bir bitki türüdür. Amerika'nın güney kesimlerinde sıklıkla üretilen bu bitki Türkiye'de de giderek artan bir rağbet oranıyla yetiştirilmeye ve satılmaya başlanmıştır. Şeker otu üzerinde yapılan araştırma ve incelemeler insan sağlığına birçok açıdan fayda sağladığını gözler önüne sermiştir. Bu özel ot belli başlı aktarlardan ve internet sitelerinden satışa çıkarılıyor. Öncesinde birkaç dakika kaynatılmış olan bu ve diğer içeceklerin içerisine katılarak kullanılabilir. Doğal bir tatlandırıcı olduğu için beyaz şeker yerine kullanılması önerilmektedir. Tamamen kalorisiz olan şeker otu aynı zamanda tam bir protein deposu olarak nitelendiriliyor. Şeker otunun faydaları nelerdir? 1- Kilo vermede yardımcı oluyor Günümüzde sıklıkla kullanılan beyaz şeker birçok hastalığa dolaylı olarak etki etmede, aynı zamanda obezite vakalarında kilit ol oynamaktadır. Bunun önüne geçmek için çay kahve ve diğer içeceklerin içerisine eser miktarda konularak sağlıklı bir biçimde tüketilebilir. Gerekli işlemlerden geçtikten sonra 'baldan tatlı' olarak nitelendirilen bu özel ot, kişilerin tatlı ihtiyacını da karşılıyor. Bu sayede şerbetli ve sütlü tatlıların tüketimi de azalacağı için kişilerin hızlı ve sağlıklı bir şekilde kilo vermesine yardımcı oluyor. 2- Diyabet hastalığına iyi geliyor Günümüzde, kiloya, sağlıksız beslenme alışkanlıklarına ve genetik faktörlere bağlı olarak en sık görülen hastalıkların başında diyabet geliyor. Düzenli aralıklarla şeker otu tüketildiği takdirde şeker hastalığına yakalanma riski yarı yarıya düşmektedir. Yapılan son araştırmalar ise diyabet hastalığının tedavi sürecinde de şeker otu tüketiminin olumlu sonuçlara etki edebileceğini ortaya çıkardı. 3- Mide sorunlarına birebir Şeker otu aynı zamanda tam bir protein ve mineral deposudur. İçerdiği mineraller midenin rahatlamasına doğrudan doğruya etki ediyor. Özellikle yemeklerden sonra hazımsız şikayeti bulunan kişiler şeker otunu kaynatarak içebilir. Bağırsaklarda biriken kötü gazların vücuttan atılmasını hızlandırarak rahatlama hissi uyandırır. Şişkinliği alır sindirme problemlerinin yarattığı olumsuz sonuçları ortadan kaldırır. Sadece akşam yemeklerinden sonra değil her öğünden sonra maden suyuna alternatif olarak tüketilebilir. 4- Tansiyonu dengeliyor Yüksek tansiyon hastalarının beyaz şeker ve şekerli gıdalar tüketmesi büyük oranda risk doğuruyor. Bunun önüne geçmek için periyodik aralıklarla şeker otu tüketmeleri öneriliyor. Tansiyonu dengeleyen Stevia bitkisi tansiyon hastalarının yaşam kalitesini de arttırmaktadır. Şeker otu ne işe yarar ve ne için kullanılır? 1- Sigarayı bırakmada kilit rol oynuyor Şeker otunun mucize etkilerinden biri sigarayı bırakma sürecinde kişilere büyük oranda fayda sağlamasıdır. Binlerce kişi sadece birkaç aylık süre zarfında bu zararlı alışkanlıklarından tamamen kurtuluyor. Sigarayı bırakanlar genellikle aşırı kilo artışlarından şikayetçidir. Ancak şeker otu tamamen doğal bir tatlandırıcı olduğu için bu süreçte kilo alınmasını da engellemektedir. 2- Depresyon ve karşı bozukluklarına karşı şeker otu Amerika'nın üniversite ve laboratuvarlarında yapılan son araştırmaların sonucunda yepyeni bulgular elde edilir. Bu bulgulara göre düzenli aralıklarla şeker otu tüketmek, insanların sadece fiziksel değil psikolojik sorunlarına da iyi geliyor. Yüksek oranda protein içeren yapısı kişilerin çok daha enerjik ve zinde olmalarını sağlıyor. Depresyona bağlı kaygı bozuklukları ve asabiyetin de önüne geçen şeker otu bireylerin fiziksel ve psikolojik olarak daha sağlıklı hissetmelerini sağlıyor. 3- Mide ve bağırsak faaliyetlerini düzenliyor Özellikle hareketsiz bir yaşam düzeni bulunan ve düzensiz beslenen kişilerde mide ve bağırsak faaliyetleri düzensizdir. Bunun sonucunda hazımsızlık ve kabızlık sorunları ortaya çıkabilir. Kabızlık probleminin giderilmesi için şeker otu günde iki kere kaynatılıp içilebilir. 4- Diş sağlığında da etkili Bu doğal ot, şeker tüketimini azalttığı için dişlerin ve diş etlerinin daha sağlıklı olmasına dolaylı olarak katkı sağlıyor. Diş çürüklerinin önüne geçen şeker otu tartar oluşumlarını da engellemektedir. GİRİŞ Çemen bitkisi, boyotu, buyotu, çemen otu adlarıyla da adlandırılır. Kelebekçiçekligiller familyasından, 10-50 cm boyunda, tarımı yapılan, 1 yıllık otsu bitki. Çiçekleri sarımsı beyaz, bazen hafif pembe renkli, meyveleri düz veya biraz kıvrık, 5-11 cm uzunlukta ve 10-20 tohumludur. Bu makalede çemen bitkisinin Trigonella foenum- graecum L. verim ve morfolojik özellikleri, yetiştiriciliği, kullanım alanları, besin içeriği ve hasadıma dair bilgiler verilmeye çalışılmıştır. BÖLÜM 1 ÇEMEN BİTKİSİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ 1. Çemen Bitkisinin Tanımı ve Önemi Trigonella foenum-graecum L. Legüminosae familyasının Papilionaceae alt familyasına ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Halk arasında” buy otu” olarakta ünlenmiştir. Çemen bitkisinin Geniş adaptasyon yeteneğine sahip olması, özellikle toprak isteği bakımından kanaatkâr olması ve baharat, ilaç ve kozmetik gibi daha birçok alanda kullanımının olması Ç E M E N İ N rekabetçi-güçlü yönlerini oluştururken buyÇemen bitkisini de baharat bitkileri içerimde önemli bir yere taşımaktadır. 