ZEYTİN AĞAÇLARINA ZARAR VERMEK MANEVİ TAZMİNAT GEREKTİRMEZ. DAVA : Samandağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 25/05/2018 tarih ve 2016/808 Esas, 2018/378 Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda Tazminatmiktarının tayininde işçinin aldığı son brüt ve çıplak ücret esas alınmalıdır. Bunun yanı sıra işveren işçinin geçersiz fesih iddiasıyla açtığı davanın kararının kesinleşmesine kadar geçen süreye karşılık olarak işçiye en çok dört aya kadar ücretini ödemekle yükümlü olur. Bu boşta geçen Hükmedilecekmanevi tazminat miktarı belirlenirken hakim olayın ağırlığı, işçinin yaşı vb. hususları değerlendirerek manevi tazminata hükmedecektir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Esas: 2016/ 1528 Karar: 2019 / 1169 Karar Tarihi: 12.11.2019 Cinsel Tacizde Tazminat Davası Açılabilir Mi? Tacize uğrayan kişinin yaşadığı olaydan dolayı psikolojik zarar görmesi muhtemeldir. Bu nedenle özellikle işyerlerinde bu suçun oluştuğu durumlarda iş kaybı, iş görememe gibi durumlardan dolayı maddi zararların doğması da mümkündür. M’' te gönderildi Probuddy tarafından. Cinsel tacizi işveren gerçekleştirmişse: 1) İşçi, İş Yasası’nın 24. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca iş sözleşmesini haklı nedenle derhal fesih yoluyla sona erdirebilir. Kadın işçi bu durumda 1 yıldan fazla kıdemi varsa kıdem tazminatına da hak Verilmiş olan manevi tazminatın kaldırılmsına veya indirilmesine karar verilemez . Yine aynı şekilde manevi tazminat irat şeklinde, taksitle, anlaşma yoksa yabancı para şeklinde ödenemez. C. İndirim Sebebi Manevi tazminat miktarı belirlenirken eşlerin kusurluluk oranı indirim sebebi olarak dikkate alınmalıdır . D. Faiz HwuET. Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Miktarı Yazar Mil Hukuk 25-08-2020 İçindekiler 1- Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Miktarı Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Miktarı Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Zamanaşımı Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Miktarı Yargıtay Kararları Hakaret ve İftira Nedeniyle Manevi Tazminat Davası Hakaret ve Tehdit Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası Haksız Eylemden Kaynaklanan Tazminat Davası Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Miktarı Hakaret nedeniyle manevi tazminat miktarının herhangi bir sabit değeri yoktur. Hakim, Hakaret nedeniyle manevi tazminat davalarında Hakaret nedeniyle manevi tazminat miktarını somut olayın özelliğine göre belirlemektedir. Hakaret tazminat davalarında kusur oranı belirlendikten sonra hakim manevi tazminata hükmedecek ve manevi tazminat talep eden tarafın zararı karşılanmış olacaktır. HAKARET NEDENİYLE MANEVİ TAZMİNAT HAKKINDA BİLGİ ALMAK İÇİN BÜROMUZLA DA İRTİBATA GEÇEBİLİRSİNİZ. Tazminat hakkında ayrıntılı bilgi almak ve diğer tazminat davası makalelerimizi okumak için tazminat hukuku alanını ziyaret edebilirsiniz. Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Zamanaşımı Hakaret nedeniyle manevi tazminat davası aslında bir haksız fiile ilişkin davadır. Her hakaret fiili ayrıca bir haksız fiildir. Haksız fiil ise Türk Borçlar Kanununda düzenlenmiştir. Buna göre tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır. Buna göre hakarete uğrayan kişi ayrıca hakaret failine ceza davası açmış ve bu davada kişi cezalandırılmış ise zamanaşımı süresi 8 yıl olacaktır. Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat Miktarı Yargıtay Kararları Yargıtayın hakaret nedeniyle manevi tazminat miktarı bakımından önemli kararları bulunmaktadır. Esasında tazminat davasında tazminat davası avukatının tazminat miktarlarının belirlenmesi ve davanın ispatı konusunda çok büyük bir payı bulunmaktadır. Hak aramak uzmanlık gerektirir. Hakaret ve İftira Nedeniyle Manevi Tazminat Davası Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2019/2963 E. 2020/141 K. Davacı Vekili Davalı Vekili "İçtihat Metni" MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı ... tarafından, davalı ... aleyhine 06/05/2015 gününde verilen dilekçe ile hakaret ve iftira nedeniyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın reddine dair verilen 25/05/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Soruşturma evraklarının gönderilmesi için dosyanın mahalline geri çevrilmesi sonucu eksikliğin giderildiği anlaşılmakla tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine 20/01/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi. Hakaret ve Tehdit Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2019/2776 E. 2020/1159 K. Davacı Vekili Davalı Vekili "İçtihat Metni" MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki hakaret ve tehdit nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 30/04/2019 gün ve 2019/559-2019/2513 karar sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davalılar vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 5236 sayılı Kanun ile eklenen Ek Madde 4’e göre karar düzeltmeye konu bölümünün TL’den az olması durumunda karar düzeltilmesi yoluna gidilemez. Somut olayda karar düzeltmeye konu olan tutar bu düzeye ulaşmadığından dilekçenin reddine ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 09/03/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi. Haksız Eylemden Kaynaklanan Tazminat Davası Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2019/2732 E. 2019/4691 K. Davacı Vekili Davalı Vekili "İçtihat Metni" MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 10/11/2015 gününde adli yardım talepli olarak verilen dilekçe ile haksız eylemden kaynaklanan manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece adli yardım talebi kabul edilerek yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 17/05/2019 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. 1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir. 2-Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince; Dava, hakaret eylemi nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Karar gününde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10. maddesinde manevi tazminat davalarında avukatlık ücretinin, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirleneceği, manevi tazminat davasının kısmen reddi durumunda ise, karşı taraf vekili yararına Tarife'nin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücretin, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği hükmü yer almaktadır. Aynı Tarifenin 13. maddesinde de, Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarife'nin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla Tarife'nin üçüncü kısmına göre belirleneceği ancak, hükmedilen ücretin kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Mahkemece, dava kısmen kabul edildiğine göre Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin yukarıda anılan maddeleri gereğince davalı taraf yararına hükmedilecek vekalet ücreti miktarı davacı lehine verileni geçemeyeceğinden, davalı yararına daha fazla vekalet ücreti takdir edilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirse de belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438/7. maddesi gereğince kararın düzeltilerek onanması uygun görülmüştür. SONUÇ Temyiz edilen kararın yukarıda 2 numaralı bentte açıklanan nedenle, hüküm fıkrasının 6. bendinde yer alan " TL" ibaresinin çıkarılarak, yerine " TL" ibaresinin yazılmasına, davacının diğer temyiz itirazlarının 1 nolu bentte gösterilen nedenlerle reddi ile kararın düzeltilmiş bu biçiminin ONANMASINA 16/10/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2019/1666 E. 2019/3745 K. Davacı Vekili Davalı Vekili "İçtihat Metni" MAHKEMESİAsliye Hukuk Mahkemesi Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 11/02/2015 gününde verilen dilekçe ile tehdit ve hakaret sebebiyle manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 05/02/2019 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. 1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bendin dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir. 2- Tarafların diğer temyiz itirazlarına gelince; Dava, tehdit ve hakaret sebebiyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm, taraf vekilleri tarafından temyiz davalının kullanmış olduğu cep telefonuna muhtelif tarihlerde tehdit ve hakaret içeren mesajlar gönderdiğini, mesaj içerikleri sebebiyle manevi olarak zedelendiğini belirterek manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Davalı, davanın reddini kapsamından; mahkemece 12/01/2016 tarihli ilk kararında davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın taraflarca temyizi üzerine Dairemizin 09/05/2018 gün 2016/7810 Esas ve 2018/4013 Karar sayılı ilamı ile hükmedilen manevi tazminatın fazla olması ile faiz başlangıcında dava dilekçesindeki talebe göre şikayet tarihinin dikkate alınması gerektiğinden bozulmasına ve tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ve davanın kısmen kabulü ile vekalet ücretleri bakımından temyiz sebeplerinin reddedilmiş olması gerekçesi ile taraflar bakımından kazanılmış hak teşkil edeceğinden bahisle taraflar yararına ayrı ayrı 600,00 TL vekalet ücretine dair hüküm tesis edilmiştir. Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 10. maddesinde “ 1 Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. 2 Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.” ve aynı tarifenin 13. maddesinde “1 Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla 7 nci maddenin ikinci fıkrası, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.” düzenlemeleri bulunmaktadır. Şu halde, Dairemiz ilamı ile hükmedilen manevi tazminatın fazla olması sebebiyle kararın bozulduğu ve karardaki tazminat miktarını değiştiren bir hal söz konusu olduğu dikkate alındığında, bu durum hükmedilecek vekalet ücretlerine de direkt etki edeceğinden, bozma ilamındaki diğer temyiz itirazlarının reddedilmesine ilişkin kısmın taraflar bakımından usuli müktesap hak teşkil ettiğinden bahsedilemeyecektir. Şu durumda, taraflar lehine hükmedilen vekalet ücreti takdirinde hataya düşülmüş olması kararın bozulmasını gerektirir ise de, belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi uyarınca uygulanmasına devam olunan HMUK'un 438. maddesi uyarınca kararın yukarıda belirtilen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin ilgili maddeleri doğrultusunda düzeltilerek onanması gerekmiştir. SONUÇ Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün 7. ve 8. bentlerinde yer alan “600,00 TL” yazı ve sayıların çıkarılarak yerlerine “ TL” yazı ve sayılarının eklenmek suretiyle kararın düzeltilerek ONANMASINA, 1 nolu bentte gösterilen nedenlerle tarafların diğer temyiz itirazlarının reddine ve taraflardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 03/07/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi. Hakaret nedeniyle manevi tazminat miktarı Hakaret davası tazminat miktarı Sosyal medya hakaret tazminat davası Gıyapta hakaret manevi tazminat Sosyal medyada hakaret tazminat Hakaret manevi tazminat Davası dilekçe örneği hakkında bilgi edinmek için tazminat davası avukatlarına danışmanız tavsiye olunur. Açıklama Kitap Özellikleri Yazar Dr. Sami NARTER Sayfa Sayısı 1086 Sayfa Basım Yılı Ocak 2015 Basım Sayısı 1. Basım Kıdem Tazminatı İhbar Tazminatı Kötüniyet Tazminatı Sendikal Tazminat Ayrımcılık Tazminatı İş Güvencesi Tazminatı Haksız Fesih Tazminatı Cezai Şart Tazminatı İş Göremezlik Tazminatı Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Manevi Tazminat Eser sadece 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında olan işçiler için değil aynı zamanda 6098 syılı Türk Borçlar Kanununu kapsamında kalan çalışanları da kapsayacak şekilde tüm çalışanlara yönelik olarak hazırlanmıştır. Tazminat kurumunun öncelikle verilebilecek zararın önlenmesine çalışmak gibi bir amacı vardır. Zarar ortaya çıktıktan sonraki amacı ise verilen zararın karşılanmasını sağlamaktır. İş hukukunun temel amaçlarından birisi de iş ilişkisinin devamlılığının ve böylelikle iş güvencesinin sağlanabilmesidir. Bu güvence doğrudan fesih hakkının sınırlandırılması şeklinde olabileceği gibi caydırıcılık ve onarıcılık özellikleri bulunan feshe bağlı değişik tazminat türleri yoluyla da sağlanabilmektedir. Caydırıcılık yanında onarıcı özelliği bulunan kurumlar; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, sendikal tazminat, ayrımcılık tazminatı, iş güvencesi tazminatı, boşta geçen süre tazminatı gibi İş Hukukundan kaynaklanan tazminatlar ve geriye kalan süre tazminatı, 6098 sayılı kanunla getirilen haksız fesih tazminatı, cezai şart tazminatı, maddi ve manevi tazminat gibi Borçlar Hukukundan kaynaklanan tazminatlar olup hepsi kitabımızda ayrıntılı olarak incelenmiştir. Her alanda olduğu gibi hukuk alanında da teori ve pratik bir birini bütünlemektedir. Bu eser de Teori ve pratiğin birleştiği alan olan uygulamaya yönelmiştir. Eserde son yıllarda yapılan tüm mevzuat değişiklikleri değerlendirilerek tamamı işlenmiştir. Özellikle uygulayıcılara faydalı olması bakımından ilgili konuların hemen arkasına Yargıtay’ın en yeni emsal ve ilke kararlarından örnekler verilmiştir. Yargıtay kararları gelişigüzel dizilmeyip her konuya göre bölümlendirilmiş ve yararlı olacağı düşünülen kararlar özetlerle verilmiştir. Yer yer örnek Yargıtay kararı ve dava üzerinden Yargıtay kararları değerlendirilerek eleştiriler yapılmıştır. Ayrıca kitabın son kısmına yine uygulayıcılara faydalı olması bakımından incelenen tazminatların hesaplama yöntemleri, hesaplanmasına yönelik bilirkişi raporları ve bu raporların hazırlanışında kullanılan tablolar eklenmiştir. BİRİNCİ BÖLÜM ZARAR VE TAZMİNAT I. -ZARAR-1 A. -ZARAR KAVRAMI TANIMI VE UNSURLARI-1 B. -MADDİ ZARAR-1 1. -MADDİ ZARAR KAVRAMI-1 2. -MADDİ ZARARIN UNSURLARI-2 a. -Malvarlığı-2 b. -Malvarlığının Eksilmesi-2 c. -Malvarlığındaki Eksilmenin İrade Dışı Meydana Gelmesi-3 3. -MADDİ ZARAR TÜRLERİ-3 a. -Fiili Zarar – Yoksun Kalınan Kâr-3 b. -Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar-5 c. -Kişiye İlişkin Zarar – Eşyaya İlişkin Zarar-6 4. -MADDİ ZARARIN İSPATLANMASI-6 5. -MADDİ ZARARIN HESAPLANACAĞI ZAMAN-8 6. -MADDİ ZARAR MİKTARINA FAİZ EKLENMESİ-9 C. -MADDİ ZARARIN DENKLEŞTİRİLMESİ Yararın İndirilmesi-10 1. -GENEL BİLGİ VE YARAR KAVRAMI-10 2. -DENKLEŞTİRMENİN ŞARTLARI-13 a. -Zarar verici olay zarar gören lehine ekonomik bir yarar sağlamalıdır-13 b. -Zarar Verici Olay İle Yarar Arasında Uygun İlliyet Bağı Olmalıdır. -14 c. -Tarafların İradesi veya Bir Kanun Hükmü Yararın Denkleştirilmesini Engellememelidir-15 aa. -Üçüncü Kişilerin Zarar Görene İfa Amacı Taşımayan Yardımları-15 bb. -Zarar Görenin Önlem ve Davranışları Sonucu Elde Edilen Yararlar-17 aaa. -Zarar Görenin Zararı Kendi İmkanlarıyla Gidermesi-17 bbb. -Zarar Görenin Yaptığı Kaza veya Hayat Sigortaları-17 cc. -Haksız Fiil Nedeniyle Yapılmayan Giderler-18 dd. -Ölenin Desteğinden Yoksun Kalınmasında Özel Durumlar-18 3. -DENKLEŞTİRMEDE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI MK m. 2-18 4. -DENKLEŞTİRME İŞLEMİNDE USUL SORUNLARI-19 D. -MADDİ ZARAR ÇEŞİTLERİ-19 1. -EŞYA VE HAYVANLARA İLİŞKİN MADDİ ZARARLAR-19 a. -Tam Kayıp Kullanılamaz Hale Gelme Zararı-19 b. -Onarım Giderleri Zararı-21 c. -Onarılmış Eşyalarda Değer Kaybı Zararı-23 aa. -Tam Olarak Onarılması İmkansız Araçlarda Değer Kaybı-23 bb. -Tam Olarak Onarılıp Eski Haline Getirilebilen Araçlarda Değer Kaybı-23 d. -Gelir Yoksunluğu Zararı Ek-Munzam Zarar-24 e. -Özel Aracın Onarım Süresince Kullanılamamasından Doğan Zarar-25 2. -İNSANA İLİŞKİN MADDİ ZARARLAR-26 a. -Bedensel Bütünlüğün Zedelenmesinden Doğan Maddi Zarar-26 aa. -İyileştirme Tedavi Giderleri-28 bb. -Kazanç Kaybı, Çalışma Gücünün Azalmasından veya Sürekli Kaybından Doğan Zarar-29 aaa. -Çalışma Gücünün Geçici Kaybından Doğan Zarar-29 bbb. -Çalışma Gücünün Sürekli Olarak Azalması veya Kaybından Doğan Zarar-29 aaaa. -Çalışma gücündeki sürekli azalmanın oranı-30 bbbb. -Zarar görenin gelir durumu-31 cccc. -Çalışma süresi ve bunun başlangıç anı-31 cc. -Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Zarar-32 b. -İnsan Ölümünde Maddi Zarar-33 aa. -İyileştirme Giderleri ve Gelir Kaybı-33 bb. -Gömme Defin Giderleri-33 cc. -Ölenin Desteğinden Yoksun Kalma-34 E. -MANEVİ ZARAR-34 1. -MANEVİ ZARAR KAVRAMINI AÇIKLAYAN TEORİLER-36 a. -Sübjektif Teori-36 b. -Objektif Teori-37 c. -Karma Teori-38 2. -HUKUKA AYKIRI FİİLİN YÖNELDİĞİ VARLIĞIN TÜRÜNE GÖRE MANEVİ ZARAR-40 a. -Maddi Nitelikte Olmayan Kişisel Değerlerin İhlaline