2. Çemen Bitkisinin Anavatanı ve Tarihsel Gelişim Süreci Çemen bitkisi günümüzden 4000 yıl önce Mısır’da ekilmeye başlamış ve zamanının bitki deseni içerisinde yer almıştır. Çemen, Mısır’ın en kıdemli kültür bitkisi olduğu gibi, Hint uygarlığını Hintlilerce paylaştığı Hint tarımında önemli bir yeri olduğu adının Sanskritçede kayıtlı bu olduğu tespit edilmiştir. Gen merkezi Güney Avrupa ve ülkemizi de içine alan Akdeniz havzası ve Batı Asya’dır. Çemen Doğu Akdeniz’den Orta Asya ve Etiyopya’ya kadar doğal olarak yetişmektedir. 3. Çemenin Bilimsel Sınıflandırılması Alem Plantae Bitkiler Bölüm Magnoliophyta Kapalı Tohumlular Sınıf Magnoliopsida İki Çenekliler Takım Fabales Familya Fabaceae Leguminosae Alt Familya Papilionaceae Cins Trigonella Tür Trigonellafoenum-graecum Alem Plantae Bitkiler Bölüm Magnoliophyta Kapalı Tohumlular Takım Fabales Sınıf Magnoliopsida İki Çenekliler Familya Fabaceae Alt Familya Papilionaceae Cins Trigonella Tür T. foenum graecum L. Çemen Trigonella foenum-graecum L. Fabaceae; Çemenin yetiştiriciliği yapılan iki türü bulunmaktadır. Bunlardan birisi ülkemizde de tarımı yapılan Trigonella foenum- graecum L. türüdür. Diğeri ise Trigonella caerule L. Mavi çemen’dir. Trigonella cinsinin 50’ye yakın türü bulunmaktadır. Övünülecek ve geliştiricek bir zenginlikten bahsetmek gerekirse bu ÇEMEN türlerden 45‟i Türkiye’ de tabi olarak yetişmesidir. 4. Çemenin Besin İçeriği Yapılan tahlil ve araştırmalarda Çemen tohumlarının % protein, % yağ, % 48 yararsız karbonhidrat, % 20 müsilaj madde ve % diosgenin veren saponin içerdiği kayıt altına alınmıştır. Çemen tohumunun embriyosunda diosgenin adı verilen saponozitin maddesi keşfedilmiştir. Çemende saponozitin varlığının anlaşılmasından sonra bitki Avrupa, Amerika ve Doğu Afrika’da yaygınlaşmaya başlanmıştır. Buy tohumları valin, fenilalanin, lisin, glisin, aspartik asit, glutamik asit, serin ve lösince aminoasitlerden zengin olduğu tespit edilmiştir. Çemen Tohumlarının Kimyasal Ve Mineral Besin Değerleri çizelge halinde aşağıda sunulmuştur. Besin İçeriği Miktarı Birimi Nem 4,3 % Ham Protein 27,3 % Ham Yağ 6,7 % Ham Lif 6,7 % Nitrojen 51,2 % Kül 3,8 % Na 49 mg/100 g K 1306 mg/100 g Fe 22,5 mg/100 g Ca 158 mg/100 g P 415 mg/100 g Mn 1550 mg/100 g Zn 9,9 mg/100 g Cu 331 mg/100 g Çemen tohumunun kimyasal kompozisyonu içerisinde tohumlarında sabit yağ oranının %7-10 olduğu ve %0,02’de uçucu yağ bulunduğu ortaya konulmuştur. Tohumda yağ ile birlikte %27 protein, %30-38 müsilaj bulunur. Tohumdaki bulunan müsilajdan dolayı tohumlar çabuk şişerler. Çemen tohum Yağının Besin Değeri Çemen tohumu yağında önemli miktarda fito kimyasallar, mineral maddeler ve vitaminler bulunmaktadır. Bunlar; %52 oleik asit ile %40 linoleik asit, uçucu yağ, azotlu bileşikler, fitin, kolin, rutin, nikotin amid, kumarin, kül %3-4, flavonoid, müsilaj %30, trigonellin %1, eholine, sentionine ve cerpaine alkaloitleri ve yağlı embriyosunda hidroliz sonucu diosgenin %0,8-2,2 veren steroidal saponinler %5-7 ve Vitamin A, B ve C, kalsiyum, demir ve diğer minerallerdir. 5. Çemenin Tüketim ve Kullanım Alanları Nelerdir? Çemenin çeşitli kullanım alanları vardır. Çemen özellikle tıp, gıda, eczacılık ve kozmetik gibi sektörlerde yaygın olarak tüketilmektedir. Çemen bitkisinin halk hekimliğinde de kullanımı mevcuttur. Bitkisinin hem tohumları hem de vejetatif yeşil kısımları genç dönemde yaprakları insan beslenmesinde kullanılır. Tohumları öğütülerek mutfaklarda baharat karışımlarında, soslarda, turşularda ve et ürünlerinde kullanılmaktadır. Pastırma işletmecilerinin hammadde kalemlerinden biri de çemen karışımıdır. Çemenin pastırma imalatında kullanılmasının nedeni pastırmayı olası mikroorganizma bulaşlarından korumak ve aynı zamanda pastırmaya lezzet, tat ve aroma kazandırmaktır. Çemen Yeşil gübre olarak toprak ıslahında hasat sonrası sapları hayvan beslemesinde kullanılmaktadır. Çemen aynı zamanda bir münavebe bitkisi olarakta yetiştirilebilir. Gıda endüstrisinde şekerlemeler, şurup, alkolsüz içecekler, çeşni ürünleri ve şekerli sosların karışımında kullanılır. Çemenden elde edilen özüt ve oleorezin ise alkollü içecekler, jelatin, pudinkler, cikletler, şekerli kremalarda ve turşularda kullanılır. 6. Üretim Miktarı Ve Ekonomik Önemi Türkiye’de üretilen çemen tohumu en çok baharat olarak tüketilmekte ve ardından ise ihracatı yapılmaktadır. Üretim Alanları, Üretim Miktarları ve Verim Çizelgesi YILLAR EKİM ALANI da ÜRETİM ton VERİM kg/da 2010 200 121 2011 141 134 2012 640 67 105 2013 195 116 2014 218 110 2015 491 114 2016 914 111 2017 105 2018 745 104 2019 645 107 Kaynak TÜİK, 2020 2019 Yılında Çemen Yetiştiriciliği Yapılan İller Çizelgesi İller Alanı da Üretim Miktarı ton Verim kg/da Karaman 214 119 Çorum 110 92 Sivas 979 94 96 Samsun 740 85 115 Yozgat 560 57 102 Konya 288 35 122 Kayseri 204 25 123 Amasya 216 21 97 Tokat 45 3 67 Afyonkarahisar 10 1 100 Toplam 645 – Kaynak TÜİK, 2020 Çemen yetiştiriciliği yıllar itibari ile incelendiğinde yıllara göre ekim alanının uç noktalarda azalıp çoğaldığı görülecektir. Bu ekiliş alanlarındaki geniş band çemen fiyatının yıllara göre değişkenlik sergilemesinden ve iklimsel değerlerden özellikle yağıştan ileri gelmektedir. Yetiştiricilik Alanları Çemen Dünyada yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan bir bitkidir. Hindistan, Fas, Mısır, Cezayir, Türkiye, İtalya, İspanya, Fransa ve Yunanistan’da ve Amerika’da tarımı yapılmaktadır. Çemen Türkiye’de de istenilen oranda yetiştiriciliği ve üretimi yapılmasa da öteden beri tarımı yapılan kökenleri Anadolu olan bir bitkidir. Çemen Türkiye’de Konya, Kayseri, Çankırı, Ankara, Gaziantep, Kahramanmaraş, Afyon, Şanlıurfa ve Hatay, Çankırı, Karaman, Çorum yetiştiriciliği en çok yapılan illerdir. Çemenin Kıymeti Çemen üretim ve ekiliş alanı açısından ülkemizde istenilen kültüre ulaşamamıştır. Çünkü çemen tüketimi ve kullanımı halk arasında yeterince yayılmamıştır. Ülkemizde çemenin dışsatımı da istenilen durumda değildir. Bütün bu olumsuzlukların sebebi bitkinin tanıtımının yeterince yapılamamasıdır. Çemen bitkisinin kullanım alanlarının genişletilmesi ve bu bitkilerden elde edilen ürünlerin standartlarının daha da iyileştirilmesi ile tıbbi ve aromatik bitkilere karşı son yıllarda artan ilgiden çemeninde hissesine düşeni alacağı ve dışsatım ile üretim miktarının hak ettiği düzeye ulaşacağı ifade edilmektedir. Tarımında Ekilen Çeşitler Türkiye’de Trigonella foenum-graecum L. türünün tarımı yapılmaktadır. Trigonella foenum-graecum’un açılımı Tirigonella üçgen şekilli soluk çiçek demektir. Foenum graecum ise Yunan samanı anlamına gelmektedir. Ülkemiz çemenin doğal yetişme alanı olmasına rağmen tohum ıslah çalışmaları çok ileri seviyede değildir. Çemende geliştirilen tohum çeşitlerimizde bulunmaktadır. Bu çeşitlerin özellikleri ve adları aşağıda verilmiştir. Berkem Tohum Çemen Çeşidi. Geliştirici kuruluş Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesidir. Gürarslan Çemen Tohumu Çeşidi Özelliği kışlık tabiatlı Geliştirici kuruluş Zir. Fakültesi. Çiftçi Çemen Tohumu Çeşidi Geliştirici Kuruluş Geçit Kuşağı Tar. Arş. Ens. Müdürlüğü Çemen bitkisinin Sağlık Yararları Çemen tohumlarından elde edilen boya kozmetik ürünlerin boyanmasında ve afrodizyak olarak da kullanıldığı bilinmektedir. Halk arasında çemenden, tahriş giderici, bağırsak yumuşatıcı, gaz giderici, sindirimi kolaylaştırıcı, süt arttırıcı, göğüs yumuşatıcı, balgam söktürücü olarak yararlanılmakla beraber, ateş düşürücü, bronşit, boğaz ağrısını giderici, yara iyileştirici ve kan şekerini düşürücü özelliğinden dolayı şeker hastalığında ve kanser tedavisinde kullanılır. BÖLÜM 2 ÇEMEN OTUNUN BOTANİK ÖZELLİKLERİ Çemen ülkemizde 30 veya 60 cm arasında boylanabilmektedir. Çemen dikine büyüme özelliğine sahip olduğu gibi yere yatık olarakta gelişmesini sürdürebilmektedir. Çemenin vejetasyon süresi 105 veya 140 gün arasındadır. Ancak bu süre güzlük ekimin yapıldığı Akdeniz Bölgesinde 210 günü bulmaktadır. 1. Çemenin Gövde ve Sap Yapısı Gövde birinci gelişme evresinde tüylü olup, daha sonra çıplak bir yapıya dönüşmektedir. Çemen gövdesi koyu yeşil renktedir. Çemen bitki sapları yuvarlağa yakın ve içi dolu değil boştur. Yan dallar yaprak koltuklarından çıkmaktadır. 2. Yaprak Yonca yaprağına çok benzeyen çemen yaprakları, 5,3 mm uzunluğunda kısa bir sap üzerinde üç yaprakçıktan oluşmaktadır. Yaprağı oluşturan yaprakçıklar ters yumurta ve/veya mızrak formunda 10-40 mm uzunluğunda ve 8- 15 mm genişliğindedir. Yaprakcıkların şekli dipte, ortada ve yanlarda farklı olabilmektedir. Dip yaprakçıklar kama formuna dönüşmektedir. Orta yaprakçıklar ise uzun sapçıklıdır. Yandaki yaprakçıklar ise sapsız bağlanmışlardır. Her üç yaprakçık formunda yaprakçık tabanı düz kenarlı, üst kısımlar ise ince dişlidir. Ancak yoncanın aksine orta damar uzantısı belirgin değildir. Kulakçık oldukça iri ve üçgenimsi, mızraksı bir formdan yumurta formuna kadar değişik şekiller göstermektedir. 