Dayanan Manevi Zarar-40 b. -Maddi Nitelikteki Kişisel Varlıklara Saldırı Nedeniyle Ortaya Çıkan Manevi Zarar-42 c. -Kişilik Hakkına Dahil Olacak Mesleki ve Ekonomik Değerlere Saldırı Nedeniyle Ortaya Çıkan Manevi Zarar-42 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-43 II. -TAZMİNAT-57 A. -TAZMİNAT KAVRAMI-57 B. -TAZMİNATIN AMACI VE ÖNEMİ-58 C. -TAZMİNATIN KAPSAMININ BELİRLENMESİ-60 1. -TAZMİNAT İLE ZARAR ARASINDAKİ İLİŞKİ-60 2. -TAZMİNATIN İNDİRİLMESİ VE İNDİRİM SEBEPLERİ-61 a. -Genel Bilgi-61 b. -Zarar Sorumlusuna İlişkin İndirim Sebebi Zarar Verenin Tazminatı Ödediğinde Yoksulluğa Düşecek Olması-62 aa. -Zarar Verenin Hafif Kusuru-62 bb. -Zarar Verenin Tazminatı Ödediğinde Yoksulluğa Düşecek Olması-63 cc. -Hakimin Takdiri Hakkaniyetin Gerektirmesi-64 c. -Zarar Görene İlişkin İndirim Sebepleri-64 aa. -Zarar Görenin Zarar Doğuran Fiile Rızası-65 bb. -Zarar Görenin Kusuru Ortak Kusur-67 aaa. -Zararın Doğumunda Ortak Kusur-71 aaaa. -Zarara Engel Olacak Tedbirleri Almama veya Özen Göstermeme-71 bbbb. -Zarar Tehlikesini Göze Almak-72 bbb. -Zararın Artmasında Ortak Kusur-72 aaaa. -Zarar Görenin Meslek Değiştirmekten Kaçınması-73 bbbb. -Zarar Görenin Bir Ameliyat veya Tedaviden Kaçınması-74 ccc. -Tazminat Yükümlüsünün Durumunu Ağırlaştırma-75 cc. -Zarar Görenin Bedensel Yatkınlığı Bünyevi İstidatı-75 d . -Takdire Bağlı Durumun Gereği İndirim Sebepleri-76 aa. -Tarafların Ekonomik Durumu-77 aaa. -Zarar Verenin Yoksulluğa Düşecek Olması-77 bbb. -Zarar Görenin Çok Yüksek Bir Gelire Sahip Olması-78 bb. -Hatır Yardım İşleri-78 cc. -Beklenmeyen Hal Umulmayan Olay-79 dd. -Yardımcı Kişi Konumundaki Üçüncü Kişinin Kusuru-81 ee. -Uzak Zayıf İlliyet Bağı-81 ff. -Diğer İndirim Sebepleri-82 3. -TAZMİNATIN TAMAMEN KALDIRILMASI-82 4. -HESAPLANAN TAZMİNAT MİKTARINDAN HAKKANİYET SEBEBİYLE ARTTIRMA VEYA İNDİRME YAPILAMAMASI-83 D. -TAZMİNATA UYGULANACAK FAİZ-84 1. -TAZMİNATLARA UYGULANACAK FAİZ TÜRÜ-84 2. -TAZMİNATLARDA FAİZ BAŞLANGICI-85 3. -DAVA AÇILIRKEN FAİZ İSTEĞİ, FAİZİN TÜRÜNÜN VE FAİZİN BAŞLANGICININ BELİRTİLMESİ-86 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-86 İKİNCİ BÖLÜM İŞ HUKUKUNA ÖZGÜ TAZMİNATLAR I. -KIDEM TAZMİNATI-101 A. -KIDEM TAZMİNATININ HUKUKİ NİTELİĞİ-102 1. -ÜCRET GÖRÜŞÜ-103 2. -TAZMİNAT GÖRÜŞÜ-104 3. -İKRAMİYE GÖRÜŞÜ-105 4. -SİGORTA GÖRÜŞÜ-106 5. -İŞ GÜVENCESİ KURUMU OLDUĞU GÖRÜŞÜ-107 6. -KENDİNE ÖZGÜ BİR KURUM OLDUĞU GÖRÜŞÜ-108 B. -KIDEM TAZMİNATI İSTEYEBİLME KOŞULLARI-109 1. -İŞ KANUNA TABİ İŞÇİ OLMA-109 2. -İŞ SÖZLEŞMESİNİN KANUNDA BELİRTİLEN NEDENLERLE SONA ERMESİ-110 3. -EN AZ 1 YIL ÇALIŞMIŞ OLMAK KOŞULU-115 C. -KIDEM TAZMİNATINA ESAS ALINAN KIDEMİN TESPİTİ-116 1. -KIDEMİN TESPİTİNE İLİŞKİN ESASLAR-116 2. -SÜREYE İLİŞKİN FARKLI DURUMLAR-118 D. -KIDEM TAZMİNATINA ESAS ALINAN ÜCRETİN TESPİTİ-122 1. -GİYDİRİLMİŞ ÜCRET-122 2. -SON ÜCRETİN BELİRLENMESİ-125 E. -KIDEM TAZMİNATININ MİKTARI VE HESAPLANMASI-125 1. -KIDEM TAZMİNATININ MİKTARI-126 2. -KIDEM TAZMİNATININ HESAPLANMASI-127 F. -KIDEM TAZMİNATININ ALACAKLISI, BORÇLUSU, ZAMANAŞIMI VE GECİKME FAİZİ-128 1. -KIDEM TAZMİNATININ ALACAKLISI-128 2. -KIDEM TAZMİNATININ BORÇLUSU-129 3. -KIDEM TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI-131 4. -KIDEM TAZMİNATININ GECİKME FAİZİ-133 G. -SOSYAL SİGORTA PRİMLERİ YÖNÜNDEN KIDEM TAZMİNATI-136 H. -VERGİ HUKUKU YÖNÜNDEN KIDEM TAZMİNATI-136 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-137 II. -İHBAR TAZMİNATI-195 A. -İHBAR TAZMİNATININ TANIMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ-196 1. -TANIMI-196 2. -HUKUKİ NİTELİĞİ-197 B. -İHBAR TAZMİNATI İSTEYEBİLME KOŞULLARI-199 1. -İŞ KANUNA TABİ İŞÇİ OLMA-199 2. -SÜRESİ BELİRSİZ SÜREKLİ İŞ SÖZLEŞMESİ İLE ÇALIŞMA-199 3. -İŞ SÖZLEŞMESİNİN BİLDİRİMSİZ FESHEDİLMESİ-200 4. -BİLDİRİMSİZ FESHİN HAKLI NEDENE DAYANMAMASI-201 C. -İHBAR TAZMİNATINA ESAS HİZMET SÜRESİ, ÜCRET VE HESAPLANMASI-203 1. -İHBAR TAZMİNATINA ESAS HİZMET SÜRESİ-203 2. -İHBAR TAZMİNATINA ESAS ÜCRET-203 3. -İHBAR TAZMİNATININ HESAPLANMASI-205 D. -İHBAR TAZMİNATININ BORÇLUSU, ALACAKLISI, ZAMANAŞIMI VE GECİKME FAİZİ-205 1. -İHBAR TAZMİNATININ ALACAKLISI-205 2. -İHBAR TAZMİNATININ BORÇLUSU-206 3. -İHBAR TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI-207 4. -İHBAR TAZMİNATININ GECİKME FAİZİ-207 E. -İHBAR ÖNELİNE İLİŞKİN ÜCRETİN PEŞİN ÖDENMESİ-208 F. -SOSYAL SİGORTA PRİMLERİ YÖNÜNDEN İHBAR TAZMİNATI-210 G. -VERGİ HUKUKU YÖNÜNDEN İHBAR TAZMİNATI-211 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-212 III. -KÖTÜNİYET TAZMİNATI-250 A. -KÖTÜNİYET TAZMİNATININ HUKUKİ NİTELİĞİ-250 B. -KÖTÜNİYET TAZMİNATI İSTEYEBİLME KOŞULLARI-253 1. -İŞ GÜVENCESİ HÜKÜMLERİNDEN YARARLANMAYAN İŞÇİLERDEN OLMA-253 2. -İŞ SÖZLEŞMESİNİN BELİRSİZ SÜRELİ OLMASI-253 3. -FESİH BİLDİRİMİNİN BİR HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASINI OLUŞTURMASI-255 C. -KÖTÜNİYETİN ÖLÇÜSÜ VE FESİH HAKKININ KÖTÜYE KULLANILDIĞI DURUMLAR-256 1. -KÖTÜNİYETİN ÖLÇÜSÜ-256 2. -FESİH HAKKININ KÖTÜYE KULLANILDIĞI DURUMLAR-257 D. -KÖTÜNİYETİN İSPAT YÜKÜ-258 E. -KÖTÜNİYET TAZMİNATININ MİKTARI VE HESAPLANMASI-259 F. -KÖTÜNİYET TAZMİNATININ ALACAKLISI, BORÇLUSU, ZAMANAŞIMI VE GECİKME FAİZİ-260 1. -KÖTÜNİYET TAZMİNATININ ALACAKLISI-260 2. -KÖTÜNİYET TAZMİNATININ BORÇLUSU-260 3. -KÖTÜNİYET TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI-260 4. -KÖTÜNİYET TAZMİNATININ GECİKME FAİZİ-260 G. -SOSYAL SİGORTA PRİMLERİ YÖNÜNDEN KÖTÜNİYET TAZMİNATI-261 H. -VERGİ HUKUKU YÖNÜNDEN KÖTÜNİYET TAZMİNATI-262 I. -6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNUNA GÖRE KÖTÜNİYET TAZMİNATI-262 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-262 IV. -SENDİKAL TAZMİNAT-275 A. -SENDİKAL TAZMİNATIN HUKUKİ NİTELİĞİ-275 B. -SENDİKAL TAZMİNAT İSTEYEBİLME KOŞULLARI-277 1. -İŞ GÜVENCESİ HÜKÜMLERİNDEN YARARLANABİLEN İŞÇİLERDEN OLMA-277 2. -SENDİKAYA ÜYE OLMA, OLMAMA VEYA SENDİKAL FAALİYET-279 3. -SENDİKAL NEDENLERLE EŞİT DAVRANMA BORCUNA AYKIRI DAVRANILMASI-280 C. -SENDİKAL TAZMİNATTA İSPAT YÜKÜ-280 D. -SENDİKAL TAZMİNATIN MİKTARI VE HESAPLANMASI-282 E. -SENDİKAL TAZMİNATIN BORÇLUSU, ALACAKLISI, ZAMANAŞIMI VE GECİKME FAİZİ-283 1. -SENDİKAL TAZMİNATIN ALACAKLISI-283 2. -SENDİKAL TAZMİNATIN BORÇLUSU-283 3. -SENDİKAL TAZMİNATTA ZAMANAŞIMI-284 4. -SENDİKAL TAZMİNATIN GECİKME FAİZİ-284 F. -SOSYAL SİGORTA PRİMLERİ YÖNÜNDEN SENDİKAL TAZMİNAT-284 G. -VERGİ HUKUKU YÖNÜNDEN SENDİKAL TAZMİNAT-284 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-285 V. -AYRIMCILIK TAZMİNATI-329 A. -AYRIMCILIK TAZMİNATININ ANAYASAL DAYANAĞI-329 B. -AYRIMCILIK TAZMİNATININ HUKUKİ NİTELİĞİ-330 C. -EŞİT DAVRANMA BORCUNUN ŞARTLARI-331 D. -AYRIMCILIK TAZMİNATI İSTEYEBİLME ŞARTLARI-334 1. -İŞ İLİŞKİSİNDE DİL, IRK, CİNSİYET, SİYASAL DÜŞÜNCE, FELSEFİ İNANÇ, DİN VE MEZHEP VE BENZERİ SEBEPLERLE AYRIM YAPILMASI-334 2. -İŞ SÖZLEŞMESİ TÜRLERİ NEDENİYLE İŞÇİLER ARASINDA AYRIM YAPILMASI-336 3. -CİNSİYET NEDENİYLE İŞÇİLER ARASINDA AYRIM YAPILMASI-337 a. -İş Sözleşmesinin Yapılması, Şartlarının Oluşturulması, Devamı ve Sona Ermesinde İşçiler Arasında Ayrım Yapılması-337 b. -Eşit Değerde İş İçin Farklı Ücret Uygulanması-339 E. -AYRIMCILIK YAPILDIĞININ İSPATI VE İSPAT YÜKÜNÜN YER DEĞİŞTİRMESİ-341 F. -AYRIMCILIK TAZMİNATININ MİKTARI VE HESAPLANMASI-341 G. -AYRIMCILIK TAZMİNATININ ALACAKLISI, BORÇLUSU, ZAMANAŞIMI VE GECİKME FAİZİ-343 1. -AYRIMCILIK TAZMİNATININ ALACAKLISI-343 2. -AYRIMCILIK TAZMİNATININ BORÇLUSU-343 3. -AYRIMCILIK TAZMİNATINDA ZAMANAŞIMI-343 4. -AYRIMCILIK TAZMİNATININ GECİKME FAİZİ-344 H. -SOSYAL SİGORTA PRİMLERİ YÖNÜNDEN AYRIMCILIK TAZMİNATI-344 I. -VERGİ HUKUKU YÖNÜNDEN AYRIMCILIK TAZMİNATI-344 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-344 VI. -İŞ GÜVENCESİ İŞE BAŞLATMAMA TAZMİNATI-363 A. -İŞ GÜVENCESİ TAZMİNATININ HUKUKİ NİTELİĞİ-363 B. -İŞ GÜVENCESİ TAZMİNATI İSTEYEBİLME KOŞULLARI-364 C. -İŞ GÜVENCESİ TAZMİNATININ MİKTARI VE HESAPLANMASI-365 D. -İŞ GÜVENCESİ TAZMİNATININ ALACAKLISI VE BORÇLUSU, ZAMANAŞIMI VE GECİKME FAİZİ-367 1. -İş Güvencesi Tazminatının Alacaklısı-367 2. -İş Güvencesi Tazminatının Borçlusu-368 3. -İş Güvencesi Tazminatında Zamanaşımı-368 4. -İş Güvencesi Tazminatının Gecikme Faizi-368 E. -SOSYAL SİGORTA PRİMLERİ YÖNÜNDEN İŞ GÜVENCESİ TAZMİNATI-368 F. -VERGİ HUKUKU YÖNÜNDEN İŞ GÜVENCESİ TAZMİNATI-368 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-370 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İŞ HUKUKUNDA UYGULANANBORÇLAR HUKUKU TAZMİNATLARI I. -HAKSIZ FESİH TAZMİNATI-393 A. -HAKSIZ FESİH TAZMİNATI KAVRAMI VE KOŞULLARI-393 1. -HAKSIZ FESİH TAZMİNATININ HUKUKİ NİTELİĞİ-393 2. -HAKSIZ FESİH TAZMİNATI İSTEYEBİLME KOŞULLARI-394 a. -İşveren Tarafından Haksız Fesih Halinde-394 aa. -Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin Haksız Feshi-396 aaa. -İş Güvencesinden Yararlanmayan İşçinin İş Sözleşmesinin Haksız Feshi-396 bbb. -İş Güvencesinden Yararlanan İşçinin İş Sözleşmesinin Haksız Feshi-396 bb. -Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Haksız Feshi-397 b. -İşçi Tarafından Haksız Fesih Halinde-397 B. -HAKSIZ FESİH TAZMİNATI HESABI VE VERGİ İLE SİGORTA HUKUKUNDAKİ DURUMU-399 1. -HAKSIZ FESİH TAZMİNATININ MİKTARI VE HESAPLANMASI-399 2. -HAKSIZ FESİH TAZMİNATININ ALACAKLISI, BORÇLUSU, ZAMANAŞIMI VE GECİKME FAİZİ-399 a. -Haksız Fesih Tazminatının Alacaklısı-399 b. -Haksız Fesih Tazminatının Borçlusu-399 c. -Haksız Fesih Tazminatında Zamanaşımı-399 d. -Haksız Fesih Tazminatının Gecikme Faizi-400 3. -SOSYAL SİGORTA PRİMLERİ YÖNÜNDEN HAKSIZ FESİH TAZMİNATI-400 4. -VERGİ HUKUKU YÖNÜNDEN HAKSIZ FESİH TAZMİNATI-400 II. -CEZAİ ŞART TAZMİNATI CEZA KOŞULU ALACAĞI-400 A. -BORÇLAR HUKUKUNDA CEZAİ ŞART UYGULAMASI-400 1. -CEZAİ ŞART KAVRAMI VE AMACI-400 2. -CEZAİ ŞART IN UNSÜRLARI-401 3. -CEZAİ ŞARTIN HUKUKİ NİTELİĞİ-401 4. -CEZAİ ŞARTIN HÜKÜM DOĞURMASI-402 5. -CEZAİ ŞARTIN TÜRLERİ-403 a. -Seçimlik Cezai Şartın Türleri-403 b. -İfaya Eklenen Cezai Şart-405 c. -İfa Yerine Cezai Şart Dönme Cezası-405 6. -CEZAİ ŞARTIN İNDİRİLMESİ-406 B. -İŞ HUKUKUNDA CEZAİ ŞART UYGULAMASI-408 1. -İŞ SÖZLEŞMESİNE CEZAİ ŞART KONULMASI-409 2. -TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNE CEZAİ ŞART KONULMASI-409 3. -İŞYERİ İÇ YÖNETMELİKLERİ İLE CEZAİ ŞART KONULMASI-410 4. -CEZAİ ŞART TAZMİNATININ KARŞILIKLI OLUP OLMAMASI-411 5. -CEZAİ ŞART TAZMİNATININ EŞİT MİKTARDA DÜZENLENMESİ-412 6. -İŞÇİYE YAPILAN EĞİTİM MASRAFI VE CEZAİ ŞART TAZMİNATI-412 7. -DENEME SÜRESİ VE CEZAİ ŞART TAZMİNATI-413 8. -CEZAİ ŞARTIN HESAPLANMASI VE İNDİRİM MÜESSESESİ-414 C. -REKABET YASAĞI SÖZLEŞMESİ VE CEZAİ ŞART TAZMİNATI-414 1. -GENEL OLARAK REKABET YASAĞI SÖZLEŞMESİ-415 2. -İŞÇİNİN SADAKAT BORCUNA DAYANAN REKABET ETMEME BORCU-415 3. -SÖZLEŞMEDEN DOĞAN REKABET ETMEME BORCU-416 4. -REKABET YASAĞI SÖZLEŞMESİ YAPMANIN KOŞULLARI-417 5. -REKABET YASAĞI SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ SONUÇLARI-418 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-419 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM MADDİ TAZMİNAT I. -MADDİ TAZMİNAT KAVRAMI-449 A. -MADDİ TAZMİNAT VE TÜRLERİ-449 1. -Genel Bilgi-449 2. -Maddi Tazminatın Ödenme Şekli-450 a. -Ayni Tazmin-450 aa. -Haksız Olarak alınan Şeyin Semereleri İle Birlikte İade Edilmesi-450 bb. -Aynı Cinsten Misli Eşya İle Değiştirme-451 cc. -Zarar Gören Şeyin Onarımı-451 dd. -Haksız Fiil Kararının Yayınlanması-451 b. -Nakdi Tazmin-451 aa. -Bedensel Bütünlüğün İhlalinde Nakdi Tazmin-452 aaa. -Geçici İş Göremezlik Tazminatı-455 bbb. -Sürekli İş Göremezlik Tazminatı-456 bb. -İnsan Ölümünde Nakdi Tazmin Destekten Yoksun Kalma Tazminatı-456 3. -Maddi Tazminat Hakkının Mirasçılara Geçmesi-458 a. -Eşyaya Verilen Zarara İlişkin Tazminatta-458 b. -Beden Bütünlüğünün İhlaliyle İlgili Tazminatta-458 c. -Destekten Yoksun Kalma Tazminatında-459 II. -EŞYAYA VERİLEN ZARARDA MADDİ TAZMİNAT-459 A. -KAVRAM VE GENEL BİLGİ-459 1. -KAVRAM-459 2. -EŞYANIN ZARARA UĞRAMASI-459 a. -Eşyanın Hasara Uğraması-459 b. -Eşyanın Yok Olması veya Fonksiyonun Ortadan Kalkması-460 B. -EŞYAYA VERİLEN ZARARDA MADDİ TAZMİNAT HESABI-460 1. -ZARARIN TAZMİNİ YÖNTEMLERİ-461 a. -Objektif ve Sübjektif Yöntem-461 b. -Zararın Belirleme Yöntemi-461 c. -Zararın Belirleneceği Yer ve Zaman-462 2. -DİĞER ZARARLAR-462 III. -ÖLÜM VE BEDENSEL ZARAR HALİNDE MADDİ TAZMİNAT-462 A. -İŞ GÖREMEZLİK TAZMİNATI-462 1. -GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK TAZMİNATI-463 a. -Bedensel Zarar Kavramı ve Korunması-464 b. -Geçici İş Göremezlikten Doğan Zarar-465 aa. -Sakatlığın veya Hastalığın Çeşidi Derecesi-468 bb. -Sakatlığın veya Hastalığın Zarar Görenin Mesleğine Etkisi-468 cc. -Zarar Görenin Elde Ettiği Gelir-469 aaa. -Giydirilmiş Ücret Kavramı ve Tespiti-469 bbb. -Net Ücret Kavramı ve Tespiti-469 2. -SÜREKLİ İŞ GÖREMEZLİK TAZMİNATI-470 a. -Yaşam Süresi Muhtemel Ömür Süresi-471 b. -İş Görebilme Çağı Faal Ömür Süresi – Çalışma Süresi-471 c. -İş Göremezlik Oranı Çalışma Gücünden Kayıp Oranı-473 aa. -İş Göremezlik Oranının Tespitinde Kullanılan Cetveller-473 aaa. -Kılavuz Maluliyet Baremi-473 bbb. -SGK Maluliyet Baremi-474 d. -İşçinin Ücreti Müstakbel Gelir Kaybı-474 e. -Kusurun Belirlenmesi-474 3. -İŞ GÖREMEZLİKTE TAZMİNAT HESABI-476 a. -Tazminat Hesabında Dikkate Alınacak Etkenler-476 aa. -İşçiye Bağlı Etkenler-476 bb. -İşverene Bağlı Etkenler-479 b. -Sürekli İş göremezlikte Zarardan ve Tazminattan Yapılacak İndirimler-480 aa. -SGK Tarafından Sağlanan Parasal Yardımlar-480 aaa. -Geçici İş Göremezlik Ödeneği-481 bbb. -Sürekli İş Göremezlik Ödeneği-484 bb. -İşçinin İş Göremezlik Oranı-486 cc. -İşçinin Kendi Kusuru Ortak kusur-486 aaa. -Zarar Görenin Kusurlu Bulunduğu Durumlar-487 bbb. -Kusurda ve Kaçınılmazlıkta Çeşitli Olasılıklar-489 dd. -İşverenin Müzayaka Yoksulluk Durumuna Düşmesi-491 ee. -Özel Sigorta Ödemeleri-492 ff. -İşverence ve Özel Kişilerce Yapılan Ödemeler-493 gg. -Sosyal Yardım Zamları ve Sürekli Bakıma Muhtaçlık Geliri-494 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-495 B. -DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI-519 1. -DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI KAVRAMI, YASAL DAYANAĞI, KONUSU, AMACI VE HUKUKİ NİTELİĞİ-519 a. -Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Kavramı-519 aa. -Destek Kavramı-519 bb. -Destekten Yoksunluk Kavramı-520 cc. -Destekten Yoksun Kalanlar-520 b. -Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Yasal dayanağı-521 c. -Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Konusu ve Amacı-523 d. -Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Hukuki Niteliği-524 2. -İŞVERENİN HUKUKİ SORUMLULUĞU-525 a. -Kusurlu Sorumluluk-526 b. -Kusursuz Sorumluluk-528 aa. -Olağan Sebep Sorumluluğu-529 bb. -Tehlike sorumluluğu-530 cc. -İşverenin Kaçınılmazlıktan Doğan Sorumluluğu-532 3. -DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARI VE ZARARIN NİTELİĞİ-533 a. -Destekten Yoksun Kalma Zararının Niteliği-533 aa. -Kazançtan Yoksun Kalma Niteliği-533 bb. -Zararın Yansıma Zarar Olması-534 b. -Ödenmesi Öngörülen Zararların Çeşitleri-534 aa. -Cenaze Giderleri-534 bb. -Ölüm Hemen Gerçekleşmemişse Tedavi Giderleri-535 cc. -Çalışma Gücünün Azalması veya Kaybedilmesinden Doğan Kayıplar-536 4. -DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATININ ÖZEL KOŞULLARI-536 a. -Destek Olan İşçinin Ölmesi-536 b. -Desteklik İlişkisinin Bulunması-536 aa. -Gerçek Destek Fiili destek-536 bb. -Varsayılan Destek Farazi destek-537 c. -Destekte Bakım Gücünün Bulunması ve Destekten Yoksun Kalanın Bakıma İhtiyacının Bulunması-538 aa. -Bakım Gücü-538 bb. -Bakım İhtiyacı-539 5. -DESTEKTEN YOKSUN KALMA ZARARININ HESAPLANMASI-540 a. -Zararın Hesaplanma Tarihi-540 b. -Desteğe Ait Gelirin Tespiti-541 aa. -Bilinen Dönem Geliri-541 bb. -Bilinmeyen Dönem Geliri-542 aaa. -Aktif Dönem Geliri-542 bbb. -Pasif Dönem Geliri-543 c. -Desteğe Ait gelirin Paylaştırılması-543 aa. -Paylaştırmada İlkeler-543 bb. -Paylaştırmada Eş ve Çocukların Payı-544 cc. -Destek Gücü ve Bakım ihtiyacı Süresi-544 aaa. -Desteğin Bakım Destek Gücü Süresi-544 bbb. -Destekten Yoksun Kalanların İhtiyaç Süresi-545 d. -Destekten Yoksun Kalma Zarar ve Tazminat Hesabında İndirimler-546 aa. -Eşin Evlenme Şansı ve Çalışıp Kazanma Yeteneği-546 aaa. -Eşin Evlenme Şansı-546 bbb. -Eşin Çalışıp Kazanma Yeteneği-547 bb. -Yapılmayan Masrafların Dikkate Alınması-547 cc. -Desteğin Müterafık Kusuru-548 dd. -Kaçınılmazlık Hakkaniyet İndirimi-548 ee. -Miras Geliri-549 ff. -İşverenin Yoksulluk Durumuna Düşmesi-550 gg. -Hak sahiplerine Bağlanan Gelirler-550 hh. -Özel Sigortalar Tarafından