3. Çiçek Çemen çiçekleri açık sarı veya beyaz renktedir. Baklagil çiçek durumunun temel özelliklerini gösteren çemen çiçekleri 10-18 mm uzunluğunda tek veya çift ikili olarak yaprak koltuklarında sapsız olarak oluşmaktadır. Çiçeklenmeden sonra 10 gün içinde meyve bağlamaktadır. Bu çiçekler meyve bağlayıp olgunlaşınca her biri 10 veya 20 adet sarı veya kahverengi minik tohum taşıyan tohum zarfına dönüşmektedir. 4. Kök Çemen tek yıllık kazık köklü bitkidir. Kök sistem olarak fazla derine gitmeyen bir yapıya sahiptir. Çemen diğer baklagillerde olduğu gibi köklerinde yüksükler taşır. Köklerinde bol miktarda nodoziteler oluşur. 5. Bakla Ve Tohum Baklalar 5- 11 cm uzunlukta 0,5-1 cm genişliğinde olup, kıvrık ve sivri uçlu olup, baklalar ortalama 6-20 adet arasında tohum taşır. TOHUM;Çemen tohumları 3-5 mm boyundadır. Dış görünüşü sert, köşeli, üzeri ince pürtüklüdür. Tohumda renk; kirli sarıdan koyu kahverengiye kadar değişen renklerdedir.. Tohumları parmaklar arasında ovuşturulduğunda özel çemen kokusu hissedilir. Tohumun kendine ait özel kokusu,3-Hydroxy-4,5-Dimethyl-25H-Furanon bileşiminden ileri gelmektedir.. BÖLÜM 3 ÇEMENİN EKOLOJİK İSTEKLERİ 1. İklim İsteği Çemen “En” leri olan bir bitkidir. Çemen kuraklığa ve sıcağa en dayanıklı bitkiler içindedir. Çemen ılıman iklimlerde iyi gelişim sağlayan bir bitki olarak kayıtlara adını yazdırmıştır. Çemen bitkisinin hem yazlık hem de kışlık ekilişleri vardır. Türkiye’de sıcak bölgelerde, erken ilkbaharda veya kışlık olarak ekilirken soğuk bölgelerde ise yazlık olarak ekimi yapılmaktadır. Kuraklığı ve sıcaklığa dayanımı iyi olmasına rağmen fazla kuraklıkta gelişmesi geriler. Çünkü neme karşı hassasiyeti bulunmaktadır. Kışa dayanma gücü zayıftır. Bu nedenle soğuk bölgelerde yazlık üretim yapılır. Ilık iklim bitkisi olduğu için düşük sıcaklıklarda gelişmesi gerilemektedir. Sıcaklık İsteği; Bitki 18 -27 °C sıcaklıklarda iyi gelişimi göstermektedir. Optimum tohum üretimi için, düşük nem gereklidir. 2. Toprak İstekleri Drenaj problemi olmayan, yeterli neme sahip, gevşek, kireçli topraklarda yüksek verim vermektedir. Toprak pH 5,3-8,2 arasında olmalıdır. Toprak bünyesi itibariyle isteği ise su tutma kapasitesi iyi olan orta ve ağır bünyeli topraklar Çemen yetiştiriciliğine uygun bulunmaktadır. Çemen Münavebe Bitkisi Çemen bitkisi aynı zamanda, ince saplı yapısı ve toprakta iyi çözünmesi nedeniyle iyi bir yeşil gübre ve münavebe bitkisidir. Yorgun topraklarda kışlık çemen ekilişi yapılarak toprağın üretken hale gelmesi sağlanabilir. BÖLÜM 4. ÇEMEN BİTKİSİNİN TEKNİK YETİŞTİRİCİLİĞİ 1. Çemende Toprak Nasıl Hazırlanır? Ekim sonrası merdane geçirmek güçlü bir çıkış için tavsiye edilmektedir. Çemen tohumu tarlaya mibzerle veya elle ekilebilmektedir. 2. ÇEMEN Bitkisinin Ekimi Çemenin Sonbahar Ekimi Kışları çok soğuk geçmeyen, don olayı olmayan yerlerde ekim işlemi sonbaharda yapılır ki bu ekim tabiatına kışlık ekim de denilmektedir. Güzlük ekimlerde Ekim tarihi 15 Ekim ve 15 Kasım arasında yapılmalıdır. 2. Çemenin İlkbahar Ekimi İklimi sert geçen bölgelerde ilkbaharda yapılır. Ekim ilkbaharda mümkün mertebe erken davranılarak Mart ayı veya en son Nisan ayı ortasına kadar yapılmalıdır. İlkbahar ekimine yazlık ekimde denilmektedir. Baharlık ekimlerde ekim tarihi 1 Mart, 15 Mart, 1 Nisan ve 15 Nisan arasında uygulandığında en erken ekilen çemenin veriminin ve hasat indeksinin tohum/sap oranı daha iyi olduğu ve geç ekimlerde verim azalması meydana geldiği tespitleri vardır. Burada geç ekimlerde sap ve yeşil aksamın daha fazla olduğunu da belirtmek gerekir. Ekim Sıklığı Sıra arası 20-25 cm mesafe ile ekim yapılmalıdır. Ekim Normu Dekara 2-2,5 kg ekim normu uygundur. Diğer bir kaynakta dane üretimi için 2-4 kg/da, yeşil aksam ot üretimi için 5-8 kg/da tohumluk kullanılmaktadır. 3. ÇEMEN Tarımında Gübreleme N Gübrelemesi Bakteri aşılaması verimi artırır. kg/da azot dozu uygundur. Çok fazla azotlu gübre uygulaması bitkinin aşırı büyümesine yol açtığı için çemen tohum verimini düşürmektedir. Çemenin azot ihtiyacı mercimeğe benzemektedir. Fosfor Gübrelemesi Çemen tarımında 6-9 kg/da P2O5 dozu yeterlidir. Türkiye’de tarım topraklarının büyük çoğunluğu fosfor yönünden fakirdir. Bu nedenle bol ürün alınabilmesi için topraklara fosforlu gübre uygulaması zorunluluktur Kacar ve Katkat 2009. Bitkiler için fosfor, optimum bir büyüme, çiçek ve tohum oluşumu için önemlidir. 4. ÇEMEN Tarımında Sulama Çemen bitkisi fazla sulama istememektedir. Çiçeklenme aşamasına kadar bir defa ve çiçeklenmeden sonrası 2. Gelişme döneminde özellikle olgunlaşmaya başladığı dönemde dane dolumu için ikinci bir sulama daha yapılmalıdır. Burada hemen belirtelim ki çemenin suya en hassa olduğu dönem çiçeklenme öncesi- meyve tutumu evresidir. Sulama suyu yağmurlama şeklinde verilir. Çemen bitkisi nemi çok sevmediği için fazla sulama istemez. Çiçeklenme dönemine kadar bir kere su ihtiyacı karşılanmalıdır. Bu nedenle yağışların yetersiz olduğu durumlarda yağmurlama şeklinde sulama yapılmalıdır. Çiçeklenme sonrası ve özellikle olgunlaşmaya başladığı dönemde dane dolumu için bir sulama daha yapılmalıdır. ÇEMENİN Çapalanması ve Bakımı Çemen bitkinin çıkış ve 3-10 yaprak döneminde çapalama yapılır. Sezon yağışlı olursa ot gelişimi durumuna göre ot çapalaması veya otların elle çekimi yapılabilir. Yabancı ot mücadelesi elde edilen ürünün kalitesini ve miktarını doğrudan etkilemektedir. ÇEMEN Hasadı Nasıl Yapılır? Bitkilerin sararıp kuruması hasat olgunluğuna geldiğinin göstergesidir. Hasat elle ve biçerdöverle yapılabilmektedir. Biçerdöverle hasatta çemen bitkisine uyumlu tabla ve yükseklik ayarları yapılmalıdır. Hasatta Dane Döküm Sorunu Varmı? Çörekotu, kişniş vb. bitkilerin hasadında geç kalınırsa dane kaybı sorunu yaşanır. Çemen bitkisinin hasadında dane dökülmesi hasat olgunluğuna gelen bitkilerin baklaları hemen çatlamadığı için yaşanmamaktadır. Çemenin Elle Hasadı Çemen elle ağustos- eylül aylarında hasat edilebilir. Elle hasatta kademeli olarak olgunlaşan meyveler toplanır, güneşte kurutulur. Kuruyan kapçıklar sopa ile dövülerek tohumlar meyvelerden dışarı çıkarılır ve kurutulur. Çemen Tohumunun Saklanması Hasat ve harman edilen çemen tohumları serin ve kuru şartlarda % 12 nemde saklanmalıdır. Kurutulan tohumlar öğütülerek unu tozu üretilerekte muhafaza edilir. Otu için ekildiğinde ekimden sonraki 90-120 günde biçime gelir. Verim Çemen tohum verimi kg/da- 266 kg/da arasında seyretmektedir. Çemen bitkisinin biyolojik verimi 343,4 kg/dekardır. KAYNAKLAR Arslan, N. 1994. Tohumluk miktarı ve sıra arası mesafenin çemenin bazı özelliklerine etkisi. Ankara Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 31 63–71, Ankara. Akgül, A. 1993. Baharat bilim ve teknolojisi, gıda teknolojisi derneği yayınları. Ankara. Abdelgani, M. E., Elsheikh, E. A. Mukhtar, N. O. 1998. The effect of rhizobium inoculation and chemical fertilization on seed quality of fenugreek. Food Chemistry, Vol 64, Ahmadiani, A. 2004. Volatile constituent from the oil of Trigonella foenum-graecum L. Journal of Essential Oil Research. Anonim. 2009. Tarım istatistikleri özeti 1989-2008, TÜİK Yayınları, Ankara. Anonim. 2011. Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK verileri, Ankara. Arslan, N., Tekeli, S. ve Gençtan, T. 1989a. Değişik yörelere ait çemen Trigonella foenum-graecum L. populasyonlarının tohum verimleri. VIII. Bitkisel İlaç Hammaddeleri Toplantısı Bildiri Kitabı Cilt. II 93-97, İstanbul. Arslan, N., Tekeli, S., ve Gençtan, T. 1989b. Farklı ekim zamanlarının çemen bitkisinin verimine etkisi. VIII. Bitkisel İlaç Hammaddeleri Toplantısı Bildirileri. 19-21 Mayıs 1989, İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, İstanbul. Birçok uzman tarafından asrın bitkisi olarak tanıtılan şeker otu bitkisi, son dönemlerde en çok duyulan bitkiler arasındadır. Bilim dünyasının Stevia olarak da isimlendirdiği bitki, doğal bir tatlandırıcı formundadır. Bu özelliği nedeniyle onlarca ülkede üretimine başlanmıştır. Dünya genelinde tüketimi hızla artış gösteren şeker otunun 5 milyon dolarlık bir ekonomik değere sahip olduğu bilinmektedir. İçerisinde hiç kalori bulundurmayan şeker otu, fabrikasyon işlemleri sonrasında beyaz şekerden çok daha tatlı olabilmektedir. Bu özelliği ile bilhassa diyabet hastalarına faydası olacağına inanılmaktadır. [renkbox baslik="Adaçayı Nedir? Nasıl Kullanılır? Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir?" link=" resim=" renk="yesil" yenisekme="evet"][/renkbox] Tansiyondan sigara bağımlılığına kadar pek çok alanda etkisinin olduğu bilinmektedir. Şeker otu, doğanın insana sunduğu şifalı bitkiler arasında yer almaktadır. Kullanıldığında birçok hastalığa fayda sağlayacağı tespit edilmiştir. Yüzyıllardır Paraguay ve Brezilya'da şifalı özelliklerinin yanında, tatlandırıcı yapısı nedeniyle de kullanılmıştır. Bu nedenle adı şeker bitkisi veya şekerotu olarak anılmaktadır. Şimdi gelin doğanın bize sunduğu bu bitkiyi yakından tanıyalım. Şeker Otu Stevia Nedir? Asıl vatanı Paraguay olan şeker otu bitkisi, bilim dünyası tarafından farklı isimlerle tanımlanmaktadır. Kendi vatanında 1500 yıldan fazla süredir kullanılan bitki, bölge halkının sağlığı üzerinde doğrudan etkilidir. Bu nedenle uzun süredir üzerine araştırmalar yapılan özel bir bitki olduğu dile getirilmiştir. Şeker otunun son 35 yıldır en hızlı araştırılan bitkiler arasında yer aldığı bilinmektedir. Birçok önemli hastalık için çözüm aranırken şeker otunun da çok