Yapılan Ödemeler-551 aaa. -Sigorta İşçi Tarafından Yaptırılmışsa-551 bbb. -Sigorta İşveren Tarafından Yaptırılmışsa-551 ıı. -İşverence ve Üçüncü Kişilerce Yapılan Ödemeler-551 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-552 BEŞİNCİ BÖLÜM MANEVİ TAZMİNAT I. -MANEVİ TAZMİNAT KAVRAMI, NİTELİĞİ VE AMACI-617 A. -MANEVİ TAZMİNAT KAVRAMI-617 B. -MANEVİ TAZMİNATIN HUKUKİ NİTELİĞİ-619 1. -TATMİN GÖRÜŞÜ-619 2. -CEZA GÖRÜŞÜ-620 3. -TAZMİNAT TELAFİ GÖRÜŞÜ-621 4. -YARGITAYIN GÖRÜŞÜ-622 C. -MANEVİ TAZMİNAT DAVASININ AMACI-622 II. -KİŞİLİK HAKLARINA SALDIRI HALİNDE MANEVİ TAZMİNAT-623 A. -TÜRK MEDENİ KANUNU VE TÜRK BORÇLAR KANUNU ARASINDAKİ İLİŞKİ-625 B. -TBK M. 58E GÖRE MANEVİ TAZMİNATIN ŞARTLARI-627 1. -KİŞİLİK HAKKI ZEDELENMİŞ OLMALIDIR-628 2. -İHLÂL FİİLİNDEN MANEVİ BİR ZARAR DOĞMUŞ OLMALIDIR-628 3. -HUKUKA AYKIRI BİR FİİL OLMALIDIR-628 a. -Kişilik Hakkı Zedelenen Kimsenin Rızası-629 b. -Üstün Nitelikte Özel veya Kamusal Yarar-630 c. -Kanunun Verdiği Yetkinin Kullanılması-630 4. -ZARAR İLE FİİL ARASINDA UYGUN İLLİYET BAĞI BULUNMALIDIR-630 5. -ZARAR VEREN KUSURLU OLMALIDIR-630 C. -İŞVERENİN SORUMLULUĞUNA SEBEP OLAN MANEVİ ZARAR SEBEPLERİ-631 1. -İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİNDE MANEVİ TAZMİNAT-632 a. -Haklı Nedenle Fesihte Manevi Tazminat-632 b. -Haksız Fesihte Manevi Tazminat-633 c. -Usulsüz Fesihte Manevi Tazminat-634 d. -Fesih Hakkının Kötüye Kullanılmasında Manevi Tazminat-634 aa. -Kötüniyetin Ölçüsü-635 bb. -Fesih Hakkının Kötüye Kullanıldığı Durumlar-636 e. -Sendikal Nedenle Yapılan Fesihte Manevi Tazminat-637 2. -AYRIMCILIK HALİNDE EŞİT İŞLEM YAPMA BORCUNA AYKIRILIKTA MANEVİ TAZMİNAT-639 a. -Ayrımcılık Yapılmaması İlkesinin Anayasal Dayanağı-639 b. -Ayrımcılık Tazminatının Hukuki Niteliği-640 c. -Eşit Davranma Borcunun Şartları-642 d. -Ayrımcılık Tazminatı ve Manevi Tazminat İsteyebilme Şartları-643 aa. -İş İlişkisinde Dil, Irk, Cinsiyet, Siyasal Düşünce, Felsefi İnanç, Din ve Mezhep ve Benzeri Sebeplerle Ayrım Yapılması-643 bb. -İş Sözleşmesi Türleri Nedeniyle İşçiler Arasında Ayrım Yapılması-644 cc. -Cinsiyet Nedeniyle İşçiler Arasında Ayrım Yapılması-644 aaa. -İş Sözleşmesinin Yapılması, Şartlarının Oluşturulması, Devamı ve Sona Ermesinde İşçiler Arasında Ayrım Yapılması-645 bbb. -Eşit Değerde İş İçin Farklı Ücret Uygulanması-646 e. -Ayrımcılık ve Manevi Tazminat-646 3. -PSİKOLOJİK TACİZ MOBİNG VEYA CİNSEL TACİZDE MANEVİ TAZMİNAT-647 a. -Psikolojik Tacizde Mobbing Manevi Tazminat-647 b. -Cinsel Tacizde Manevi Tazminat-648 aa. -Kavram-648 bb. -Özellikleri-649 cc. -Yasal Düzenleme-649 4. -SIR SAKLAMA BORCUNUN İHLALİNDE MANEVİ TAZMİNAT-650 III. -ÖLÜM VE BEDENSEL ZARAR HALİNDE MANEVİ TAZMİNAT-651 A. -MANEVİ TAZMİNAT SORUMLULUĞUNA SEBEP OLAN ZARAR TÜRLERİ-651 1. -İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞINDA MANEVİ TAZMİNAT-651 2. -TRAFİK KAZASINDA MANEVİ TAZMİNAT-653 B. -ÖLÜM VE BEDENSEL ZARAR HALİNDE MANEVİ TAZMİNAT İSTEYEBİLECEK OLANLAR-655 1. -RUHSAL BÜTÜNLÜĞÜN İHLALİ HALİNDE MANEVİ TAZMİNAT İSTEYEBİLECEK OLANLAR-655 a. -Ruhsal Bütünlüğü Zarar Gören Kişi-655 b. -Ağır Bedensel Zarar Gören Kişinin Yakınları-656 c. -Zarar Gören Kişinin veya Yakınlarının Mirasçıları-657 2. -ÖLÜM NEDENİYLE MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNDE BULUNABİLECEK OLANLAR-658 a. -Anne ve Baba-659 b. -Eş-660 c. -Çocuklar-661 d. -Kardeşler-662 e. -Nişanlı ve Evlatlık-662 f. -Diğer Yakınlar-663 C. -MANEVİ TAZMİNAT TAKDİRİNDE OLAYIN ÖZELLİKLERİ-663 1. -MANEVİ ZARARIN ÖNEMLİ OLMASI-663 2. -ZARAR GÖRENİN KENDİ KUSURU ORTAK KUSURU-664 3. -OLAYIN KAÇINILMAZLIK SONUCU OLUŞMASI-665 4. -SATIN ALMA GÜCÜ-666 5. -TARAFLARIN SOSYAL VE EKONOMİK DURUMLARI-666 6. -TAZMİNATIN TATMİN DUYGUSU OLUŞTURACAK TUTARDA OLMASI-666 7. -TAZMİNATIN CAYDIRICILIK UYANDIRAN TUTARDA OLMASI-667 8. -TAZMİNAT DAVASININ GEÇ AÇILMASI-667 9. -OLAYIN OLUŞ ŞEKLİ-668 10. -ZARAR GÖRENİN OLAY TARİHİNDEKİ YAŞI-669 a. -Ölüm Tarihindeki Yaşı-669 b. -Bedensel Zarar Tarihindeki Yaşı-669 11. -ÖLEN KİŞİNİN SAĞLIĞINDA DAVALI İLE ARASINDAKİ İLİŞKİNİN NİTELİĞİ-669 D. -MANEVİ TAZMİNATIN BÖLÜNMEZLİĞİ İLKESİ-670 1. -MANEVİ TAZMİNATIN EK DAVA KONUSU YAPILAMAMASI-670 2. -ISLAH DİLEKÇESİ İLE MANEVİ TAZMİNAT İSTENİLMESİ-671 3. -AÇILMAMIŞ SAYILAN DAVADAKİ TUTARIN BAĞLAYICI OLMAMASI-673 4. -BEDENSEL ZARARIN GELİŞEREK ARTIŞ GÖSTERMESİ-673 5. -MANEVİ TAZMİNATA MAHSUBEN BİR MİKTAR PARA ALINMASINA RAĞMEN DAVA HAKKININ SAKLI TUTULMASI HALİ-674 IV. -MANEVİ TAZMİNATIN MİKTARI VE ŞEKLİ-675 A. -MANEVİ TAZMİNATIN MİKTARI-675 B. -MANEVİ TAZMİNATIN ŞEKLİ-677 1. -NAKDİ TAZMİN-677 2. -NAKDİ TAZMİN DIŞINDAKİ TAZMİN ŞEKİLLERİ-677 V. -MANEVİ TAZMİNATTA FAİZ VE ZAMANAŞIMI-678 A. -MANEVİ TAZMİNATTA FAİZ-678 B. -MANEVİ TAZMİNATTA ZAMANAŞIMI-678 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-678 ALTINCI BÖLÜM TAZMİNATLARDA ZAMANAŞIMI, FAİZ VE İBRA I. -TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI-703 A. -GENEL ANLAMDA ZAMANAŞIMI-703 1. -ZAMANAŞIMI KAVRAMI, AMACI VE ÖNEMİ-704 a. -Zamanaşımı Kavramı-704 b. -Zamanaşımının Amacı-706 c. -Zamanaşımının Önemi-707 2. -ZAMANAŞIMININ ŞARTLARI-708 a. -Borcun Zamanaşımına Uğramaya Elverişli Olması-708 b. -Borcun Muaccel Olması-708 c. -Kanuni Sürenin Geçmesi-710 aa. -Olağan Genel Zamanaşımı Süresi-710 bb. -Olağandışı İstisnai Zamanaşımı Süresi-710 3. -ZAMANAŞIMININ TÜRLERİ-711 a. -Kazandırıcı zamanaşımı – Kaybettirici zamanaşımı-711 b. -Sözleşme zamanaşımı – Haksız Fiil zamanaşımı-712 c. -Hukuk zamanaşımı – Ceza zamanaşımı-712 4. -ZAMANAŞIMINDA GENEL İLKELER-713 a. -Zamanaşımı Sürelerinin hesaplanması-713 b. -Zamanaşımı Sürelerinin Kesinliği-713 c. -Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi-713 aa. -Zamanaşımının Durması-713 bb. -Zamanaşımının Kesilmesi-714 d. -Davanın Reddedilmesinde Ek süre-715 e. -Zamanaşımından Vazgeçme Feragat-715 f. -Zamanaşımının İleri sürülmesi Resen İncelenememe-715 g. -Rücu Davalarında Zamanaşımı-716 aa. -Rücu hakkı ve koşulları-716 bb. -Rücu hakkının kapsamı-717 cc. -Rücu edilebilecek miktar-717 dd. -Rücu hakkının kaybı-718 ee. -Rücu Davasında Zamanaşımı Süresi-718 h. -Af Kanunlarının Zamanaşımına Etkisi-719 ı. -Daimî Defi Hakkı-719 5. -ZAMANAŞIMI VE HAK DÜŞÜRÜCÜ SÜRE-720 a. -Hak Düşürücü Süre Kavramı-720 b. -Hak Düşürücü Süre ve Zamanaşımı Arasındaki Farklar-721 B. -HAKSIZ FİİLDE GENEL ZAMANAŞIMI SÜRELERİ-722 1. -BORÇLAR HUKUKUNDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ-724 a. -Genel Bilgi-724 b. -6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununda Zamanaşımı Süreleri-724 aa. -İki Yıllık Zamanaşımı Süresi Olağan-Subjektif-Nispi Zamanaşımı Süresi-725 bb. -On Yıllık Zamanaşımı Süresi Mutlak-Objektif Zamanaşımı Süresi-725 cc. -Ceza Zamanaşımı Süresi ve Uygulama Şartları-726 aaa. -Zarar Veren Fiil, Cezayı Gerektiren Bir Fiil Olmalıdır-726 bbb. -Ceza zamanaşımı süresi daha uzun olmalıdır-727 ccc. -Ceza Davası Zamanaşımının Uygulanabileceği Diğer Durumlar-728 2. -YARGILAMA HUKUKUNDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ-729 a. -Genel Bilgi-729 b. -6100 Sayılı Hukuk Muhakemesi Kanununa Göre-729 3. -TRAFİK HUKUKUNDA TRAFİK İŞ KAZALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ-731 a. -KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ-731 aa. -İki Yıllık Zamanaşımı Süresi Olağan-Subjektif-Nispi Zamanaşımı Süresi-731 bb. -On Yıllık Zamanaşımı Süresi Mutlak-Objektif Zamanaşımı Süresi-732 cc. -Ceza Zamanaşımı Süresi Olağanüstü-Uzamış Zamanaşımı Süresi-733 b. -Karayolu Taşıma Kanununa Göre Zamanaşımı Süresi-734 C. -HAKSIZ FİİLDE ZAMANAŞIMININ BAŞLAMA ZAMANI-736 1. -TAZMİNAT YÜKÜMLÜSÜNÜN FAİLİN ÖĞRENİLMESİ-736 2. -ZARARIN ÖĞRENİLMESİ-737 3. -BEDENSEL ZARARIN ARTMASI GELİŞEN DURUMLAR-740 4. -BİZİM GÖRÜŞÜMÜZ-740 5. -6100 SAYILI HMK 107. MADDESİNİN ZARARIN BELİRLENMESİ VE ZAMANAŞIMI AÇISINDAN YORUMUMUZ-741 6. -ÖRNEK DAVA ÜZERİNDEN YARGITAY KARARI DEĞERLENDİRMESİ-743 D. -İDAREYE KARŞI HAKSIZ FİİL NEDENİYLE AÇILACAK TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI-746 E. -SİGORTALARDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ-748 1. -ZORUNLU MALİ SORUMLULUK TRAFİK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI-748 a. -2918 sayılı KTKnda Zamanaşımı-748 b. -Sigortacıya Uygulanacak Zamanaşımı Süreleri-749 c. -Rücu Davalarında Zamanaşımı Süresi-750 d. -İşleten ve Sürücü Yakınlarının Trafik Sigortasından Yaralanmalarında Zamanaşımı Süreleri-750 2. -İSTEĞE BAĞLI SİGORTADA ZAMANAŞIMI-751 3. -TAŞIMA SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI-752 a. -Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasında zamanaşımı-752 b. -Taşıma Sigortasında Zamanaşımı Süreleri-752 c. -Taşıma Sigortasında Zamanaşımını Kesen Nedenler-752 d. -Taşıma Sigortasında Rücu davalarında Zamanaşımı Süresi-752 4. -ZORUNLU KOLTUK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI-753 a. -Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasında Zamanaşımı-753 b. -Zorunlu Koltuk Sigortasında Zamanaşımı Süreleri-753 c. -Zorunlu Koltuk Sigortasında Zamanaşımını Kesen Nedenler-753 d. -Zorunlu Koltuk Sigortasında Rücu davalarında Zamanaşımı Süresi-753 5. -GÜVENCE HESABINDA ZAMANAŞIMI-754 6. -TÜPGAZ SORUMLULUK SİGORTASINDA ZAMANAŞIMI-754 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-755 II. -TAZMİNAT DAVALARINDA FAİZ-785 A. -GENEL ANLAMDA FAİZ-785 1. -FAİZ KAVRAMI-785 2. -FAİZİN NİTELİĞİ-786 3. -FAİZ BORCUNUN KAYNAKLARI-787 4. -FAİZ TÜRLERİ-788 a. -Kanuni Yasal Faiz-788 aa. -Genel Bilgi-788 bb. -Türk Borçlar Kanununda Yasal Faiz-791 b. -Temerrüt Gecikme Faizi-792 c. -Ticari Faiz-793 B. -HAKSIZ FİİLLERDE TRAFİK KAZALARINDA FAİZ-794 1. -HAKSIZ FİİLLERDE FAİZ TÜRÜ VE BAŞLANGICI-794 a. -Haksız Fiillerde Faiz Türü-794 b. -Haksız Fiillerde Faiz Başlangıcı-795 2. -DAVADA FAİZ İSTEĞİ VE BAŞLANGICI-796 a. -Dava Açılırken Faiz İsteği-796 b. -Faizin Başlangıcının Belirtilmesi-796 aa. -Davanın Kısmen Islahında Faiz Başlangıcı-796 bb. -Ek Davada Faiz Başlangıcı-797 cc. -Sigortacının Sorumluluğunda Faiz Başlangıcı-797 c. -Faizin Türünün Belirtilmesi-798 3. -FAİZİN AYRI BİR DAVA İLE İSTENMESİ-798 a. -Ayrı bir dava ile faiz isteme nedeni ve Şartları-798 b. -Faiz davasının açılışında Yöntem-799 c. -Faiz davasında ayrıca faiz talebi-800 4. -FAİZ DAVALARINDA ZAMANAŞIMI-800 a. -Faiz ve zamanaşımı-800 b. -Faiz davalarında zamanaşımı sürelerinin hesaplanması-800 5. -FAİZİN ANA PARAYI GEÇİP GEÇEMEYECEĞİ-802 6. -BİLEŞİK FAİZ-802 a. -Ticarî olmayan işlerde bileşik faiz-803 b. -Ticarî işlerde bileşik faiz-803 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-804 III. -TAZMİNATLARDA İBRA-819 A. -İBRA VE İBRA SÖZLEŞMESİ İBRANAME KAVRAMI-819 B. -İBRANAMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ-821 C. -İBRANIN UNSURLARI-822 1. -HMK YÖNÜNDEN İBRADA ESASA İLİŞKİN UNSURLAR-822 a. -İbranın Konusunu Oluşturan Alacağın Kuşkulu Olmaması, Doğmuş ve Belirgin Bulunması-822 b. -Tarafların İrade Beyanlarının Uygun Olması ve Alacaklının Borçluyu Borçtan Kurtarma İradesine Sahip Olması-823 c. -Taraflar Arasında İbra Sözleşmesinin Varlığı-823 2. -İŞ HUKUKU YÖNÜNDEN İBRANIN UNSURLARI6098 sayılı TBK m. 420-824 a. -Taraflar Arasında İş İlişkisinden Doğan Bir Alacak Bulunmalıdır. -824 b. -İbranamenin Düzenlenirken Alacak Doğmuş ve Çekişmesiz Olmalıdır. -825 c. -İbra Sözleşmesi Düzenlenmesi Konusunda İrade Birliği ve Tarafların Fiil Ehliyeti Bulunmalıdır-825 d. -İş Hukukunda İbra Sözleşmesi Yazılı Şekilde Düzenlenmelidir. -826 e. -İş Sözleşmesinin Sona Erdikten ve En Az Bir Aylık Süre Geçtikten Sonra İbra Sözleşmesi Düzenlenebilir. -827 f. -Alacağın Türü ve Miktarının İbranamede Açıkça Belirtilmesi Gerekir-828 g. -Ödemenin Eksiksiz Olarak ve Banka Yoluyla Yapılması Gerekir-829 D. -İBRANIN ÇEŞİTLERİ-830 1. -İVAZLI İBRA – İVAZSIZ İBRA-830 a. -İvazlı ibra-830 b. -İvazsız ibra-830 2. -TAM İBRA – KISMİ İBRA-830 a. -Tam ibra-830 b. -Kısmi ibra-830 E. -İBRANIN SONUÇLARI-831 F. -İŞ HUKUKU UYGULAMASINDA İBRANAME-831 1. -818 SAYILI BORÇLAR KANUNU DÖNEMİ-831 a. -İş İlişkisi Sürerken Yapılan İbra Sözleşmesi Geçersizdir-831 b. -İbranamede Tanzim Tarihi Bulunmalıdır-832 c. -İşçi, İbranamede İrade Fesadı İddiasında ise Bunu İspatlamalıdır-833 d. -Tartışmalı ve Henüz Doğmamış Alacaklar İçin İbra Sözleşmesi Düzenlenemez-834 e. -İbranamede Alacağın Türü ve Miktarı Belirtilmelidir-834 f. -İbranameye İhtirazı Kayıt Konulması İbra İradesinin Olmadığını Gösterir-834 g. -İbranamenin Bölünebilir Etkisi Vardır-835 h. -İbranamenin İleri Sürülme Zamanı-836 2. -6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU DÖNEMİ-837 a. -İbraname Fesihten Bir Ay Sonra Düzenlenmelidir-837 b. -İşveren Ödemeleri Banka Yoluyla Yapmalıdır-838 c. -İbraname Yazılı Şekilde Yapılmalıdır-838 d. -İbraname Miktar İçermelidir-838 e. -Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin İbraname İlke Kararı-839 f. -Geçerli İbraname Örneği-841 KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI-842 YEDİNCİ BÖLÜM TAZMİNAT HESAPLAMA TABLOLARI VEÖRNEK BİLİRKİŞİ RAPORLARI TABLOLAR-864 P. M. F POPULATION MASCULINE et-FEMININE YAŞAMA TABLOSU 1931-864 PMF YAŞAM TABLOSU-865 CSO 1980 AMERİKAN YAŞAM TABLOSU-866 GELİR ARTIŞ VE İSKONTO TABLOSU-872 GELİR ARTIŞ VE İSKONTOLAMA İSKONTOLU ÇALIŞMA DÖNEMİ KAZANÇLARI-874 BİLİRKİŞİ RAPORLARI-877 KÖTÜNİYET TAZMİNATI, ÜCRET, FAZLA ÇALIŞMA, HAFTA TATİLİ VE UBGT ÜCRETLERİNE İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORU-877 KIDEM TAZMİNATI, FAZLA ÇALIŞMA, HAFTA TATİLİ VE UBGT, YILLIK İZİN ÜCRETLERİNE İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORU-886 KIDEM TAZMİNATI, İHBAR TAZMİNATI, FAZLA ÇALIŞMA, VE YILLIK İZİN ÜCRETLERİNE İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORU-894 YURT DIŞINDA ÇALIŞMAYA AİT İŞÇİLİK ALACAKLARINA İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORU-903 CEZAİ ŞART VE GERİYE KALAN SÜRE ÜCRETİNE AİT BİLİRKİŞİ RAPORU-905 KIDEM TAZMİNATI, FAZLA ÇALIŞMA, UBGT VE YILLIK İZİN ÜCRETLERİNE İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORU-907 FAZLA ÇALIŞMA, UBGT, YILLIK İZİN ÜCRETLERİNE VE KARŞI DAVADA İHBAR TAZMİNATI VE AVANS ALACAĞINA İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORU-913 İBRANAMENİN GEÇERLİ OLUP OLMAMASINA GÖRE İŞÇİLİK ALACAKLARINA İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORU-923 FESHİN HAKLI SEBEBE DAYANIP DAYANMADIĞINA GÖRE İŞÇİLİK ALACAKLARINA İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORU-928 BOZMA KARARINDAN SONRA İŞÇİLİK ALACAĞI HESABI-932 İŞE İADE TAZMİNATINA İLİŞKİN BİLİRKİŞİ RAPORU-935 MALULİYETTE MADDİ TAZMİNAT-940 İŞ GÜCÜ KAYBI NEDENİ İLE TAZMİNAT-948 İŞ KAZASI NEDENİYLE MADDİ TAZMİNAT-952 GEÇİCİ İŞ GÖRMEZLİK VE MALULİYETTEN DOĞAN TAZMİNAT-955 MALULİYET NEDENİYLE TAZMİNAT-958 ÖĞRENCİNİN MALULİYETİNDE TAZMİNAT-961 % 100 MALULİYETTE TAZMİNAT-965 EV HANIMININ MALULİYETİNDE TAZMİNAT-969 DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI-974 DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI – Örnek 2-982 İŞ KAZASI NEDENİYLE MALULİYETTE SSKNIN RÜCUU-991 ÖLÜMLÜ KAZADA BAĞ-KURUN RÜCUU-993 İŞ KAZASI NEDENİYLE DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI-996 ERKEK ÇOCUK ÖLÜMÜNDE DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI-1001 KIZ ÇOCUĞUN ÖLÜMÜNDE DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI-1006 BAĞ-KUR SİGORTALISININ ÖLÜMÜNDE DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI-1011 SİGORTA ŞİRKETİNİN RÜCUUNDA DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI-1016 KAYNAKLAR-1023 KAVRAM DİZİNİ-1029 YARGITAY KARARLARI DİZİNİ-1037 Detayları İÇİNDEKİLERÖNSÖZ IIIKISALTMALAR VİÇİNDEKİLER IXGİRİŞ 1§ 1. MANEVİ ZARAR KAVRAMI, MADDİ ZARAR VE MANEVİ ZARAR AYRIMININ MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDEKİ ROLÜ 3I. KISA TARİHİ GELİŞİMİ 3II. MANEVİ ZARAR 5A. TERİM VE KAVRAM 5B. MADDİ ZARAR - MANEVİ ZARAR AYRIMININ MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDE ROLÜ 6III. MANEVİ TAZMİNAT 8A. KAVRAM 8B. MADDİ TAZMİNATIN MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDE ETKİLİ OLMAMASI 8C. MANEVİ ZARARIN TAM VE KESİN OLARAK BELİRLENEMEMESİ 9§ 2. MANEVİ TAZMİNATIN YASAL DAYANAKLARI VE MANEVİ ZARARA İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR İLE MANEVİ TAZMİNATIN FONKSİYONU AMACI VE BUNLARIN MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDEKİ ROLÜ 11I. MANEVİ TAZMİNATIN YASAL DAYANAKLARI 11A. GENEL OLARAK 11B. MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNİN YASAL DAYANAKLARI 12II. MANEVİ ZARARA İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR İLE