yönlü faydası olduğu tespit edilmiştir. Şeker kullanımıyla ilgili bir problemi olanların stevia bitkisini kullanmalarında herhangi bir sakınca olmadığı tespit edilmiştir. Anavatanı Paraguay olan bitkinin aynı zamanda Brezilya, Kolombiya ve Meksika gibi ülkelerde üretildiği bilinmektedir. Dünyada ticaretinin ise Güney Amerika ülkelerinin elinde olduğu biliniyor. Dolayısıyla 2012 yılına kadar Türkiye’ye giren şeker otunun ithal olduğu söylenebilmektedir. Sonrasında ilk kez 2010 yılında Antalya’da ekimi yapılan şeker otunun 2012 yılında ürün verdiği dikkat çekmektedir. Daha sonra yaygınlık kazanan şeker otunun üretimi en son Rize’de başlamıştır. Rize’de oldukça büyük bir planlamayla şeker otu üretilip satışa sunulmaktadır. Şeker Otu Stevia Nasıl Üretilir? Stevia bitkisi daha çok tropikal iklim koşullarını tercih eden bitkilerdendir. Bu nedenle yağmuru bol olan yerlerde yetişmesi oldukça kolay olmaktadır. Hem sıcak hem de nemli yerleri sevdiği için Türkiye’de Antalya’da ve Rize’de uygun koşullar oluşturulmaya çalışılmaktadır. Saksıda da yetişebilme özelliği bulunan şeker otunun tohumunu hemen her yerde bulabilmeniz mümkündür. Evinizin balkonunda yetiştirmek isterseniz büyükçe bir saksıya dikebilirsiniz. İlk 3 gün güneş almayacak ortamda bulunması gereken tohumlar, 3 günün sonunda bol miktarda can suyu isteyecektir. Çokça suladıktan sonra gün içerisinde belli aralıklarla güneş gören noktalarda bulunması gerekmektedir. Her gün düzenli şekilde sulamanız gereken bitki, sulanmadığında 1-2 gün içerisinde kurumaya başlayacaktır. Sulama dengesini kurmanız oldukça önemlidir. Çokça sulandığındaysa hızla çürümektedir. Bu nedenle sularken son derece dikkatli olmanız, aşırıya kaçmamanız gerekmektedir. Yılda iki defa hasat edilir ve dekar başına ortalama 4 ton ürün vermektedir. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü ÇAYKUR, 2012 yılında stevia bitkisinden şeker üretmek için çalışmalara başlamıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Rize şekeri adını verdiği bitkinin 5 yıllık deneme süresi hüsranla sonuçlandı. Bu bitkinin düz ve taban arazi tipi istediği ve dolayısıyla Rize koşullarında yetiştirilemeyeceğine kanaat getirildi. Bunun yanında ülkemizde üretilen bitkinin şeker ekstraktı elde etmek için uygun olmadığı anlaşıldı. Böylelikle yapılan 16 milyon liralık yatırım da ziyan oldu. 2020 yılının başında yapılan açıklamada; “Muhtelif işler projesi çerçevesinde yatırım programından yaklaşık 16 milyon TL harcandığı bildirilmiştir. Ancak, stevia bitkisinden şeker mi yoksa gıda katkı maddesi mi elde edileceği henüz açıklık kazanmamıştır. Diğer yandan çay bölgesinde üretiminin yapılması için stevia fidesi dağıtılan üreticilerin de söz konusu bitkinin üretiminden olumlu sonuç alamadıkları görülmüştür. Bu tesisin çalıştırılması için yurt dışından kuru stevia yaprağı ve proseste kullanılacak yardımcı ürünlerin ithal edilmesi gündeme gelmektedir. Maliyeti, pazar durumu ve kullanım alanı iyice tespit edilmeden böyle bir ürün için yatırım yapılması rasyonel bir yaklaşım olarak görünmemektedir.” sözlerine yer verilmişti. ÇAYKUR Genel Müdür Vekili Yusuf Ziya Alim ise söz konusu bitkiyi 46 üreticiye dağıttıklarını fakat beklenen ilgiyi göremediklerini söyledi. Birçok üreticinin de yetiştirme aşamasında zorlandığını aktardı. Şeker Otu Nasıl Kullanılır? Şeker otunun kullanım alanı mutfaktır. Bu nedenle mutfakta doğal tatlandırıcıya ihtiyacınız olduğunda şeker otunu tercih edebilirsiniz. Özellikle içecekler için şeker otunun çok yönlü faydasının olduğu bilinmektedir. Hazırlayacağınız özel tatlandırıcıyı birçok tatlıda da tercih edebilirsiniz. Hem kalorisiz hem proteinsiz bir şeker içeriğine sahip olan şeker otu bu açıdan tercih edilebilirdir. Şeker otunu kullanıma hazır hale getirmek için bir su bardağı suyu güzelce kaynatın. Daha sonra üzerine bir yemek kaşığı şeker otu ilave edin. Şeker otunu attıktan sonra güzelce birkaç dakika daha kaynatın. Sonrasında kullanıma hazır olacaktır. Dilediğiniz besinin içerisinde tercih edebilirsiniz. Şeker Otunun Faydaları Nelerdir? Şeker otu insan vücudunda fabrikasyon işlemler sonucunda hazırlanmış olan beyaz şekerden daha sağlıklı sonuç yaratmaktadır. Bunun için şeker otunun özellikle diyabet hastalarına önerildiği bilinmektedir. Şeker hastası olan kişiler için şeker otu oldukça sağlıklı ilerleme sağlamaktadır. Şeker otunun bir başka faydası cilt pürüzsüzlüğü sağlamasıdır. Ciltte akne, sivilce, leke ve siyah nokta sorununuz varsa şeker otunu daha düzenli şekilde tüketebilirsiniz. Bu sayede cildinizde meydana gelen ufak tefek sorunlar ortadan kalkabilir. Şeker otu özellikle kolesterol hastalarına iyi geldiği için önerilmektedir. Kolesterol kadar tansiyon sorunun da önüne