MANEVİ TAZMİNATIN FONKSİYONU AMACI VE BUNLARIN MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDEKİ ROLÜ 13A. GENEL OLARAK MANEVİ ZARARA YAKLAŞIM 131. SUBJEKTİF GÖRÜŞ 142. OBJEKTİF GÖRÜŞ 173. KARMA GÖRÜŞ 18B. MANEVİ ZARARA YAKLAŞIMIN BAZI ÖZEL DURUMLARDAKİ SONUÇLARI 201. AYIRT ETME GÜCÜ OLMAYAN KİŞİLERİN MANEVİ TAZMİNAT TALEP EDEBİLMESİ 202. TÜZEL KİŞİLERİN MANEVİ TAZMİNAT TALEP EDEBİLMESİ 223. MANEVİ TAZMİNAT TALEP HAKKI VEREN ÖZEL HÜKÜM TBK 23C. GENEL OLARAK MANEVİ TAZMİNATIN AMACI FONKSİYONU 241. TELAFİ GİDERİM AMACI 262. TATMİN AMACI 273. ÖNLEME CAYDIRMA / CEZALANDIRMA AMACI 29a. Cezalandırma Amacı 29b. Önleme Amacı 294. DENKLEŞTİRME AMACI KARMA AMAÇ 30a. Genel Olarak 30b. Tatmin Ve Telafi Amacının Fonksiyon Olarak Birlikteliği 31c. Cezalandırma Amacının İkincil Ve Tamamlayıcı Fonksiyonu 32D. MANEVİ ZARARA YAKLAŞIMIN VE MANEVİ ZARARIN AMACININ FONKSİYONUN TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDE ROLÜ 321. GENEL OLARAK 322. ZARAR GÖRENİN TATMİNİ VE ZARARININ TELAFİSİ 35a. Genel Olarak 35b. Zarar Görenin Malvarlığı 35c. Zarar Görenin Düşük Bir Ücretle Veya Yaşam Gideri Düşük Yabancı Bir Ülkede Yaşaması 36§ 3. MANEVİ TAZMİNATIN ÖZELLİKLERİ VE BUNLARIN MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDEKİ ROLÜ 37A. KİŞİLİK HAKKINI KORUYAN KURAL OLMASI 37B. TBK M. 56 VE TBK M. 58’DE YER ALAN KURALLARIN NİTELİĞİ 371. ÖZEL KURAL OLMASI 592. GENEL HÜKÜM OLMASI 37a. Özel Hukuk Alanında 37b. Kamu Hukuku Alanında 38aa. Genel Olarak 38bb. Temel Hak ve Özgürlüklerin İhlalinde 393. TBK M. 56’NIN M. 58’E NAZARAN ÖZEL KURAL OLMASI 404. TBK M. 56 VE M. 58’İN YARIŞAN HAKLAR OLARAK KÜMÜLATİF UYGULANABİLMESİ 40C. ZARAR GÖRENİN HAKKI TALEP ETMESİYLE KİŞİYE SIKI SURETTE BAĞLI HAKTAN ALACAK HAKKINA DÖNÜŞMESİ 401. MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNİN DEVRİ VE MİRASÇIYA İNTİKALİ 402. MANEVİ TAZMİNATIN BÖLÜNMEZLİĞİ İLKESİ 42a. Genel Olarak 42b. Manevi Tazminatın Kısmi Dava Konusu Olmaması 42c. Manevi Tazminatın Belirsiz Alacak Davası Konusu Olması 433. MANEVİ TAZMİNAT TALEBİNİN HACZİ 44D. İSTİSNA VE İKİNCİL NİTELİKTE OLMAMASI 44§ 4. MANEVİ TAZMİNATIN UNSURLARI VE BUNLARIN MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDEKİ ROLÜ 47I. GENEL OLARAK 47II. HUKUKA AYKIRI OLARAK KİŞİLİK HAKKININ İHLALİ 48A. KİŞİLİK HAKKININ ZEDELENMESİNDE 491. KİŞİLİK HAKKI KAVRAMI 492. KİŞİLİK HAKKININ HUKUKA AYKIRI OLARAK ZEDELENMESİ 543. KİŞİLİK HAKKININ AĞIR ZEDELENMESİNİN GEREKLİ OLMAMASI 554. KİŞİLİK HAKKININ İHLALİNDE KUSURUN ARANMAMASI 57B. BEDENSEL BÜTÜNLÜĞÜN ZEDENLENMESİNDE VE ÖLÜM DURUMUNDA 581. GENEL OLARAK 58a. Bedensel Bütünlüğün Zedelenmesi 58b. Zarar Görenin Yakınları Bakımından Ölüm Veya Ağır Bedensel Zarar 63III. ÖZEL HALLERİN MANEVİ TAZMİNATIN HUKUKİ OLGUSU OLMADIĞI 64IV. SUBJEKTİF UNSUR MANEVİ ZARAR 65V. ZARAR VERENİN SORUMLULUĞUNU GEREKTİREN SORUMLULUK OLGULARININ GERÇEKLEŞMESİ 65§ 5. MANEVİ ZARARININ TAZMİNİNİ TALEP EDEBİLECEK KİŞİLER 67A. KİŞİLİK HAKKI ZEDELENEN 67B. ÖLENİN VEYA AĞIR BEDENSEL ZARAR GÖRENİN YAKINI 681. GENEL OLARAK 682. YAKIN KAVRAMI 69§ 6. MANEVİ TAZMİNATIN PARA OLARAK BELİRLENMESİ, HAKİMİN TAKDİR YETKİSİ VE YARGI UYGULAMASI 73I. UYGUN BİR MİKTAR PARANIN MANEVİ TAZMİNAT OLARAK BELİRLENMESİ 73A. GENEL OLARAK 73B. MANEVİ TAZMİNATIN TÜRK LİRASI OLARAK BELİRLENMESİ 74II. HAKİMİN MANEVİ TAZMİNAT MİKTARININ BELİRLENMESİNDE TAKDİR YETKİSİ 74A. HAKİMİN TAKDİR YETKİSİ TAZMİNAT MİKTARININ HAKKANİYETE UYGUN OLMASI 74B. TAZMİNATIN ÜST SINIRI ZENGİNLEŞME YASAĞI 77C. ZARARI AŞAN TAZMİNAT CEZALANDIRICI TAZMİNAT 78III. MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDE YARGI UYGULAMASI 80A. ALMAN YÜKSEK MAHKEMESİ UYGULAMASI 80B. İSVİÇRE FEDERAL MAHKEMESİ UYGULAMASI 80C. YARGITAY UYGULAMASI 83§ 7. MANEVİ ZARARIN BELİRLENMESİ VE MANEVİ TAZMİNATIN HESAPLANMASI YÖNTEMLERİ 85I. KLASİK YAKLAŞIM 85A. GENEL METOT SOMUT OLAYIN ÖZELLİKLERİNİ DEĞERLENDİRME YÖNTEMİ 85B. EMSAL KARAR KARŞILAŞTIRMA YÖNTEMİ 86C. TARİFE CETVEL YÖNTEMİ 88II. İKİ AŞAMALI YÖNTEM 91A. GENEL OLARAK 91B. GENEL OLARAK İKİ AŞAMALI METOT 921. İLK AŞAMA BAZ/TEMEL MANEVİ ZARAR MİKTARI 922. İKİNCİ AŞAMA OLAYIN ÖZELLİKLERİNE GÖRE MANEVİ ZARAR MİKTARI 92a. Gurzeler’in İki Aşamalı Metodu 92b. Sidler’in İki Aşamalı Metodu 93c. Hütte/Ducksch/Guerrero’un İki Aşamalı Metodu 94d. İsviçre Federal Mahkemesi Uygulaması 95e. Önerimiz 95III. EKONOMİK ANALİZ YÖNTEMİ 96A. GENEL OLARAK 96B. EKONOMİK ANALİZLE ÇÖZÜM YÖNTEMLERİ 971. DOĞRUDAN DEĞERLEME RİSKİ KABUL ETMEK İÇİN TALEP EDİLEN TUTAR WTA 972. DOLAYLI DEĞERLEME RİSKİ ÖNLEMEK İÇİN ÖDENMEYE HAZIR OLUNAN TUTAR WTP 98§ 8. ÖLÜM VE BEDENSEL ZARARLAR DIŞINDAKİ MANEVİ ZARARLARIN BELİRLENMESİNDE TEMEL HAREKET NOKTALARI 99I. GENEL OLARAK 99II. MANEVİ ZARARLARIN BELİRLENMESİNDE TEMEL HAREKET NOKTALARI 99A. İHLAL EDİLEN KİŞİLİK HAKKI DEĞERİNİN NİTELİĞİ VE ÖZELLİĞİ 99B. İHLALİN AĞIRLIĞI VE ZARARIN AĞIRLIĞI İLE ÖZELLİĞİ 991. İHLALİN AĞIRLIĞINDA OBJEKTİF ÖLÇÜT - ZARARIN AĞIRLIĞINDA SUBJEKTİF ÖLÇÜT 992. AĞIR İHLAL 1003. İHLALİN ŞİDDETİ, SÜRESİ VE SAYISI 1014. İHLALİN TARZI, ŞEKLİ, YOĞUNLUĞU VE ETKİLERİNİN SÜRESİ 1015. KİŞİSEL İLİŞKİLERE ETKİSİ 1016. ZARAR GÖRENİN YAŞI 1017. ZARAR GÖRENİN MALİ VE İKTİSADİ DURUMU 1028. ZARAR GÖRENİN MESLEKİ VE SOSYAL DURUMU 103C. MANEVİ ZARARIN BAŞKA BİR ŞEKİLDE GİDERİLMESİ 104III. KİŞİLİK DEĞERLERİ ÇEŞİTLERİNE GÖRE MANEVİ ZARAR VE MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİ 106A. KİŞİNİN KENDİSİYLE ÖZDEŞ KİMLİĞİNİN ZEDELENMESİ 1061. İSMİN ZEDELENMESİ 1062. ŞEREF VE HAYSİYETİN ZEDELENMESİ 106a. Kavram 106b. Toplumsal Şeref ve Haysiyet 107c. Ailevi, Mesleki, Sanatsal Ve Ticari Şeref Haysiyet 107d. Kitle İletişim Araçları İle Şeref ve Haysiyet İhlali 1083. AYRIMCILIK 110a. Yasal Düzenleme 110b. Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı İlkesi 111aa. Eşitlik İlkesi 111bb. Ayrımcılık Yasağı İlkesi 111aaa. Irk Ayrımcılığı 111bbb. Cinsiyet Ayrımcılığı 112ccc. Engelli Ayrımcılığı 113c. Ayrımcılığın Türleri 114aa. Doğrudan Ayrımcılık ve Dolaylı Ayrımcılık 114aaa. Doğrudan Ayrımcılık 114bbb. Dolaylı Ayrımcılık 115bb. Tekli Ayrımcılık ve Çoklu Ayrımcılık 115aaa. Tekli Ayrımcılık 115bbb. Çoklu Ayrımcılık 115d. Ayrımcılığın Gerçekleşme Şekilleri 115aa. Ayrı Tutma 116bb. Ayrımcılık Talimatı Verme ve Bu Talimatları Uygulama 116cc. İşyerinde Yıldırma 116dd. Taciz 116ee. Varsayılan Temele Dayalı Ayrımcılık 116ff. Ayrımcılık Yasağına İlişkin İdari ve Adli Süreç Yürütenlere Olumsuz Muamele 116e. Konularına Göre Ayrımcılığın Görünüm Şekilleri 117aa. Hizmetten Yararlanmada ve Bilgi Almada Ayrımcılık Yasağı 117bb. Mal Edinmede ve Kiralamada Ayrımcılık Yasağı 117a’. Mal Edinmede Ayrımcılık Yasağı 117b’. Kiralamada Ayrımcılık Yasağı 117cc. Tüzel Kişilerde Üye Haklarında ve Birliklerin Faaliyetlerinde Ayrımcılık Yasağı 117dd. İstihdamda Ayrımcılık 118aaa. İstihdamda Ayrımcılığın Uygulama Alanı 118a’. Uygulamalı İş Deneyimde 118b’. Diğer Alanlarda 118c’. Cinsiyet Ayrımcılığında 118d’. İstihdamda Ayrımcılık Yasağının İş Sözleşmelerinde Uygulama Alanı 119e’. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İstihdamda Uygulama Alanı 119bbb. İstihdamda Ayrımcılığın İleri Sürülemeyeceği Haller………………….120a’. Pozitif Ayrımcılık 120b’. Zorunlu Mesleki Gereklilik 119c’. Belirli Cinsiyettekinin İstihdamında Zorunluluk 119d’. Yaşın Hizmette Zorunlu Olması 119e’. Dini Kurumda 119ee. Serbest Meslek Seçiminde Ayrımcılık 119ff. Engelliler Aleyhine Ayrımcılık 120aaa. Genel Olarak 120bbb. Engelli Kavramı 120ccc. Engellilerin İhtiyaçlarının Dikkate Alınması ve Makul Düzenleme Yapma Yükümlülüğü 120f. Ayrımcılık İddiasinin İleri Sürülemeyeceği Haller 121aa. Genel Kural Pozitif Ayrımcılık 121bb. Çocuklarda ve Özel Bir Yerde Tutulması Gereken Kişilerde Ayrımcılık 121cc. Yabancılarda Ayrımcılık 121g. Ayrımcılık Yasağına İlişkin İdari Yaptırımlar 121aa. Genel Olarak 121bb. İspat Yükünün Yer Değiştirmesi 122cc. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’na Bilgi ve Belge Verme Yükümlülüğü 122h. Manevi Tazminat Miktarinin Belirlenmesi 1234. KİŞİSEL HAYATIN ZEDELENMESİ 124a. Genel Olarak 124b. Kişisel Yaşam Alanı 125c. Gizlilik Alanın Zedelenmesi 127aa. Gizlilik Alanı Kavramı 127bb. Gizlilik Alanının Görünüm Şekilleri 127d. Özel Alanın Zedelenmesi 128aa. Özel Alan Kavramı 128bb. Özel Alanın Görünüm Şekilleri 128cc. Özel Alanın Zedelenmesi Durumunda Manevi Tazminatın Belirlenmesi 132dd. Özel Alanın Zedelenmesi Durumunda Manevi Tazminatın Belirlenmesine İlişkin Önerimiz 132e. Evlilik ve Aile Yaşamının Zedelenmesi 132aa. Evlilik ve Aile Yaşamının İhlali 132bb. Evlilik ve Aile Yaşamının Görünüm Şekilleri 133aaa. Üreme Özerkliğinin İhlali 133bbb. Cinsel Yaşamın İhlali 134ccc. İstenmeyen Hamilelik 134ddd. Sağlıklı Çocuk Sahibi Olabilmenin İhlali 135a’. Erken ve Gelişmeden Doğum 135b’. Engelli Çocuğun Doğumu 135c’. Üreme Hücrelerinin Saklanması ve İmhası 135eee. Üçüncü Kişi Tarafından İhlal 137fff. Eşlerin Kanundan Doğan Yükümlülüklerinin İhlali 137ggg. Çocuğun Kendini Tanıma Hakkının İhlali 1395. CİNSEL YAŞAMIN İHLALİ VE MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİ 139a. Cinsel Yaşamın İhlali 139b. Cinsel Yaşamın İhlali Durumunda Manevi Tazminatın Belirlenmesine İlişkin Önerimiz 142D. İRADE MUHTARİYETİNİN ZEDELENMESİ 1421. GENEL OLARAK 1422. İRADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN ZEDELENMESİ 143a. Aldatma ve Zorlamada 143b. Bilgi Verme ve Açıklama Yükümlülüğünün İhlalinde 143aa. Tıbbi Müdahalelerde 143bb. Tıbbi Açıdan Zorunlu Olan Tedavilerde 143c. Ticaret Özgürlüğünün Zedelenmesi 144d. Sözleşme Özgürlüğüne Aykırılık 145aa. Sözleşme Özgürlüğüne Aykırılık 145aaa. Genel Olarak 145bbb. Görünüm Şekilleri 145a’. Üçüncü Kişinin Alacak Hakkını İhlali 145b’. Ahlaka Aykırı Şekilde veya Ayrımcılık Sebebiyle Sözleşme Kurmaktan Kaçınma 146c’. Dernek veya Vakıf Üyeliğine Kabul Etmekten Kaçınma ve Çıkarma 146d’. Sözleşmeden Doğan Yükümlülüklere Aykırılık 146aa’. Genel Olarak 146bb’. Sevinç veya Duygu Yararını Konu Alan Sözleşmelere Aykırılık 147e’. Kişisel Eşyanın Zarara Uğramasında 148f’. Hayvan Üzerindeki Hakların İhlali 150g’. Hekimlik Sözleşmesinde 151h’. Hizmet/İş Sözleşmesinde 151aa’. Genel Olarak 151bb’. TBK m. 417’ye Göre İşverenin Özen Yükümlülüğü 152cc’. TBK. m. 419 Kapsamında İşverenin İşçinin Kişisel Verilerini Koruma Yükümlülüğü 155dd’. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na Göre Kişisel Verilerin Korunması 156aaa’. Genel Olarak 156bbb’. Kişisel Verilerin İşlenmesine Hakim Olan Genel İlkeler 157ccc’. Kişisel Veri ve Kişisel Verilerin İşlenmesi Kavramı 157ddd’. Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi ve Anonim Hale Getirilmesi 160eee’. Veri Sorumlusunun Yükümlülükleri 160a’’. Veri Sorumlusu Kavramı 160b’’. Veri Sorumlusunun Aydınlatma Yükümlülüğü 161c’’. Veri Sorumlusunun Kişisel Veri Güvenliğini Sağlama Yükümlülüğü 161aa’’. Verilerin Hukuka Aykırı Olarak İşlenmesini ve Erişimini Önleyici Tedbir Almak 161bb’’. Verilerin Muhafazasını Sağlama Yükümlülüğü 162cc’’. Veri Güvenliğinin Sağlanmasını Denetleme Yükümlülüğü 162dd’’. Verileri Açıklamama ve Kişisel Çıkarları için Kullanmama Yükümlülüğü 162fff’. İlgili Kişinin Hakları 162a’’. Veri Sorumlusuna Başvuru Hakkı 162b’’. Kişisel Verileri Koruma Kuruluna Şikayet Hakkı 163c’’. İlgili Kişinin Ceza Hukukunda Korunması 163d’’. Kişilik Hakkının İhlali Sebebiyle İlgilinin Korunması 164ee’. İş Sözleşmelerinde Ayrımcılık 164a’’. Genel Olarak 164b’’. Eşit Davranma İlkesi 166c’’. Çeşitleri 166d’’. Ayrımcılık Sebepleri 167e’’. Kadın ve Erkeğin Eşit İşlem ve Uygulama Görmesi İlkesi Cinsiyet Ayrımcılığının Önlenmesi 167f’’. Ayrımcılık Tazminatı 168g’’. İspat Yükü 169h’’. İşçinin Kişilik Değerlerine Örnekler 169ı’’. İşçinin İş İlişkisinden Doğan Manevi Tazminat Miktarını Belirlenmesi 170ff’. Taciz Mobbing, Psikolojik ve Cinsel Taciz 171aaa’. Taciz 171bbb’. Taciz Kavramı 171ccc’. Tacizin Unsurları 174a’’. Çalışma Alanında İşyerinde Taciz Söz Konusu Olmalı 174b’’. İnsan Onurunu Zedeleme Amacı Güden Ayrımcı Davranış Olmalı 176c’’. Davranış Belirli Bir Zaman Diliminde Sistematik Olarak Veya Belirli Sıklıkta Tekrarlanarak Uygulanmalı 176d’’. Davranış Tacize Uğrayanın Ayrı Tutulmasını, Sınırlandırılmasını Veya Yıldırılarak Uzaklaştırılmasını Sağlamalı 177ddd’. Cinsel Taciz 178eee’. Tacizde Manevi Tazminatın Belirlenmesi 179a’’. Tacizden Doğan Sorumluluğun Hukuki Dayanağı 179b’’. Tacize İlişkin Özen Yükümlülüğünün İhlalinin Şekline Ve Ağırlığına İlişkin Ölçütler ve Manevi Tazminat Miktarının Belirlenmesi 181aaa’’. Tacizin Şekli, Nitelik ve Özelliği 181bbb’’. Tacizin Süresi 181ccc’’. Sağlık Sonuçları 182ddd’’. Mesleki ve Toplumsal Sonuçları 182c’’. Taciz Durumunda Manevi Tazminatın Belirlenmesine İlişkin Önerimiz 182E. YARGILAMADA TEDBİRLERİN UYGULANMASI 1831. Genel Olarak 1832. Zorlayıcı Yargılama Tedbirleri 1833. Manevi Tazminatın Belirlenmesi 184F. YARGILAMA HATALARI ADİL YARGILANMA HAKKININ İHLALİ 1851. Yargılama Hataları 1852. Adil Yargılanma Hakkının Görünümleri 186a. Makul Sürede Yargılama Hakkı 186b. Mahkemeye Erişim Hakkı 186c. Medeni Hak ve Yükümlülükler 187d. Silahların Eşitliği İlkesi 187e. Gerekçeli Karar Hakkı 188f. Hakkaniyetle Yargılanma Hakkı 188g. Adil Yargılama İçin Yardım Alma Hakkı 189h. Tercümandan Yardım Alma Hakkı 190ı. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlali Yargılamanın Uzun Sürmesi 191aa. Yasal Dayanak 191bb. Yargılamanın Makul Sürede Yapılması 192aaa. AYM Uygulaması 192a’. Makul Süre 192b’. Yargılama Süresinin Başlangıcı ve Sona Ermesi 193bbb. AİHM Uygulaması 193a’. Yargılamaların Makul Süreden Uzunluğu 193b’. Yargılama Süresinin Uzunluğunun Belirlenmesi 194c’. Makul Süre Şartının Değerlendirilmesi 195aa’. İlkeler 195bb’. Ölçütler 196aaa’. Davanın Karmaşıklığı 196bbb’. Başvuranın Davranışı 196ccc’. Yetkili Makamların Davranışı 197cc. Manevi Tazminatın Belirlenmesi 201dd. Hareket Etme Özgürlüğü 202aaa. Genel Olarak 202G. YASA DIŞI HAPİS VE YAKALAMA İLE ALIKOYMA 2031. Yasal Dayanak ve AİHM Uygulaması 2032. Yasal Dayanak ve AYM Uygulamaları 2063. Manevi Tazminatın Belirlenmesi 207a. Genel Olarak 207b. Manevi Tazminatın Belirlenmesinde İlkeler 208c. Önerimiz 209H. KORUMA TEDBİRLERİ NEDENİYLE MANEVİ TAZMİNAT DAVASI 2101. GENEL OLARAK 2102. HAKİMİN SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN TAZMİNAT DAVASI İLE OLAN İLİŞKİSİ 2113. TAZMİNAT TALEBİNİN ŞARTLARI 213a. Zarar Gören Hak Düşürücü Sürede Devletten Tazminat Talebinde Bulunmalı 213aa. Tazminat Devletten Talep Edilmeli 213bb. Tazminat Talebi İçin Ağır Ceza Mahkemesinde Dava Açılmalı 213cc. Tazminat Talebi Belirli Olmalı 214dd. Tazminat Hak Düşürücü Sürede Talep Edilmeli 215b. Ceza Mahkemesince Verilmiş Koruma Tedbiri Kararı Veya Hüküm Söz Konusu Olmalı 215c. Ceza Hükmünün Veya Koruma Tedbirinin Uygulanmasından Zarar Doğmalı 215aa. Suç Soruşturma ve Kovuşturmasında Verilen Hüküm veya Koruma Tedbiri Hukuka Aykırı Olarak Uygulanmalı 215bb. Zarar Doğmalı 217cc. Uygun Nedensellik Bağı Bulunmalı 2184. ZARARIN HESAPLANMASI VE TAZMİNAT MİKTARININ BELİRLENMESİ 218a. Manevi Zararın Belirlenmesi ve Tazminatın Hesaplanması 218b. Maddi Zararın Belirlenmesi ve Tazminatın Hesaplanması 2205. RÜCU 222§ 9. BEDENSEL BÜTÜNLÜĞÜN ZEDELENMESİNDE MANEVİ ZARARIN VE MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİ 223I. GENEL OLARAK 223A. GENEL BAKIŞ 223B. HAREKET NOKTASI OLAYIN ÖZELLİKLERİ 223II. MANEVİ ZARARININ BELİRLENMESİ 224A. OBJEKTİF SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ BEDENSEL BÜTÜNLÜĞÜN İHLALİNİN NİTELİĞİ, ÖZELLİĞİ VE AĞIRLIĞI 2241. TEMEL OBJEKTİF SONUCUN DEĞERLENDİRİLMESİ İHLAL EDİLEN DEĞER 2242. YAN OBJEKTİF SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ İHLALİN AĞIRLIĞI, ŞEKLİ VE SÜRESİ 224a. İhlalin Ağırlığı 225b. Ağır Bedensel Bütünlük İhlali 229aa. İsviçre Hukukunda 229bb. Avrupa Birliği Üyesi Devletlerin Hukukunda 229cc. Önerimiz 231c. Diğer Objektif Yan Unsurların Değerlendirilmesi 231aa. Yaşam Süresinin Kısalması 231bb. Estetik Zarar Doğması 231B. SUBJEKTİF SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ 2321. TEMEL SONUCUN DEĞERLENDİRİLMESİ BEDEN BÜTÜNLÜĞÜNÜN İHLALİNİN KİŞİSEL İLİŞKİLERE ETKİSİ MANEVİ ZARARIN AĞIRLIĞI 2322. YAN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ OLAYIN BİREYSEL ÖZELLİKLERİ 233a. Genel Olarak 233b. Psikolojik Etki Ölçütü 233bb. Acı ile ilgili Diğer Somut Olayın Özellikleri 233aaa. Çekilen Acının Ağırlığı 233bbb. Psikolojik Rahatsızlık, Psikolojik Şok ve Ruhsal Hastalık 234a’. Genel Olarak 234b’. Travmatik Psikolojik Rahatsızlık ve Psikolojik Hastalık 234c’. Gelecekten Korku 235d’. Psikolojik Rahatsızlık Skalası 235c. Bedensel Zarar Görenin Yaşı Yaşam Süresi 236d. Evlenme Şansının Yitirilmesi 237e. Mesleki Kazanç Yeteneğini Yitirilmesi 237f. Eşiyle Yaşamına ve Aile Yaşamına Etkisi 238g. Yaşam Sevincinin Kaybi 238aa. Genel Olarak 238bb. Ölüm Tehditi ve Korkusu 240cc. Üçüncü Kişiye veya Yardımcı Araçlara Bağımlılık 240cc. Cinsel Yaşamın Kaybı veya Azalması 240III. ÖNERİMİZ 2401. AŞAMA MANEVİ ZARARIN BELİRLENMESİ 240a. Objektif Baz Temel Zararın Belirlenmesi 240b. Subjektif Sonuçlarla Objektif Baz Miktarın Arttırılması 2412. AŞAMA MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİ 242§ 10. ÖLÜM VE AĞIR BEDENSEL ZARAR DURUMUNDA YAKININ UĞRADIĞI MANEVİ ZARARIN VE YAKIN LEHİNE HÜKMEDİLECEK MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİ 243I. GENEL OLARAK 243A. ÖLÜM 244B. AĞIR BEDENSEL ZARAR 244II. OBJEKTİF BAZ MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİ 245A. YAKINLIK İLİŞKİSİ VE YOĞUNLUĞU DERECELENDİRİLMESİ 2451. YAKINLIK İLİŞKİSİ 2452. YAKINLIK İLİŞKİSİNİN YOĞUNLUĞU DERECELENDİRİLMESİ 245a. Derecelendirme Teorisi 245b. İsviçre Federal Mahkeme Uygulaması 246c. İsviçre Hukuk Doktrinindeki Öneriler 247aa. Gurzeler’in Önerisi 247bb. Hütte/Duksch/Guerrero’nun Önerisi 248cc. Sidler’in Önerisi 248ee. Brehm’in Önerisi 248ff. Guyaz’in Önerisi 248gg. Önerimiz 2493. AİLE VE HISIMLARDAN YAKINLAR 250a. Eş 251b. Nişanlı 252c. Çocuklar 253e. Kardeşler 2574. DİĞER YAKINLAR 258a. Birlikte Yaşayanlar 258b. Yakın Arkadaşlar 261III. MANEVİ ZARARIN SUBJEKTİF OLARAK BELİRLENMESİ YAKINLIK İLİŞKİSİNİN YOĞUNLUĞU VE OLAYIN BİREYSEL ÖZELLİKLERİ 261A. GENEL OLARAK 261B. EŞİN ÖLÜMÜNDE 2621. EŞLER ARASINDAKİ KİŞİSEL İLİŞKİ 2622. EŞLERİN YAŞI 2633. DİĞER KİŞİSEL DURUMLAR 263a. Sağlık Durumu 263b. Yurt Dışında Yaşama 263c. Tekrar Evlenme 263C. ÇOCUKLARIN ÖLÜMÜNDE 2641. ANNE VE BABANIN AYRI MANEVİ TAZMİNAT TALEP HAKKI 2642. ÖLEN ÇOCUĞUN YAŞI 2643. ÇOCUĞUN CİNSİYETİ 2644. TEK ÇOCUĞUN ÖLÜMÜ 2645. DİĞER KİŞİSEL DURUMLAR 264a. Sağlık Durumu 264b. Özel Ağır Zarar Şok Zarar 265c. Yoğun Yakın İlişkinin Bulunmaması 266D. ANNE VE BABANIN ÖLÜMÜNDE 2661. GENEL OLARAK 2662. ÇOCUĞUN YAŞI 267a. Anne veya Baba İle Veya Her İkisi İle Birlikte Yaşayan Çocuk 267b. Anne ve Babadan Ayrı Yaşayan Çocuk 267E. KARDEŞİN ÖLÜMÜNDE 267F. DİĞER YAKINLARIN ÖLÜMÜNDE 2681. AMCA/HALA VEYA DAYI/TEYZENİN ÖLÜMÜNDE 2682. BÜYÜKBABA VEYA BÜYÜKANNELERİN ÖLÜMÜ 2683. TORUNUN ÖLÜMÜNDE 268IV. ÖNERİMİZ 269A. BİRİNCİ AŞAMA MANEVİ ZARARIN BELİRLENMESİ 2691. OBJEKTİF BAZ MANEVİ ZARARIN BELİRLENMESİ 269a. Ölüm Halinde 269b. Ağır Bedensel Zararda 2692. SUBJEKTİF SONUÇLARLA OBJEKTİF BAZ MİKTARIN ARTTIRILMASI VEYA DÜZELTİLMESİ 270a. Somut Olaydaki Yakınlık İlişkisinin Fiili Durumu ve Yoğunluğu 270B. Olayın Bireysel Özellikleri 270B. İKİNCİ AŞAMA MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİ 270§ 11. MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDE KUSURUN VE DİĞER ÖZEL DURUMLARIN ROLÜ 271I. MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDE KUSURUN ROLÜ 271II. ZARAR VERENİN SORUMLU KİŞİNİN KUSURU 271A. GENEL OLARAK 271B. KUSURUN ARTTICI ETKİSİNE İLİŞKİN DOKTRİNDEN ÖNERİLER 272C. İSVİÇRE FEDERAL MAHKEMESİNİN UYGULAMASI 273D. YARGITAY’IN UYGULAMASI 273III. BİRLİKTE KUSUR ZARAR GÖRENİN KUSURUNUN DERECESİ 274A. HAFİF KUSUR 277B. AĞIR KUSUR 277IV. DİĞER KİŞİSEL DURUMLAR 278A. YAKININ ÖLÜM OLAYINA TANIKLIK ETMESİ 278B. SORUMLU KİŞİNİN OLAYDAN SONRAKİ DAVRANIŞLARI 278V. MANEVİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİNDE DİĞER DURUMLARIN ROLÜ 279A. ANLAŞILABİLİR / FARK EDİLEBİLİR İYİLEŞME 279B. KİŞİLİK HAKKININ ZEDELENMESİNİN DİĞER ŞEKİLDE GİDERİLMESİ 279C. ZARAR GÖREN VE ZARAR VERENİN DİĞER KİŞİSEL DURUMLARI 279 § 12. MANEVİ TAZMİN ŞEKİLLERİ 281I. GENEL OLARAK 281II. MANEVİ TAZMİNATIN ŞEKLİNİN BELİRLENMESİNDE HAKİMİN TAKDİR YETKİSİ 282A. BAŞKA BİR TAZMİN BİÇİMİNİN TAZMİNAT YERİNE VEYA TAZMİNATA EKLENMESİNDE HAKİMİN TAKDİR YETKİSİ 282B. TAZMİN ŞEKLİNİ BELİRLEMEDE TAKDİR YETKİSİ 282III. MANEVİ TAZMİN ÇEŞİTLERİ 284A. GENEL OLARAK 284B. KURAL BİR MİKTAR PARA 2861. PARA 2862. PARANIN SERMAYE VEYA İRAT ŞEKLİNDE BELİRLENEBİLMESİ 286C. DİĞER TAZMİN ŞEKİLLERİ 2871. SALDIRIYI KINAYAN KARAR 287a. Genel Olarak 287b. Saldırının Hukuka Aykırılığının Tespiti 288aa. Genel Olarak 288bb. Saldırının Kınanmasından Farkı 288c. Amacı/Fonksiyonu 289d. Kararın Niteliği 2892. SALDIRIYI KINAYAN KARARIN YAYINLANMASI 289a. Genel Olarak 289b. Amacı/Fonksiyonu 290aa. Manevi Tazminat Amacı/Fonksiyonu Görüşü 290bb. Rahatsızlığı Giderici Amacı/Fonksiyon Görüşü 291cc. Çifte Amaç/Fonksiyon Görüşü 2913. SALDIRIYI KINAYAN KARARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİYE BİLDİRİLMESİ 2914. SEMBOLİK BİR PARANIN ÖDENMESİNE KARAR VERİLMESİ 292a. Genel Olarak 292b. Kararın Niteliği 2925. ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE ÖDEMEYE KARAR VERİLMESİ 2926. DİĞER GİDERİM BİÇİMLERİ 293a. Eşyanın Teslimi 294b. Medyada Cevap ve Düzeltmenin Yayınlanması 294c. Özür Dileme ve Hakareti Geri Alma 298§ 13. MANEVİ TAZMİNATI BELİRLEME ANI VE UYGULANACAK FAİZ 299I. KURAL OLAY TARİHİ 299II. KARAR TARİHİNE KADAR GEÇEN SÜRE 300III. MANEVİ TAZMİNAT FAİZİ 301KAYNAKÇA 303 Cinsel suçlardan birisi olan ve kişilerin cinsel dokunulmazlığına karşı işlenen cinsel taciz suçu TCK madde 105 ve cinsel saldırı suçu ise TCK madde 102’de düzenlenmiştir. Halk arasında her iki suç tipi çocuğu zaman karıştırılmaktadır. Vücut dokulmazlığını ihlal eden ve mağdurun vücuduna dokunma şeklinde gerçekleşen cinsel saldırı suçları çoğu zaman yanlış bir şekilde “cinsel taciz” olarak anılmaktadır. Ancak aşağıdaki açıklamalardan görüleceği üzere eğer vücut teması söz konusu ise cinsel taciz suçu değil cinsel saldırı suçu söz konusu olacaktır. Cinsel Taciz TCK madde 105’te düzenlenmiş olan ve cinsel suçlar arasında yer alan cinsel taciz suçu, en basit tanımı ile cinsel amaçlı olarak mağdurun farklı yollarla rahatsız edilmesidir. Cinsel taciz, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar içerisinde en düşük dereceye sahip olanıdır. Cinsel bir saikle ya da amaçlı olarak mağdura yönelik ıslık çalmak veya cinsel içerikli laf atmak, cinsel ilişki teklifinde bulunmak, cinsel içerikli not, sms veya e-posta göndermek, cinsel amaçlı olarak takip etmek, cinsel organ teşhir etmek, vücuduna temas etmeksizin el kol hareketi ile cinsel ilişkide bulunma anlamına gelebilecek hareketler yapmak “cinsel taciz” suçu kapsamında nitelenebilecek eylemlerdir. Ancak bir kimseye sevgili, arkadaş olmayı önerme ya da bir kimsenin adının, yaşının, medeni durumunun, sevgilisi olup olmadığının sorulması cinsel taciz suçunu oluşturmayacaktır. Cinsel taciz suçunun cezası TCK’da 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası olarak belirlenmiştir. Suçun niteliğine ve hakimin takdirine göre ceza miktarı tayin olunacaktır. Cinsel Saldırı Halk arasında tecavüz olarak bilinen bu suç tipi Türk Ceza Kanunu’nun 102. maddesinde düzenlenmiş olup, cinsel suçlar arasında nitelik itibariyle en ağır derecede olandır. Cinsel saldırı suçu, sarkıntılık ve cinsel taciz suçlarından farklı olarak mağdurun vücut dokulmazlığının ihlal edildiği bir suç tipidir. Bu itibarla “cinsel saldırı” suçundan söz edebilmek için mağdurun vücut dokunulmazlığının ihlal edilmesi şarttır. Ancak cinsel ilişkinin kurulması suçun oluşması bakımından zorunlu değildir. Örneğin sarılmak, öpmek, ellemek birer cinsel saldırı suçu niteliğinde olduğu gibi cinsel ilişkide bulunmak veya vücuda organ sokmak da cinsel saldırı niteliğinde olan eylemlerdir. Ancak herhangi bir vücut teması gerçekleşmediği durumlarda, başka bir deyişle mağdurun vücut dokulmazlığının ihlal edilmediği cinsel davranışların varlığı halinde cinsel saldırı suçu değil sarkıntılık veya cinsel taciz suçu söz konusu olabilecektir. Eğer mağdur reşit değilse yani 18 yaşından küçükse o zaman cinsel saldırı suçu değil çocuğun cinsel istismarı suçu gündeme gelecektir. Cinsel saldırı suçu halk arasında “cinsel tecavüz”, “ırza tecavüz” veya “tecavüz suçu” olarak bilinse de cinsel saldırı fiilinden söz edebilmek için “tecavüz” veya “ırza geçme” anlamında bir eylemin gerçekleşmesi zorunlu değildir. Cinsel ilişki tam olarak kurulmamış olsa bile vücut dokunulmazlığının ihlal edildiği her durumda cinsel saldırı suçundan söz etmek mümkündür. Cinsel saldırı suçunun cezası TCK’da 5 ila 10 yıl hapis cezası olarak belirlenmiştir. Eğer cinsel saldırı suçu, mağdurun vücuduna organ veya başka bir cisim sokmak suretiyle gerçekleştiyse, diğer bir anlatımla suçun nitelikli hali söz konusu ise bu durumda suçun cezası en az 16 yıl hapis cezasından başlayacaktır. İş yerinde cinsel taciz, kişinin istenmeyen sözlü ya da fiziksel cinsel davranışlara çalışma ortamında maruz kalmasıdır. İşçinin, işyerinde cinsel tacize maruz kalması konusunu 3 şekilde olur. 1- İşçinin, işveren veya vekili tarafından cinsel tacize uğraması 2- İşçinin, diğer çalışan işçi tarafından cinsel tacize uğraması 3- İşçinin, şahıs tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması 1- İşverenin cinsel tacizde bulunması Cinsel taciz, 4857 sayılı iş kanununun 24. maddesinin 2 numaralı bendinin b alt bendinde, işçinin, haklı olarak iş sözleşmesini feshine imkân veren haller kapsamında gösterilmiştir. İşyeri, işverenin hâkimiyet alanını oluşturur ve işverenin işçiyi gözetim borcu, cinsel içerikli bu saldırı kimden gelirse gelsin, işçiyi korumayı gerektirir. 24. maddede gösterilen fesih hakkı işçiye aittir. İşveren tarafından yöneltilen cinsel taciz durumlarında, işçinin öğrenmeden itibaren 6 iş günü içinde ve her halde bir yıl geçmeden fesih hakkını kullanması gerekir. Bu süre, hak düşürücüdür. Taciz eyleminin tekrarlanması halinde, 6 günlük sürenin, son tacizden itibaren başlayacağının kabulü gerekir. İşveren tarafından cinsel tacizlerde işçinin, fesih ihtarına da gerek yoktur. 2-İşçinin diğer bir işçi tarafından cinsel tacize uğraması Bu durum, yasa gereği, işçi tarafından işverene bildirilmeli ve işverenden gerekli önlemleri alması istenmelidir. İşveren, cinsel taciz olayını bilmekte veya bilebilecek durumda ise, işçinin ayrıca bildirim yükümlülüğü bulunmamaktadır. İşveren tarafından cinsel tacizde olduğundan farklı olarak, işçinin bu durumda derhal fesih hakkı yoktur. İşçi, öncelikle, maruz kaldığı durumu işverene bildirmeli ve gerekli önlemleri almasını işverenden talep etmelidir. İşverenin tedbir almaması veya alınan tedbirlerin yetersiz olması halinde, eylem tehlikesi devam ettiği sürece, işçinin de fesih hakkı mevcuttur. İşverenin önlemi, işçinin maruz kaldığı olayın tekrarlanmasını engelleyici nitelikte olmalıdır. Bu yönde önlemin yetersiz kalması da işçiye haklı fesih imkânı verir. Maddenin gerekçesinde, tacizin ağırlığına göre, tacizcinin işine son verilmesi de gerekli önlemler arasında gösterilmiştir. 3-İşyerinde çalışmayan 3. bir şahsın Örneğin müşteri cinsel tacizi İşyeri çalışanlarından biri tarafından tacizde olduğu gibi, burada da işçinin derhal fesih hakkı yoktur. Durumun, işçi tarafından işverene bildirilmesi ve işverenden gerekli önlemleri alması istenmelidir. İşverenin, önlem aldığından bahsedebilmek için, 3. şahsı müşteriyi uyarması, 3. şahıs müşteri ile ilgilenecek bir başka işçi görevlendirmesi veya eylemin ağırlığına göre müşteri ile ilişkiyi kesme gibi yollara başvurması gerekir. Cinsel taciz eyleminin yalnızca işçiye değil, aile üyelerinden birine yöneltilmiş olması dahi yeterlidir. İşçi, iş akdini feshederek, kıdem tazminatına, kullanılmayan yıllık izin alacağına, varsa ödenmeyen diğer alacaklarına ücret, fazla mesai hak kazanabilir. Ancak ihbar tazminatına hak kazanamaz. Cinsel tacizi ispat yükü, işçide olup, Yargıtay, işyerinde çalışmakta olan bir kadın işçinin, gerçeğe aykırı bir şekilde sarkıntılık yapıldığı şikâyetinde bulunmasını hayatın olağan akışına aykırı bulmaktadır. Dolayısı ile ispat yükü her ne kadar işçide ise de, bu hususun ispatında beyanına itibar etmek suretiyle işçiye büyük kolaylık sağlanmıştır. İş yerinde gerçekleşmesi olası cinsel taciz durumlarını diğer taciz türleri gibi üç derecede düşünülebilir; 1-Basit cinsel tacizBu kategorinin içine tehdit içermediği halde rahatsız eden ve istenilmeyen ortamları yaratan hareketler girer. Laf atmak, cinsel içerikli şakalar yapmak, iltifat etmek, ya da argo kelimeler kullanmak bu taciz şiddetine örnek olarak verilebilir. İlgili kişiye yapılan davranışlardan rahatsızlık duyulduğunu sözle açıklamak ya da bunu bir şekilde davranışlarla hissettirmek gerekir. 2-Orta düzeyde cinsel tacizBasit cinsel taciz altında sayılan eylemlerin, sürekliliğinin kişinin rahatsız olduğunu bildirmesine rağmen sıklaşarak devam ettiği durumlardır. Bu düzeyde taciz durumunda kişi bu davranışı sergileyen iş arkadaşına hareketlerinin rahatsız edici olduğunu ve bu hareketlerden vazgeçmediği takdirde üst makamlarla görüşeceğini belirtmelidir. Konuyla ilgili uzman kişilere danışılması da bu aşamada yardımcı olacaktır. Ve eğer varsa üçüncü kişilerin rahatsızlık veren durumlara tanık olmuş ortak arkadaşlar gibi devreye sokulması gerekmektedir. Bunlardan sonuç alınmadığı takdirde üst düzey yönetici, şef, müdür gibi üst makamlara yazılı şikâyette bulunulması, bir sonuç alınmadığı durumlarda ise yasal girişimlerde bulunulması gerekmektedir. 3-Ağır cinsel tacizTacizin sürekli ve şiddetli olduğu, kişi için tehdit oluşturacak unsurların çoğaldığı ve kişiyi kontrol etmeye yönelik olan hareketleri içeren taciz durumlarıdır. Bu durumlar kişiyi sürekli telefonla rahatsız etmekten istenilenleri yapmadığı takdirde verilecek zararla tehdit etmeye kadar gidebilir. Tehdit unsuru içeren ve kişinin güvenliğini riske atan kişiyle ilgili gerekli mercilere yazılı şikâyette bulunulması gerekmektedir. İşten ayrılmak düşünülüyorsa, ayrılmadan önce varsa iş yerinin hukuk danışmanıyla ya da iş hukukundan anlayan bir avukatla görüşülmesi yararlı olacaktır. Gerektiğinde polis veya savcılığa da şikâyette bulunulmalıdır. Kişinin kendi güvenliğini koruyacak kişisel önlemler alması da ciddi tehdit içeren durumlarda önemlidir. Ayrıca bu süreçte kişinin yakın çevresinden ve bir profesyonelden psikolojik destek alması yardımcı olacaktır. Bu tarz cinsel taciz durumlarında eğer varsa kanıt niteliği taşıyabilecek belgelerin masaya bırakılan notlar, cep telefonuna atılan mesajlar, vb. olası bir dava durumunda delil olarak kullanılmak üzere saklanması önemli ve gereklidir. İşyerinde Cinsel Taciz Durumunda Çalışanın Hakları Konu ile ilgili olarak İş Kanunu 24/II ve 25/II.’de “Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” başlığı altında düzenlemeler söz konusudur. Bu düzenlemeler ile iş yerinde cinsel taciz olayının, hem işçi hem de işveren için iş sözleşmesinin feshi açısından “haklı neden” oluşturduğu belirtiliyor. İşçinin cinsel tacize uğraması nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebilmesi konusunda İş Kanunu’nun 24/II. maddesinde iki düzenleme bulunuyor İş Kanunu’nun 24/ maddesine göre, “işverenin işçiye cinsel tacizde bulunması” halinde ve İş Kanununun 24/ maddesine göre ise, “işçinin, diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından iş yerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmaması” halinde, işçinin, iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme hakkı bulunur İşçinin sadece işveren tarafından değil, diğer bir işçi tarafından cinsel tacize maruz kalması durumunda da haklı nedenle derhal fesih hakkı gündeme gelir. Ancak bu hakkını kullanabilmesi için sadece cinsel tacize uğraması yeterli değildir. Cinsel tacizin iş yerinde meydana gelmesi ve durumun işverene bildirildiği halde gerekli önlemlerin alınmaması söz konusu olmalıdır. İşveren, iş yerinde çalışan işçileri cinsel taciz olaylarına karşı korumakla yükümlüdür. Bu nedenle işçisinin, bir başka işçisine cinsel tacizi söz konusu ise, tacizci işçinin iş sözleşmesini haklı sebeple derhal feshetme olanağı bulunur. Bu haklı nedenle fesih hakkı, İş Kanunu’nun 25/II. maddesinde işverene tanınmıştır. İş yerinde cinsel taciz olaylarının ispatı sorunludur. Zira tanık tedariki güçtür. Yargı kararlarına baktığımızda ise, tanıkla bu durumun ispatının güçlüğü üzerinde durulmuştur. Yargıtay’ın son yıllarda verdiği bir kararında, kadın işçinin işverene hitaben cinsel taciz hakkında yazdığı mektubu, tanık beyanlarını da dikkate alarak, “bir kadın işçinin nedensiz yere kendisinin cinsel tacize uğradığı yönünde bu kadar ayrıntılı olarak