geçtiği bilinmektedir. Bu nedenle günlük doz aşımı yapmadan düzenli olarak tüketmeniz etkisini kısa sürede gösterecektir. [renkbox baslik="Çivit Otu Nedir? Nasıl Kullanılır? Faydaları ve Yan Etkileri Nelerdir?" link=" resim=" renk="sari" yenisekme="hayir"][/renkbox] Şeker otu, zayıflama sürecine etkisi olan bitkilerden biridir. Bunun temel nedeni sofra şekerini hayatınızdan tamamıyla uzak tutmasıdır. Beyaz şekerden kurtulmanıza yardımcı olan şeker otu bu sayede kalorisiz şekilde tat alabilmenizi sağlayacaktır. Dil üzerinde %40 şeker hissiyatı oluşturan bitki diğer tatlandırıcıların aksine zararlı şeker içeriğine sahip değildir. Hazırlayacağınız tatlandırıcıyı şeker ihtiyacı hissettiğiniz an güvenilir şekilde tüketebilirsiniz. Bu sayede kilo almadan şeker ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz. Şeker Otunun Yan Etkileri Nelerdir? Şeker otunun gereğinden fazla tüketilmiş olması erkekler üzerinde hormonal sıkıntılar meydana getirmektedir. 1999 yılında yapılan araştırmalar sonucunda erkek hormonlarında ters etkiye neden olduğu tespit edilen bitkinin fazla tüketildiğinde kısırlığa neden olabileceği tahmin edilmektedir. Her gün belli bir miktar tüketilmesinde sakınca yokken daha fazlasının kısırlık sorunu oluşturacağı öngörülmektedir. Henüz araştırmaları tamamlanmayan bitkinin ciddi oranlarda tüketilmesi uygun bulunmamaktadır. Bunun temel nedeni sindirim sistemi üzerinde de birtakım olumsuzluklara neden olmasıdır. Sindirim zorluğu, beraberinde boşaltım sistemi problemi yaratmaktadır. Bu nedenle şeker otunun fazla tüketilmesi kabızlık ve ishali beraberinde getirebilmektedir. Oluşturulma Tarihi Şubat 27, 2018 2026Şeker otu bitkisinin ne tür tedavilerde kullanıldığı büyük bir merakla araştırılıyor. Doğada oldukça nadir bulunan şeker otu bitkisinin normal şekere göre 50 kat daha fazla tatlı bir tadı vardır. Doğal yolla alınan bu şeker birçok hastalığı da iyileştirebiliyor. Peki, Şeker otu bitkisi hangi tedaviler için uygundur?Birçok yerde şeker yaprağı, bal yaprağı ya da Paraguay tatlı yaprağı olarak bilinen şeker otu, anavatanı Güney Amerika olan ve yaprakları bildiğimiz sofra şekerinden 50 kat daha şekerli olan çalılık bir bitkidir. Paraguay’daki Guarani Kızılderilileri bu bitkiye “tatlı bitki” anlamına gelen ka’a he’e derler. Guaraniler şekerotu yapraklarını keskin bitter bir tadı olan yerba matesini ve diğer içecekleri tatlandırmak ve şifalı bitkileri tatlandırmak için kullanırdı. Ayrıca kalp için tonik olarak ve yüksek tansiyonu düşürmek, mide ekşimesi ve böbrek rahatsızlıklarını hafifletmek ve tatlı isteğini bastırmak için kaşifler yerli kabilelerin şekerotunu nasıl kullandıklarını not etmişlerdi ve 1800’lü yıllarda Paraguay, Brezilya ve Arjantin’deki Avrupalı göçmenler özellikle çaylarını tatlandırmak için bu bitkiyi kullanmaya başlamışlardı. Paraguay’ın Asuncion kentindeki tarım kolejinin müdürü olan İsviçreli botanikçi MoisesBertoni 1899 yılında bitkinin ilk tarifini yayınladı. Şekerotunun kimyasal içeriğini ilk analiz eden kişi olan Paraguaylı kimyacı Ovidio Rebaudi’ye ithafen bitkinin bilimsel adını koydu. Cins adı olan Stevia adı da 16. yüzyılda yaşayan botanik profesörü Peter James Esteve’ye ithafen koyulmuştur. Bitki, İspanyolca konuşulan birçok ülkede hâlâ estevia olarak adlandırılır. Batı bu bitkiyle 1900’lerin başında ilgilenmeye başlamıştır, bu yıllarda bu eşsiz tatlı bitkinin adı yaygınlaşmış ve şekere alternatif diabet hastaları için de güvenli bir ürün olarak sunulması ticari açıdan uygun görülmüştür. Bu fikir şeker üreticileri tarafından güçlü bir muhalefet görmüş ve bu planlar hızını kaybetmiştir. 1930’lu yıllarda şekerotuna tatlılığını veren iki madde steviosid ve rebaudosid izole edilip incelendiğinde şekerden 250 kat daha tatlı oldukları tespit edilmiştir. 30 yıl içinde Japonlar şekerotu ekstresini şekere doğal ve güvenilir bir alternatif olarak kabullendi. Kuzey Amerika ve Avrupa’da bu kabulleniş daha yavaş oldu. Birleşik Devletler’de başlangıçta yasak olan şekerotu 2008’de ticari olarak kullanılan bir tatlandırıcı boyu 3,5-9 metre arasında değişen çok yıllık bir bitkidir. Yapraklar karşılıklı, dişli, dikdörtgen-oval, sapsız ve belirgin bir biçimde damarlıdır. Yaprakların boyu 2,5 cm, eni de 1,2 cm kadardır. Çiçekler gevşek bir başta durur, disk beyaz ya da solgun mor renkli çiçekler borumsu ve 5 lobludur ve dış yüzeylerinde glandüler tüyler vardır. Bitkinin alt tarafında genellikle emici sürgünler çıkar. Şekerotunun en belirgin özelliği görülemez ama tadılır. Küçük bir parça yaprağıyla bu kadar güçlü bir şekerli tat veren başka bir bitki yoktur. 2008 yılına kadar resmi onay olmasa da bitkinin kurutulmuş yaprakları birçok yerde AlışkanlıklarıStevia cinsine dahil 230 civarında tür vardır, bunların çoğunun anavatanı Güney Amerika ve Kuzey Amerika’nın batısının kuru bölgeleridir. Şekerotunun anavatanı Brezilya ve Paraguay sınırında bulunan Amambay ve Iguaçu bölgeleridir. Doğal yetişme alanı oldukça sınırlıdır ve Paraguay’a özgü bir bitki olarak kabul edilir. Yarı tropikal iklime sahip ve kışın az yağış alan bölgelerde yetişir. Günümüzde yabani hayatta nadiren bulunur; Paraguay göçmeni Moises Santiago Bertoni 1899’da 1905’de yeniden bitkiyi tanımladığında bitkinin o zamanlarda bile zor bulunduğunu anlatmıştı. Paraguay’ın kuzeydoğusundan bir bitki uzmanı da bitkinin yapraklarının yerba mate’yi Ilex paraguariensis tatlandırmak için kullanıldığını söylemişti. 1960’lı ve 1970’li yıllarda bitkinin tatlandırıcı etkisi üzerine fazla tanıtım olması bitkinin doğal varlığını ve HasatBirleşik Devletler’in birçok bölgesinde şekerotu seralarda ya da kap bitkisi olarak yetiştirilir. Seradaki en uygun yetişme sıcaklığı 10-26 derecedir. Bitki her ortamda büyümez ve -1 derecenin altında hayatta kalamaz. Kuru toprağı sever, sıvı gübreye ve neme bol miktarda yaprakla yanıt verebilir. Çoğalma genellikle çeliklemeyle olur. Ilıman iklimlerde ticari yetiştirme genellikle seralarda olur. İhraç etmek için bitkiyi üreten ülkeler Brezilya, Kanada, Çin, Japonya, Paraguay, Güney Kore ve Tayland’dır. Yakın zamanda Asya’daki üretimin çoğu şekerotunu şekerin yerine tatlandırıcı olarak kullanmaya başlayan ilk ülke olan Japonya’ya ihraç edilmeye Amaçlı Kullanımı✚ Diabet✚ İnsülin rezistansı prediyabet✚ Yüksek tansiyonŞekerotunun geleceği parlak olabilir. Kalorisiz ve güçlü bir tatlandırıcı olarak olağanüstü bir perhiz gıdası, özellikle karbonhidrat ve kalori alımına dikkat etmesi gerekenler için, olabilir. Eğer bu kalorisiz tatlandırıcı, yüksek glisemik beyaz şekerin yerini alırsa alınan karbonhidratın kalitesi artar, dişler, kan şekeri ve sindirime faydası olur. Ayrıca şekerotu diabet hastalarında yüksek kan şekeriyle ilgili hormon ve vücut mekanizmalarını doğrudan etkileyebilir, kan şekerini düşürebilir ve yüksek şeker alımına karşı koruma faydalarının çoğu steviosid adında genellikle yapraklarda bulunan ve kuru yaprak ağırlığının % 4-20’sini oluşturan bir bileşenden gelir. Yapı olarak stevioside benzeyen ve benzer psikolojik etkilere sahip olduğu düşünülen bir diğer maddeyse rebaudiosiddir. Hayvanlar üzerinde yapılan bazı çalışmalarda şekerotunun pankreastan insülin salgılanmasını arttırdığı ama glikoz emilimi etkisi göstermediği, vücutta insülin hassasiyetini arttırdığı ve karaciğerde glikoz üretimini yavaşlattığı görülmüştür. 2. tip diabetli 12 insan üzerinde bir çalışma yapılmıştır. Araştırmacılar bazı deneklere günde 1 gram şekerotu ekstresi % 91 steviosid, %4 rebaudosid A içeren bazılarına da plasebo vermiştir. Şekerotu alanlarda glikoz seviyesinin plasebo alanlara göre daha düşük olduğu ve rebaudosid A’nın kan basıncı seviyesini düşürücü etkileri de araştırılmıştır. Bu maddelerle yapılan bazı klinik deneylerde sistolik kan basıncı ve diastolik kan basıncında düşüş gözlenirken, bazı çalışmalarda bunun tersi görülmüştür. Bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç ŞekliTOZ Toz haline getirmiş şekerotu yaprağı farklı şekillerde şekerin yerine kullanılabilir; yemeklere, içeceklere EKSTRE Şekerotu yaprağındaki temel bileşen olan steviosidi standardize eden gliserin ekstreleri mevcuttur. Bu ekstrelerden yapılmış ve yiyecekleri tatlandırmakta kullanılan ürünler de ve şekerotu yaprağının toksik, genetik ve kanser hastalığı açısından güvenli olup olmadığı laboratuar testleriyle araştırılmış ve güvenli olduğu görülmüştür. Şekerotu kan şekerini düşüren ilaçlarla birlikte kullanıldığında dikkatli olunmalıdır. Nadiren de olsa mide rahatsızlığına neden olabilir. 10 Ağustos 2022 Home Karabaş Otu İklim İstekleri Karabaş Otu Fidesi Bakımı Karabaş Otu Fidesi Bakımı. Çok büyük çalı formunda olmayan karabaş otunun çiçeğinin görüntüsü kara dutu andırır. Fransız lavantası olarak Devamını Oku Karabaş Otu Verimi Arttırmak Karabaş Otu Verimi Arttırmak. Verimli olarak adlandırabileceğimiz topraklardan kalite ve verim olarak istenen noktalarda ürün elde edilebilmektedir. Öncelikle kıraç alanlarda veya yağışın az olduğDevamını Oku Karabaş Otu Gübreleme Karabaş Otu Gübreleme. Akdeniz bölgesinde yetişen, 30 veya 100 cm. büyüklüğe erişen çok yıllık bitki türüdür. Çok büyük çalı Devamını Oku Karabaş Otu İklim İstekleri Karabaş Otu İklim İstekleri. Akdeniz bölgesinde yetişen, 30 veya 100 cm. büyüklüğe erişen çok yıllık bitki türüdür. Karabaş otu tohumu kışın Devamını Oku © 2020 İNTFA Blog - Tarımsal Yetiştiricilik Bilgileri. Bütün hakları saklıdır. Web Design Akademik Web

şeker otu yetiştiriciliği iklim istekleri