açıklamada bulunması hayatın olağan akışına aykırıdır” diyerek, tacizci işçinin iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesini haklı nedenle yapılan fesih olarak kabul etmiştir. İş yerinde cinsel taciz aynı zamanda kişilik haklarının ihlali niteliğindedir. Cinsel tacize maruz kalan işçi, kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia ederek cinsel tacizde bulunan kişiden yukarıda belirtilen yasal haklarına ilaveten Borçlar Kanunu’nun 417. Maddesi gereği maddi ve manevi tazminat da talep edebilir. Cinsel taciz sebebi ile işten ayrılırsanız, tazminatınızı alır ve normalde işten ayrılmadan önce, bildirimde bulunduktan sonra çalışılması gereken süre boyunca çalışmak zorunda kalmazsınız. Ancak çoğu durumda işveren söz konusu tazminatı ödemediğinden, tacize uğrayan çalışan olarak dava açmak ve bu durumu ispatlamak zorunda kalabilirsiniz. Ceza Kanunu cinsel taciz suçunu tacize uğrayan kişinin şikâyeti üzerine cezalandırır. Bu suçu işleyen kişiye, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası verilir. Cinsel tacizin işyerinde yapılması durumunda cezayı yarı oranında artırır. Cinsel tacize uğrayan kişi, taciz yüzünden işinden ayrılmak zorunda kalırsa, tacizciye verilen hapis cezası bir yıldan az olamaz. Ceza Kanunu Madde 105. Cinsel saldırı söz konusu ise 5 ila 10 yıl, suç nitelikli olarak işlendi ise 16 yıl hapis cezasından başlamak üzere cezalandırılır. Nihal DÜZGÖREN Serbest Muhasebeci Mali Müşavir KGK Bağımsız Denetçi Kaynak Bu makalenin tamamı hiç bir web sitesinde yayınlanamaz. Ancak makalenin bir kısmı; devamı için aktif link verilmek sureti ile yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır. Maddi tazminat davası, hukuka aykırı bir eylem veya işlem nedeniyle malvarlığında meydana gelen eksilmenin, yani maddi zararların giderilmesi; manevi tazminat davası ise aynı işlem veya eylemler nedeniyle bireyin yaşadığı üzüntü, elem ve yıpranmanın yol açtığı manevi zararların giderilmesini amaçlayan bir dava türüdür. Maddi ve manevi tazminat davaları birlikte açılabileceği gibi ayrı ayrı da açılabilir. Ticari nitelikte olmayan tüm tazminat davaları, talep edilen tazminat miktarına bakılmaksızın asliye hukuk mahkemelerinde açılır. Devletin, yani idarenin işlem ve eylemleri nedeniyle zarara uğrayanların açtığı tazminat davasına “tam yargı davası” denilmektedir. Tam yargı davasına bakma görevi idari yargı yerleri olan vergi mahkemeleri veya idare mahkemeleri tarafından yerine getirilir. Maddi ve Manevi Tazminat Davası Hangi Nedenlerle Açılabilir? Maddi ve manevi tazminat davası, herhangi bir nedenle uğranılan haksız bir maddi veya manevi zararı gidermek amacıyla açılabilir. Tazminat davaları, genel olarak haksız fiil veya sözleşmeye aykırılık nedenlerine bağlı olarak açılmasına rağmen, birbirinden farklı birçok hukuki gerekçeye dayalı olarak açılmaktadır. Genel olarak en çok açılan tazminat davaları şunlardır İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası, Trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası, Sözleşme ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası, Suç işlenmesi nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası, Hatalı doktor uygulamalarından kaynaklanan, yani tıbbi malpraktis nedeniyle tazminat davası, Boşanma davası ile birlikte açılan maddi ve manevi tazminat davası, Telif haklarının ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası Yazılı veya görsel basın veya sosyal medya üzerinden kişilik haklarına saldırı nedeniyle açılan manevi tazminat davası. Maddi ve Manevi Tazminat Davası Açma Süresi ve Zamanaşımı Maddi ve manevi tazminat davası açma süresi, tazminat nedenine bağlı olarak değişmektedir. Tazminat davasının hangi hukuki nedene dayalı olarak açıldığı tazminat davası açma süresini de belirlemektedir. Maddi ve manevi tazminat davası açma süresi açısından temel ilkeler şu şekildedir Tazminat davasına temel teşkil eden fiil suç teşkil ediyorsa örneğin, iş kazası, doktor hatası,trafik kazası nedeniyle ölüm veya yaralama, o fiil için kanunlarda daha az zamanaşımı süresi öngörülse bile, ceza kanununda o suç için öngörülen dava zamanaşımı süresi ne ise maddi manevi tazminat davası açma süresi de odur. Ceza kanunundaki temel dava zamanaşımı süresi geçse bile, ceza davası devam ediyorsa yani uzamış dava zamanaşımı devreye girmişse, ceza davası devam ettiği müddetçe de tazminat davası açılabilir. Tazminat hukuku davalarının büyük bir kısmı haksız fiil olarak nitelenen fiillerden kaynaklanır. Örneğin, suç işlenmesi, trafik kazası, iş kazası, doktor hatası tıbbi malpraktis, telif hakları ihlali birer haksız fiildir. Haksız fiiller için dava zamanaşımı süresi, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, fiil ve fail daha sonra öğrenilse bile her halukarda 10 yıldır Borçlar Kanunu md. 72/1. İşlenen haksız fiil aynı zamanda suç teşkil ediyorsa, ceza hukuku zamanaşımı süresi de Borçlar Kanunu’nda belirtilen sürelerden daha fazla ise, tazminat davası açma süresi açısından ceza hukuku zamanaşımı süresi uygulanır. Boşanma davası neticesinde maddi manevi tazminat davası açma süresi, boşanmanın kesinleşmesinden itibaren 1 yıldır Medeni Kanun md. 178. Maddi ve manevi tazminat davası boşanma davası ile birlikte açılabileceği gibi boşanma davasının kesinleşmesinden sonraki 1 yıl içinde de ayrı bir dava olarak açılabilir. Sözleşmenin ihlali nedeniyle açılacak tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi, 10 yıldır Borçlar Kanunu md. 146. Trafik kazası, taksirle işlenen bir haksız fiildir. Haksız fiiller için geçerli olan genel zamanaşımı trafik kazaları için de geçerlidir. Ancak, Karayolları Trafik Kanunu trafik kazası nedeniyle tazminat davası açma süresini ayrıca düzenlemiştir. Trafik kazası nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasının zamanaşımı süresi, trafik kazasının meydana gelmesi ve fiili işleyenin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, fiil ve fail daha sonra öğrenilse bile her halukarda 10 yıl içinde dava zamanaşımına uğrar Karayolları Trafik Kanunu md. 109. Ancak, trafik kazası neticesinde ölüm veya yaralama gerçekleşmişse, ceza kanunun bu fiil için öngördüğü dava zamanaşımı süresi daha fazla ise, bu durumda dava zamanaşımı süresi ceza hukuku dava zamanaşımı ilkelerine ve sürelerine göre belirlenir. Maddi ve Manevi Tazminat Davasını Kimler Açabilir? Tazminat davasına sebep teşkil eden konu ne olursa olsun, fiil veya işleme muhatap olan kişi maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Örneğin, trafik veya iş kazası nedeniyle yaralanan kazazede, doktor hatası nedeniyle vücut bütünlüğü zarar gören hasta, boşanma davasında eşler maddi manevi tazminat davası açabilirler. Tazminat nedeni, hukuka aykırı işlenen bir fiil nedeniyle bir kişinin ölümü ise, ölenin destekte bulunduğu yakınları da maddi tazminat davası açabilirler. Ölüm nedeniyle açılan maddi tazminat davalarında hükmedilen tazminata, “destekten yoksun kalma tazminatı” denilmektedir. Ölen kişinin eşi, çocukları, anne-babası veya ölenin kendisine destekte bulunduğunu ispat edebilen herkes maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Ölenin herhangi bir desteği olmamasına rağmen ölümden üzüntü duyan birinci derece yakınlar da manevi tazminat davası açabilirler. Borçlar Kanunu md. 56/2. Yaralanma halinde, yaralananın yakınlarının maddi tazminat isteme hakları yoktur. Ancak, yaralanma ağır bedensel zarar meydana getirmişse örneğin, bir gözün gözün kör olması, bacak veya kolun kopması, özellikle uzuv kaybı meydana gelmişse yaralananın yakınları da manevi tazminat talep edebilir BK md. 56/2. Maddi ve Manevi Tazminat Davası Kime Karşı Açılır? Maddi ve manevi tazminat davası, ölüm, yaralanma veya başkaca maddi zarara neden olan eylem veya işlemi gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişilere karşı açılır. Haksız fiillerde, haksız fiil kimin tarafından işlenmişse, tazminat davası da o kişiye karşı açılır. Ancak, bazen haksız fiili işleyen kişi ile birlikte tazminat sorumlulukları olan bazı kimseler de bulunabilir. Örneğin, haksız fiili işleyen kişi ile iş ilişkisi olan işveren iş nedeniyle üçüncü kişiye verilen zarardan sorumludur. Yine, trafik kazası ile üçüncü kişiye zarar veren aracın şoförü ile birlikte aracın sahibi de sorumludur. Bu duruma borçlar hukukunda tehlike sorumluluğu denilmektedir. Motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölmesi, yaralanması veya eşyanın zarara uğramasına neden olursa tazminat hukuku gereği ilgililerin tazminat sorumluluğu vardır Karayolları Trafik Kanunu md. 85/1. Trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası, aracın sürücüsü, işleteni, sahibi ile aracı sigortalayan sigorta şirketine karşı birlikte veya ayrı ayrı açılabilir. Doktor hatası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası, hatayı yapan doktora, doktorun çalıştığı hastaneye veya sağlık kuruluşuna, doktor Sağlık Bakanlığı bünyesinde çalışıyorsa bakanlığa karşı, bir üniversite veya vakıf hastanesinde çalışıyorsa ilgili vakfa veya üniversiteye tazminat davası açılabilir. Maddi ve Manevi Tazminat Davası Nasıl ve Nerede Açılır? Maddi ve manevi tazminat davası, tüm davalar için yetkili yer olan davalının ikametgahında, davalı tüzel kişi şirket, vakıf, dernek, üniversite vs. ise tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesinde açılabilir Hukuk Muhakemeleri Kanunu Davalı sayısı birden fazla ise, tazminat davası herhangi birinin yerleşim yerinde açılabilir HMK Örneğin, trafik kazasına neden olan aracı sigortalayan şirketin merkezi İstanbul/Çağlayan, araç sahibinin ikametgahı İstanbul/Bakırköy araç şoförünün adresi İstanbul/Kartal olsa bile, trafik kazası nedeniyle açılacak tazminat davası İstanbul Çağlayan Adliyesinde, İstanbul Bakırköy Adliyesinde veya İstanbul Anadolu Adliyesinde açılabilir. Sözleşmenin ihlali nedeniyle açılacak tazminat davaları, yukarıdaki yetkili mahkemelerde açılabileceği gibi sözleşmenin ifa edileceği yerdeki asliye hukuk mahkemesinde de açılabilir HMK md. 10. Haksız fiil trafik kazası, iş kazası, doktor hatası vs. nedenine dayalı maddi ve manevi tazminat davası, yukarıda belirttiğimiz genel yetkili mahkemelerde açılabileceği gibi aşaığıdaki mahkemelerde de açılabilir HMK md. 16 Haksız fiilin işlendiği yer mahkemesinde tazminat davaları açılabilir. Zarar haksız filin işlendiği yerden başka bir yerde meydana gelmişse, zararın meydana geldiği yerde de tazminat davası açılabilir. Örneğin, İstanbul’da bilişim sistemi üzerinden İzmir’de bulunan bir şirkete zarar verildiğinde hem İstanbul mahkemeleri hem de zararın meydan geldiği yer olan İzmir mahkemeleri yetkilidir. Haksız fiillerde zarar görenin ikametgahında da tazminat davası açılabilir. Örneğin, Balıkesir’de iş kazası geçiren bir işçinin ikametgahı İstanbul’da ise tazminat davası İstanbul’da da açılabilir. Ticari bir iş veya işlemden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları açısından görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Maddi Tazminat Davasında İstenebilecek Zararlar 1. Bedensel Zarar Yaralanma Halinde Maddi Tazminatın Kapsamı Geçici işgöremezlik nedeniyle oluşan kayıplar; kişinin olay nedeniyle kalıcı bir sakatlığı olmadığı halde geçici bir şekilde, iyileşinceye kadar “çalışamadığı süre” nedeniyle uğradığı maddi zarardır. Sürekli işgöremezlik nedeniyle oluşan kayıplar; kalıcı sakatlık nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kayıplarıdır. Kalıcı sakatlık veya sürekli işgöremezlik, kişinin beden gücünde bir azalmayı ifade eder. Kişinin maluliyet oranı doktor raporuyla belirlenir ve maddi tazminat tespit edilen oran üzerinden hesaplanır. Tedavi giderleri ve tedavi boyunca yapılan her türlü masraflar. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan maddi kayıplar. 2. Ölüm Halinde Maddi Tazminatın Kapsamı Ölüm halinde maddi tazminat davasının kapsamı Borçlar Kanunu belirlenmiştir. Kanuna göre, ölüm hâlinde uğranılan ve istenebilecek maddi zararlar özellikle şunlardır Cenaze giderleri. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar. Destekten yoksun kalma tazminatı, ölüm halinde ölenin anne, baba, eş ve çocuklarının isteyebileceği maddi tazminattır. Manevi Tazminat Talep Etme Şartları Nelerdir? Manevi tazminat, ancak kişilik değerleri saldırıya uğrayan kişinin isteyebileceği bir tazminat türüdür. Kişilik değerleri, bireyin kişilik haklarını meydana getirmekte olup kanunda tanımlanmamış olmakla birlikte Yargıtay kararlarına göre manevi tazminata konu olabilecek kişilik hakları şunlardır Kişinin yaşamı Örneğin, babası öldürülen kişinin manevi tazminat hakkı vardır, Kişinin sağlığı Örneğin, doktor hatası nedeniyle bağırsak florası bozulan kişi manevi tazminat talep edebilir, Kişinin vücut bütünlüğü Örneğin, iş kazası nedeniyle gözü kör olan kişi manevi tazminat talep edebilir, Kişinin ruh bütünlüğü Örneğin, aleyhine suç işlenmesi veya internetten bir haber yayınlanması nedeniyle depresyona giren veya ruh sağlığı bozulan kişi manevi tazminat isteyebilir, Müdahale edildiğinde kişinin üzüntü veya elem duymasına yol açan diğer fiziki, duygusal ve sosyal kişilik değerleri. Tazminat hukuku, bireye ait bu değerlerin korunması amacıyla kişilik hakları herhangi bir suretle ihlal edilenlere manevi tazminat davası açma hakkı tanımaktadır. Bir kimsenin, her üzüntü duyduğu bir olay ve olgu karşısında, manevi tazminat isteme hakkı doğmamış olabilir. Diğer bir anlatımla, her üzüntü veren olay manevi tazminatı isteme hakkını kazandırmaz. Bunun için, kişilik değerlerinin saldırıya uğramış olması gerekir. Örneğin, komşuluk halinde bazı zorunluluk ve rahatsızlıkların makul sınırlar içinde kalması halinde komşuların katlanma yükümlülüğü vardır. Evin tamiratının çıkardığı ses makul sınırlar içindeyse manevi tazminat istenemez Manevi Tazminat Nasıl Hesaplanır? Kanunda, manevi tazminat miktarının teknik olarak hesaplanmasını sağlayan bir metot yoktur. Manevi tazminat miktarı, bazı kriterler değerlendirilerek somutlaştırılır. Manevi tazminat miktarını belirleyen kriterler şunlardır BK md. 47 Somut durumun özellikleri, Tarafların mali durumları, Tarafların olaydaki kusurlarının ağırlığı kusur oranları, Meydana gelen manevi zararın büyüklüğü Örneğin, ölüm, yaralanma veya sadece üzüntü duyulması, Olay tarihi itibariyle paranın satın alma gücü. Manevi tazminat olarak belirlenecek miktar, tazminat sorumlusunu fakirleştirmemeli, tazminat alacaklısını da zenginleştirmemelidir. Hakim, hakkaniyete uygun bir manevi tazminat miktarı belirlemelidir. Hakim manevi tazminat miktarını belirlerken somut olayın özelliğini, zarar görenin ekonomik ve sosyal durumunu, paranın alım gücünü, maluliyet oranını, beden gücü kaybı sebebiyle duyulan ve ileride duyulacak elem ve ızdırabı gözetmelidir 2003/355 karar. Örneğin, bir parmağını kaybeden bir kimsenin malululiyet derecesi ile bir kolunu kaybeden kişinin maluliyet derecesi aynı olmadığından hükmedilecek manevi tazminat miktarları da farklı olacaktır. Manevi tazminat miktarının nasıl belirleneceğine ilişkin bazı örnek Yargıtay kararları aşağıdadır İş Kazası Manevi Tazminat Miktarı Yargıtay Kararları 2007 yılında geçirdiği iş kazası nedeniyle %88 sürekli iş göremezliğe maruz kalan işçiye TL olarak belirlenen manevi tazminatın miktarı günlü ve 7/7 tarihli Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararı göz önüne alındığında oldukça azdır Yargıtay - Karar No 2014/12199. 2008 yılında meydana gelen iş kazasında işçinin iş göremezlik derecesi %39 olarak, iş kazasının meydana gelmesinde davacının %30 oranında, davalıların ise %70 oranında kusurlu olduğu olayda, işçi lehine hükmedilen TL manevi tazminat miktarı yüksektir Yargıtay HGK - 2014/575 karar. 2002 yılında gerçekleşen iş kazasında % 0 sıfır oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan işçinin, iş kazasında, % 20 kusurlu olduğu, işverenin ise % 80 oranında kusurlu olduğu anlaşıldığından, maluliyet olmasa bile işçinin iş kazası nedeniyle 7000 TL manevi tazminata hükmedilmelidir Yargıtay 21. HD - 2010/5749 karar. 2005 yılında gerçekleşene iş kazası neticesinde % oranında sürekli iş göremezliğe uğrayan işçi %30 oranında, davalı işverenler toplam %70 oranında kusurlu olduğundan TL olarak hükmedilen manevi tazminatın miktarı yüksektir Yargıtay - 2011/12661 karar. Ölümlü iş kazası nedeniyle 2009 yılında vefat eden sigortalı anne, baba ve kardeşlerinin manevi zararlarının giderilmesi için mahkemece, davacı anne ve baba için TL, davacı kardeşleri için ise TL olarak hükmedilen manevi tazminatın miktarı kaza tarihi, tarafların kusur dağılımı ile sosyal ekonomik durumlar dikkate alındığında fazladır Yargıtay - 2014/1207 karar. Trafik Kazası Manevi Tazminat Miktarı Yargıtay Kararları 2009 yılında meydana gelen yaralamalı trafik kazasında davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek TL manevi tazminata hükmedilmesi hukuka uygun olmuştur Yargıtay 17. HD - Karar 2016/575. Trafik kazası neticesinde bacağı kesilerek %47 oranında maluliyete maruz kalan, kusursuz olan ve kaza tarihinde 19 yaşında olan davacı mağdur lehine hükmedilen TL manevi tazminat miktarı uygundur Yargıtay HGK - 2013/201 karar. Davaya konu yaralamalı trafik kazası sebebi ile maluliyetin bulunmayışı, kazaya bağlı olarak yaşı küçük çocukta oluşan yaraların iyileşme süresinin bir ay olması göz önüne alındığından anne için TL baba için TL olarak hükmedilen manevi tazminat miktarı yüksektir Yargıtay 17. HD Karar 2016/1139. Ölümlü trafik kazasında vefat eden E’nin 25 yaşında olması, araç sürücüsünün de tam kusurlu olmasına rağmen davacı baba için TL, davacı anne için TL, davacı kardeş F. için TL, davacı kardeş için Y. için TL olarak belirlenen manevi tazminat miktarı oldukça azdır Yargıtay 17. HD - Karar 2015/10507. Ölümlü trafik kazasında çocuğu ölen ve kendi çocuğu %25 kusurlu olan anne-baba için ayrı ayrı TL olarak hükmedilen manevi tazminat miktarı oldukça azdır Yargıtay 17. HD - Karar 2015/3324. Maddi Tazminat Nasıl Hesaplanır? Maddi tazminat nasıl hesaplanır sorusunun nispeten daha somut ve teknik bir cevabı vardır. Maddi tazminat, belli kriterlerle yapılan matematiksel hesaplamalar ile belirlenir. Maddi tazminatın kapsamınını belirleyen temel unsurlar şunlardır Doğrudan uğranılan maddi zarar, Tarafların kusur oranı, Maluliyet varsa maluliyet oranı, Ölüm varsa ölenin yaşı ve destek olunan kişilerin yaşı gibi kriterlerler dikkate alınarak maddi tazminat hesaplanır. İş Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası İş kazası, işyerinde veya işin yürütülmesi sırasında meydana gelen, işçinin ruhsal ve bedensel olarak zarar gördüğü bir olaydır. İş kazaları nedeniyle işçilerin uğradığı zarar nedeniyle kendileri veya yakınları tarafından “iş kazası tazminat davası” açılabilir. İş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında tazminat miktarı, hesap bilirkişisi raporunun düzenlendiği tarihte, ölen veya yaralanan işçinin bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluşmaktadır. İşçinin bakiye ömrü, PMF tablosu gibi bazı özel tablolar kullanılarak bulunur. Trafik Kazası Sebebiyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası Ölümlü veya yaralamalı trafik kazası nedeniyle tazminat davası, uygulamada en çok karşılaşılan tazminat davası türüdür. Trafik kazası, karayolunda bir taşıtın diğer taşıtlara, taşıtlar içindeki kişilere, yayalara veya herhangi bir nesneye çarpmasıyla oluşur. Trafik kazası nedeniyle hem malvarlığı hem de vücut bütünlüğü zarar görebilir. Trafik kazası nedeniyle zarara uğrayanlar veya yakınları da maddi ve manevi tazminat davası açabilirler. Trafik kazası nedeniyle mağdur yaralanmışsa; mağdurun bu nedenle uğradığı bedensel zarar, yani maluliyeti tespit edilmelidir. Tazminatın hesaplanmasına esas alınacak maluliyet oranı ancak usulüne uygun bir bakım ve tedavi uygulanan kazazede hakkında tanzim edilen doktor raporuyla belirli bir netliğe kavuşur. Hatalı Doktor Uygulamasından Tıbbi Malpraktis Kaynaklanan Tazminat Davası Hatalı doktor uygulamaları, yani tıbbi malpraktis nedeniyle tazminat davası en sık karşılaşılan tazminat davası türüdür. Teşhis veya tedavi aşamalarında yapılan herhangi bir doktor hatası hastaların tüm yaşamını etkileyebilir. Doktor hatası veya diğer bir deyişle tıbbi malpraktis nedeniyle ruhsal veya bedensel bir zarara uğrayan herkes maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Tıbbi malpraktis; doktorun belli bir tedavi uygularken bilgisizlik, tecrübesizlik veya ilgisizlik nedeniyle hastanın bedenine hatalı bir uygulama yapması veya görevi ihmal etmesi neticesinde bir zararın doğması halinde söz konusu olur. Doktorun tazminat sorumluluğu hastasına uyguladığı hatalı tedavi nedeniyle doğar, usulüne uygun tedavi uygulanmasına rağmen gelişen komplikasyonlardan doktor sorumlu tutulamaz. Sözleşme İhlali Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası Borçlar hukukuna göre sözleşmeler, pek çok nedenden kaynaklanabilir. Alım satım sözleşmesi, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, şufa sözleşmesi gibi tipik sözleşmeler yapılabileceği gibi taraflar özgür iradeleriyle karma sözleşmeler de yapabilirler. Sözleşmenin eksik ifası, ifa edilmemesi veya haksız feshedilmesi hallerinde tarafların birbirinden maddi ve manevi tazminat talep etme hakları doğar. Suç İşlenmesi Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası Suç, kasıtlı veya taksirli hareket sonucu hukuka aykırı bir fiil ile bir kimseye zarar verilmesidir. Bir kişiye karşı suç işlenmesi, o kişiye hem maddi zarar verir hem de kişinin manevi bütünlüğünü bozar. Kişi aleyhine suç işlenmişse, maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı özellikle zamanaşımı olgusu açısından daha geniş haklar sağlar. Esasen; iş kazası, trafik kazası, doktor hatası vb. nedenlerle açılan birçok maddi ve manevi tazminat davası, aynı zamanda mağdura karşı taksirli bir hareketle işlendiğinden suç teşkil etmektedir. Tazminat sorumlusunun suç teşkil eden fiili neticesinde yaralanma meydan gelmişse taksirle adam yaralama suçu, ölüm meydana gelmişse taksirle ölüme neden olma suçu işlenmiş olur. Özellikle son dönemlerde internet üzerinden işlenen hakaret suçu, tehdit suçu, şantaj suçu, bilişim suçu vb. gibi suçlar sıklıkla tazminat davasına konu olmaktadır. Boşanma Davası ile Birlikte Açılan Maddi ve Manevi Tazminat Davası Boşanma davası, tarafların evlilik sözleşmesine son verdikleri bir dava türüdür. Taraflar boşanma davası ile birlikte karşı tarafın evlilik sırasında kusurlu hareketleriyle verdikleri zararları maddi ve manevi tazminat davasına konu yapabilirler. Boşanmada maddi ve manevi tazminat davası, boşanma sebepleri konusunda kusursuz veya daha az kusurlu olan eşin diğer eşten talep ettiği tazminatı konu alan bir tazminat davasıdır. Boşanma sebepleri konusunda her iki taraf eşit kusurlu ise, tarafların birbirinden tazminat talep etme hakları yoktur. Telif Hakları Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası Telif hakları, fikri bir çabanın ürünü olan eserleri korumaktadır. Günümüzde teknoloji ve iletişimin gelişmesi nedeniyle en çok ihlal edilen haklar arasında telif hakları yer almaktadır. Telif hakları ihlal edilen hak sahibi, hem müdahalenin önlenmesi için dava açabilir hem de maddi ve manevi zararını tazmin etmek için tazminat davası açabilir. Telif hakları; eser sahibinin izni olmadan eserin umuma arzedilmesi ve yayımlanması, başkasına ait eseri kendi eseriymiş gibi yayınlama, henüz alenileşmemiş bir eserin muhtevası hakkında kamuoyuna açıklamada bulunma gibi sayısız nedenlerle ihlal edilmektedir. Telif hakkkı ihlali suç teşkil ettiğinde, şikayet üzerine fail hakkında Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi tarafından yargılama yapılır. Maddi ve Manevi Tazminat Davası Ne Kadar Sürer? Tazminat davaları, taraf iddialarının ileri sürülmesi, tanık dinlenmesi, maluliyet oranı tespiti, kusur tespiti, maddi zararın hesaplanması gibi aşamalardan oluşur. Tazminat davasını ele alan mahkeme, her aşamada gerekli tespitler yapıldıktan sonra tarafların itirazlarını değerlendirir. Örneğin, bilirkişi tarafından yapılan kusur tespitine tarafların itirazı varsa, mahkeme itirazı değerlendirir, itirazı yerinde görürse dosyayı yeniden kusur bilirkişisine gönderir. Tüm bu işlemler ve işlemlere itiraz edilip edilmemesi tazminat davasının ne kadar sürede sonuçlanacağını belirler. Tazminat davaları ortalama 1,5 – 2 yıl gibi bir sürede sonuçlanmaktadır. Maddi ve Manevi Tazminat Yargıtay Kararları Manevi Tazminat, Kişilik Haklarına Saldırı ve Matufiyet Şartı Mahkemece, davalı hesabından yapılan “… TV adlı kanalda dört p… Türkiye Cumhuriyetinin Cumhurbaşkanına hakaret ediyor” şeklindeki paylaşımın eleştiri sınırı ötesine geçtiği, bu sebeple davacıların kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Matufiyet kelime anlamı olarak, “yöneliklik, yönelmiş olmaklık” olarak tarif edilmektedir. Özellikle kişilik haklarına saldırı sebebiyle tazminat istemini içeren davalarda söz konusu olan matufiyet şartı, açıkça kanunda yer almamakla birlikte, Yargıtay içtihatlarıyla hukukumuza girmiştir. Matufiyet şartı içtihatlarda adı, sanı, kimliği belli olmasa da ona yöneldiği konusunda kuşku bırakmayacak şekilde ithamlara, yönelimlere yer veren ifadeler olarak kabul edilmektedir. Matufiyet yargısal kararlarda yayın ile şeref ve haysiyetine veya özel yaşamına dolayısıyla kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu iddia eden yönünden varlığı aranan önemli bir koşul olarak tarif edilmiş, matufiyetin varlığını kabul için o yayında veya konuşmada, ya kişinin adından açıkça söz edilmesi ya da konumunun, sıfatının gösterilmesi veya bunlardan söz edilmese dahi yayın içeriğinden bu kişinin amaçlandığı, sözlerin ona yönelik olduğunun anlaşılması veya anlaşılabilir olması şartları aranmıştır. Hukuka aykırı eylemde bulunan kişi mağdurun ismini açıkça belirtmemiş veya isnat ettiği fiili üstü kapalı bir biçimde geçiştirmişse, isnadın mahiyetinde ve mağdurun şahsına matufiyetinde tereddüt edilmeyecek derecede karineler varsa, hem isim zikredilmiş, hem de hakaret vaki olmuş sayılır Hukuk Genel Kurulu 16/09/2015 gün ve 2014/4-85 E 2015/1774 K- 07/07/2010 gün ve 2010/4-377 E 2010/365 K. Bu ilke ve açıklamalar kapsamında; somut olayda, davalının sosyal paylaşım ağı … hesabı üzerinden yazdığı ifadelerde, ortalama bir kişinin davalının sözlerini gördüğü anda sözlerin muhatabının davacılar olduğunu anlayamayacağı görülmüştür. Bu durumda davalının ifadelerinin davacılara matuf olmadığının kabulü gerekir. O halde, internet yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine dair davanın, matufiyet unsuru gerçekleşmediğinden reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir Yargıtay 4. Hukuk Dairesi - K. 2017/8684. Trafik Kazası Tazminat Davası Zamanaşımı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazmini için kaza gününden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüş, aynı maddenin ikinci fıkrasında, davanın cezayı gerektiren bir eylemden kaynaklanması durumunda ceza kanununun öngördüğü ceza zamanaşımının sürücü, işleten veya diğer sorumlular için fark gözetilmeksizin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Eylemin suç oluşturması yeterli olup, ayrıca fail hakkında mahkumiyet kararı ile sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı gerekmemektedir. HGK’nin gün 2001/705 Karar Olayın meydana geliş şekli itibariyle ölen sürücünün eylemi bir bütün olarak ele alındığında, murisin işleteni olmadığı aracı kullanırken tek taraflı ve kendisinin tam kusuru ile meydana gelen eylem aracın frenlerinin arızalı olması nedeniyle 179/2 maddesinde tanımlanan trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu oluşturmaktadır. Buna göre davacının desteğinin tam kusuru ile neden olduğu ve kendisinin ölümü ile sonuçlanan trafik kazasının aynı zamanda 5237 sayılı TCK’nun 179/2. maddesinde düzenlenen ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma olarak tanımlanan cezayı gerektiren eylem niteliğinde bulunması; bu eylemle ilgili ceza davasının 66/1-e maddesi uyarınca sekiz yıllık zamanaşımı süresine tabi olması; 2918 sayılı KTK’nun 109/2 maddesi uyarınca bu sürenin görülmekte olan maddi tazminat davası için de geçerli olması; davanın olay tarihi üzerinden sekiz yıl geçmeden açılmış olması karşısında, somut olayda zamanaşımının gerçekleşmediği açıktır HGK - 2015/1495 Karar Tüp Patlaması Tazminat Davası Zamanaşımı Tazminat davası, davacıların murisi tarafından işletilmekte olan lokantaya alınan … markalı tüpün patlaması sonucu uğranılan maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacıların murisi ile davalı …nin bayiisi arasında tüp satım akdi yapılmış olup, dava açılırken de davalının imalatçı sıfatı değil, bayiileri aracılığı ile satıcı sıfatı ön plana çıkarılmıştır. Bu durumda, taraflar arasındaki zamanaşımı süresinin haksız fiile ilişkin zamanaşımı hükümleri gereğince 1 yıl olarak değil, satım akdinde geçerli olan 10 yıl olarak kabulü gerekir Yargıtay Dairesi - 2017/4093 karar Trafik Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davasında Kusurluluk Ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat niteliğinde olan destekten yoksun kalma tazminatı isteyen kişiler üçüncü kişi konumundadır. Bu nedenle, ölümlü trafik kazasında ölen şoför veya işleten %100 kusurlu tam kusurlu olsalar bile, işleten veya şoförün destekten yoksun kalan yakınları maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Tazminat davasında destekten yoksun kalan bu kişilere kusur yansıtılarak hesaplama yapılamaz HGK- 2011/411 karar, HGK - 2012/92 karar, HGK - 2013/74 karar. Doktor Hatası Malpraktis Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Dava, davalı doktor ve hastanenin özen yükümlülüğüne aykırı davranmaları neticesinde; davacıların bebeğinin sağ ayağında kemik kırığı meydana gelmesi, bebeğin doğumdan itibaren inlemesine rağmen durumun davalılar tarafından fark edilmemesi, akabinde Özel T… Hastanesi’ne sevk edilen bebeğin kontrollerinin burada yapılarak bebekte kemik kırığının tespit edilmesi iddiası nedeniyle istenilen manevi tazminata ilişkindir. Doğumdan sonra bebeğin inlemesine ve bunun uzun saatler boyunca devam etmesine rağmen, çocuk hekiminin tek oluşu gerekçe gösterilerek sadece telefonla çocuk doktorundan sözlü bilgi alınmak suretiyle bebeğin tedavi altına alınmaya çalışılması, yeni doğan bir bebeğin çocuk doktoru yerine acil hekimi tarafından değerlendirilmesi, tüm bu olaylar esnasında ise bebeğin inlemeye devam etmesi bir bütün olarak değerlendirilerek, Mahkemece; üniversiteden, itirazları karşılayan, aralarında yenidoğan konusunda uzman, akademik kariyere sahip 3 kişilik bilirkişi kurulundan, davalıların açıklanan hukuki konum ve sorumlulukları, davalıların bebek ile ilgili gereken tüm kontrolleri yapıp yapmadığı, yapıldıysa bu işlemlerin tıp bilimi açısından yeterliliği tıbbın gerek ve kurallarına göre olayda davalıların sorumluluğunu gerektirecek ihmal ve hata bulunup bulunmadığını gösteren, nedenlerini açıklayıcı, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekmektedir Yargıtay 13. Hukuk Dairesi - 2016/6289 karar. Dava, doktor hatası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacılar, davalı doktorun ihmali ve hastane personelinin gerekli acil muayeneyi yapmaması nedeniyle çocuklarının vefat ettiğini ileri sürerek doktor aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açmıştır. Doktorun görev yaptığı hastane devlet hastanesidir. Kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken veya görevlerini yaparken kişilere zarar vermesi, ilgili kamu kurumunun hizmet kusurunu oluşturur. Bu durumda sorumlu, kamu görevlisinin emrinde çalışmakta olduğu kamu kurumu olup dava o kurum aleyhine açılmalıdır. Somut olayımızda devlet hastanesinde gerçekleşen hizmet kusuru nedeniyle Sağlık Bakanlığı’na dava açılması gerekirken doğrudan doktora dava açılması hukuka aykırı olup dava husemet yönünden reddedilmelidir Yargıtay 4. HD - 2015/13323 karar. Doktor Hatası Nedeniyle Hekime Açılan Tazminat Davasında Görevli Mahkeme Dava, doktor hatası malpraktis nedeniyle açılan tazminat davası niteliğindedir. Davacı, oğlunun trafik kazası geçirmesi sonucu tedaviye alındığını, davalının Hastanede beyin cerrahi uzmanı olduğunu, görevi olmasına rağmen gerekli tıbbi müdahaleyi yapmadığını bu sebeple sakat kalmasına katkıda bulunduğunu belirterek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Mahkemece, kamu görevlilerinin görevlerini ifa ederken kasıtlı veya taksirli fiillerle kişilere verdikleri zararlar nedeni ile kendilerine rücu edilmek üzere açılan davaların idari yargı yerinde açılması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İdari yargı yerlerinde açılacak davalarda husumetin kimlere yöneltileceğine dair 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesi gereğince, idari yargı yerlerinde ancak ilgili idari kuruluş dava edilebilir. Bu yasal düzenlemeye göre, gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri aleyhine idare mahkemelerinde dava açılamaz. Davacı, gerçek kişi olan doktorun eylemi sebebiyle zarara uğradığını ileri sürüp istekte bulunduğuna göre, davanın görüm ve çözüm yeri adli yargıdır. Açıklanan sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.Yargıtay 4. Hukuk Dairesi - Karar 2016/11849. Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkin tazminat davası niteliğindedir. Mahkemece, davalı doktor … yönünden Anayasa’nın 129/5 ve Devlet Memurları Kanunu’nun 13. maddeleri gerekçe gösterilerek kamu görevlilerine husumet yöneltilemeyeceğinden davanın husumetten reddine; diğer davalı Bakanlık yönünden ise, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesi gereğince idari yargıda tam yargı davası açılması gerektiği gerekçesiyle davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Mahkemece, davalı doktor … yönünden Anayasa’nın 129/5 ve Devlet Memurları Kanunu’nun 13. maddeleri gerekçe gösterilerek kamu görevlilerine husumet yöneltilemeyeceğinden davanın husumetten reddine; diğer davalı Bakanlık yönünden ise, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesi gereğince idari yargıda tam yargı davası açılması gerektiği gerekçesiyle davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamından; davacının, davalı doktorun hatalı tedavi yaptığı iddiasıyla maddi ve manevi tazminat istediği anlaşılmaktadır. Davaya konu olan saç ekim işlemi tarihinde gerçekleştirilmiştir. 6518 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 122. maddesi ile “Türkiye Diyanet Vakfına ait hastaneler, taşınır ve taşınmazları; alt işveren veya hizmet alımı ilişkisi olmaksızın bir iş sözleşmesine dayalı olarak tarihi itibarıyla anılan hastanelerde çalışmakta olup da Sosyal Güvenlik Kurumuna Kurumuna tescili yapılmış olanlardan tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesinde öngörülen genel ve ilgili kadro veya pozisyon için aranılan özel şartları taşıyanlar aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde Vakfın talebi üzerine bir yıl içinde Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna devredilir.” düzenlemesi yapılmıştır. Bu düzenleme tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Davalı doktorun davaya konu saç ekim işlemini gerçekleştirdiği tarihte, … Hastanesinin … Vakfına ait olduğu ve henüz Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna devredilmediği anlaşılmaktadır. Şu halde, saç ekiminin gerçekleştirildiği tarihte … özel hastane konumunda olup, davanın görülme ve çözüm yeri adli yargıdır. Ayrıca, davalı doktorun eylemi gerçekleştirdiği iddia edilen tarihte kamu görevlisi olmamasından dolayı kendisine husumet yöneltilebilir. Hal böyle olunca, mahkemece davanın husumet ve yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğundan doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir Yargıtay 4. Hukuk Dairesi - Karar 2016/11558. İş Kazası Nedeniyle Tazminat Davasında İşverenin Kusuru Nasıl Belirlenir? Davacılar yakınıın tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu vefat etmesi olayının 5510 Sayılı Kanun’un 13. maddesi kapsamında iş kazası olduğu hususu açıktır. Dosyada tartışma konusu olan öncelikli husus yargılama konusu iş kazasında davalıların kusurunun bulunup bulunmadığıdır. Bilindiği üzere iş kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında kural olan işverenlerin kusurlu eylemlerinden sorumu tutulmalarıdır. Bu sebeple bu tür davalarda yargılama konusu edilen zararlandırıcı olayın İş Kanunu’nun 77. maddesinin öngördüğü koşulların göz önünde tutularak ve özellikle işverenin niteliğine göre, iş yerinde uygulanması gereken İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’nün ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin iş yerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelenmek suretiyle kusurun aidiyeti ve oranı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde belirlenmelidir. Kuşkusuz ki tarafların kusur durumunu inceleyen bilirkişi heyetinin konusunda ehil iş güvenliği uzmanlarından oluşması gerektiği gibi yine heyeti oluşturanların uzmanlık konularının da olaya uygun meslek gurubundan seçilmesi gerekir. Somut olaya geldiğimizde Mahkeme “makine mühendisi” iş güvenliği uzmanı olan bilirkişinin havale tarihli raporunu gözeterek eldeki davayı neticelendirmiştir. Oysaki yargılama konusu iş kazası oluş şekli bakımından kusur irdelemesinin içerisinde en az bir kardiyolog hekimin bulunduğu bilirkişi heyetine yaptırılması gerektiği açıktır. Zira yukarıda belirtildiği üzere davacılar murisinin maruz kaldığı zararlandırıcı olay “kalp krizi” olup makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporun tek başına hükme esas alınamayacağı bellidir. Yapılacak iş; içerisinde en az bir kardiyolog hekim bilirkişi de olacak şekilde işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetine dosyayı tevdi ederek olayı yeniden inceletmek, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonuca göre karar vermekten ibarettir Yargıtay 21. HD - Karar 2016/9335. İş Kazasının Tespiti ve Maddi ve Manevi Tazminat Davası Açılması Somut olayda; iş kazası olduğu iddia olunan tarihli olayın Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği anlaşılmaktadır. Kurumca davacılara iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanabilmesi için öncelikle zararlandırıcı olayın iş kazası niteliğince olup olmadığının tespiti ön sorundur. Ayrıca belirtmek gerekirse böylesi bir tespitin Mahkemelerin görevine dair neticeleri de vardır. Diğer yandan iş kazasının tespiti ile ilgili ihtilaf Sosyal Güvenlik Kurumunun hak alanının doğrudan ilgilendirmekte olup işbu tazminat davasında ise Kurum taraf değildir. Bu noktada öncelikle yapılması gereken iş; davacılara tarihli zararlandırıcı olayı Sosyal Güvenlik Kurumuna ihbar etmesi, bu ihbar sonucunda olayın Kurumca iş kazası olarak kabul edilmemesi halinde ise bu kez Sosyal Güvenlik Kurumuna ve hak alanını etkileyeceğinden işveren aleyhine “iş kazasının tespiti” davası açmaları için önel vererek tespit davasını eldeki tazminat davası için bekletici sorun yapmak,ihbar sonunda zararlandırıcı olayın Kurumca iş kazası olduğunun kabul edilmesi halinde ise bu kez davacılara iş kazası sigorta kolundan kendilerine gelir bağlanmasını istemeleri için önel vermek, bu safahatlar sonunda anılan olayın iş kazası olduğu hususları tereddütsüz olarak ortaya konulursa bu kez işin esasına girip özellikle tarihli olayı içlerinde trafik-iş güvenliği uzmanı da bulunan iş güvenlik uzmanlarına İş Kanununun öngördüğü koşulları da gözeterek irdelemeleri için tevdi ederek buradan çıkacak sonuca göre tüm delilleri bir arada değerlendirip karar vermekten aksi halde ise; yani gerek olayın iş kazası olmadığının ortaya çıkması halinde ise eldeki davanın kaynaklanan haksız fiil sebebiyle uğranılan zararın giderilmesine yönelik bir dava olduğu ve ortada İş Kanunundan kaynaklanan bir uyuşmazlık bulunmayıp tazminat istemli işbu davaya genel görevli mahkemelerde bakılması gerektiği gerekçeleri ile Asliye Hukuk Mahkemesi olarak karar vermekten ibarettir Yargıtay 21. HD - Karar 2016/8703. Hakaret Suçu Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat Davası Tazminat davası; haksız fiil nedenine dayalı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Dosya kapsamından davacının avukat olup, dava dışı müvekkili Seçil davalı arasında boşanma davasında dava dışı Seçil’i temsil ettiği, davalının davacı hakkında baroya devam eden davada sunulan dilekçelerde kişilik haklarına hakarette bulunduğu iddiasıyla şikayette bulunulduğu, davacı tarafından dava dilekçesine mesaj suretlerinin eklenmiş olduğu, bu mesajların incelenmesinde davalı tarafça davacı avukat için kullanılan “salak”, “gerzek”, “kıro” gibi ifadelerin davacıyı müvekkili nezdinde küçük düşürücü nitelikte olduğu, bu mesajların birçok kişi tarafından görüldüğü, bu haliyle de kişilik haklarına hukuka aykırı şekilde saldırı yapıldığı, baroya yapılan şikayetin ise anayasal şikayet hakkı kapsamında olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda; kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminata hükmedilmesini isteyebilir. Saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumları, söz konusu mesajların devam eden boşanma davası sırasında yazılmış olması, davacının müvekkilinin bu yazışmadaki rolü de nazara alınarak uygun miktarda manevi tazminata karar verilmesi gerekirken davacının manevi tazminat talebinin tümden reddedilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır. Davacının maddi tazminata yönelik talebi yönünden ise davalının haksız fiiliyle oluştuğu iddia olunan zarar arasında uygun nedensellik bağı bulunmadığından ve zararı kanıtlanmadığından davacının maddi tazminat talebinin reddine dair ilk derece mahkemesi kararı maddi vakıa ve yasaya uygundur. Bu itibarla davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek, yeniden esas hakkında hüküm kurmak gerekmiştir. Yukarıda değinilen nedenler ve manevi tazminatın amacına göre davacının avukatın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile manevi tazminatın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, fazlaya dair manevi tazminatla maddi tazminata yönelik talebin reddine karar vermek gerekmiştir İstanbul Bölge Adliye İstinaf Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi - Karar2017/645. Hakaret ve İftira Nedeniyle Manevi Tazminat Davası Tazminat davası, hakaret ve iftira eylemlerine dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, müvekkili olan dava dışı İngiliz vatandaşı davalının çeşitli tarihlerde gönderdiği e-maillerle müvekkilinin gözünde küçük düşürüldüğünü ve hakaret edildiğini, e-maillerde yer alan sözlerin kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu ileri sürerek, manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Davalı, e-maillerin davacıya gönderilmediğini, hakaret ve iftira suçlarından hakkında yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, davaya konu e-maillerin davacıya değil davacının müvekkiline gönderildiği, e-maillerde yer alan ifadelerin yakınma ve eleştiriden ibaret olup hakaret amacı taşımadığı, e-maillerde davalının davacıdan yakındığı, davacıya karşı hakaret suçundan bahsedilebilmesi için gerekli olan üç kişilik ihtilat unsurunun da gerçekleşmediği, böylece davacının kişilik haklarına yönelik bir saldırıdan söz edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Ceza soruşturmasında, davalının e-maillerde yer alan davacı hakkındaki sözlerinin hakaret niteliği taşıdığının benimsendiği, ancak üç kişi ile ihtilat unsuru bulunmadığından gıyapta hakaret suçunun yasal unsurlarının gerçekleşmediği, iftira suçunun da yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan gıyapta hakaret suçuna dair kanun metninde “hakaretin cezalandırılması için” denilerek, aslında hakaretin oluştuğu, ancak cezalandırılması için ihtilatın gerçekleşmesi gerektiği vurgulanmakta olup, kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen kararda da aynı olgunun benimsendiği görülmektedir. Somut olayda, davalının davacının müvekkiline gönderdiği elektronik postaların geneline bakıldığında, davacıyı küçük düşürücü ifadelerin yer aldığı ve özellikle “avukatın seni aldatıyor, senin avukatın sadece senden para sızdırmak istiyor, aptal avukatının kölesi olma” gibi ifadelerle davacının kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Şu halde, davacı yararına somut olaya uygun bir miktarda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile istemin reddedilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden, kararın bozulması gerekmiştir Yargıtay 4. Hukuk Dairedi İdarenin Hizmet Kusuru Nedeniyle Tazminat Davasında Görevli Mahkeme Dava maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin tazminat davası niteliğindedir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, 2007 yılında bir araç satın alıp yeni bir plaka ile adına tescil ettirdiğini ancak aracı satmak istediği sırada aracın üzerinde 19 tane haciz olduğunu öğrendiğini, yaptığı araştırma sonucu bu durumun … sisteminde aracın eski plaka ile önceki sahibine ait görünmesinden kaynaklandığını öğrendiğini, davalı tarafından veri girişinin yapılmaması sebebiyle aracı satamadığı gibi hacizleri kaldırmak için de kendisinin uğraştığını belirterek maddi ve manevi tazminat istemlerinde bulunmuştur. Davalı, idari yargının görevli olduğunu, haciz yazılarının gereğinin yapıldığını ve bu sebeple kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, trafik tescil bürosu görevlilerinin kayıtları incelerken gerekli dikkat ve özeni göstermemeleri sonucu davacının maddi olarak zarar gördüğü gerekçesiyle benimsenen bilirkişi raporu uyarınca maddi tazminat istemi kısmen kabul edilmiştir. Davaya konu olayda, davalı idarenin sistemine veri girişi yapmaması sebebiyle zarar görüldüğü ileri sürülmüştür. Bu olgu, kamu hizmeti ile ilgili ve hizmet kusuruna ilişkindir. İdare’nin, hizmet kusuru niteliğindeki eylemi sonucu meydana gelen zararlardan dolayı; İdari Yargılama Usulü Yasası’nın gereğince İdare’ye karşı idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerekir. Görev sorunu, açıkça veya hiç ileri sürülmese de kendiliğinden re’sen dikkate alınır. Mahkemece, açıklanan olgular gözetilerek yargı yolu bakımından mahkemenin görevsizliği sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasının çözümlenmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi - Karar 2016/6222. Manevi Tazminatın Bölünmezliği İlkesi Uyuşmazlık, manevi tazminatın bölünüp bölünmeyeceği noktasında toplanmaktadır. Gerçekten, hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir haldir. Başka bir anlatımla üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle, manevi tazminatın bölünmesi, bir kısmının davaya konu yapılması kalanın saklı tutulması olanağı yoktur. Niteliği itibariyle manevi tazminat bölünemez. Bir defada istenilmesi gerekir. Yargıtay gün ve 1996/21-397-637 karar ile gün ve 1999/21-684-818 Sayılı kararı da bu doğrultudadır. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut olayda, davacı tarafın asıl dava dosyasında talep ettikleri manevi tazminat miktarını daha sonra açtıkları birleşen dava dosyasında artırması, sonrasında yerel mahkeme tarafından asıl dava dosyasında talep edilen manevi tazminat miktarlarını aşacak şekilde davacılar yararına manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi hatalı olmuştur Yargıtay 21. Hukuk Dairesi - Karar 2017/1618. Trafik Kazası Nedeniyle Maluliyet Halinde Manevi Tazminat Miktarı Davacı vekili, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu otobüsün, yaya davacıya çarpmasıyla oluşan kazada, davacının ağır biçimde yaralandığını, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olduğunu, davacının sol bacağının diz üstünden kesilmesi sonucu sakat kaldığını ve manevi yönden büyük zarar gördüğünü belirterek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir. Mahkemece, kararda yazılı gerekçelerle ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile TL. maddi tazminat ile TL. manevi tazminatın, kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı EGO Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir. 6098 sayılı TBK’nun 56. maddesi 818 sayılı BK. 47. md. hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. O halde mahkemece, meydana gelen trafik kazası sonucu, davacının cismani zarara uğraması nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacının kazada hiçbir kusurunun bulunmaması, davalı sürücünün kazada tam kusurlu olması, davacının kaza sonucu bir bacağının diz kapağından kesilmesiyle %46,2 oranında kalıcı maluliyete uğraması, oluşan zararın ağırlığı hususları gözönünde tutularak, olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacı için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, çok düşük miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir Yargıtay 17. HD - Karar 2017/100. İnternet Üzerinden Hakaret Halinde Manevi Tazminat Mahkemece, davalı hesabından yapılan “… TV adlı kanalda dört p… Türkiye Cumhuriyetinin Cumhurbaşkanına hakaret ediyor” şeklindeki paylaşımın eleştiri sınırı ötesine geçtiği, bu sebeple davacıların kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Matufiyet kelime anlamı olarak, “yöneliklik, yönelmiş olmaklık” olarak tarif edilmektedir. Özellikle kişilik haklarına saldırı sebebiyle tazminat istemini içeren davalarda söz konusu olan matufiyet şartı, açıkça kanunda yer almamakla birlikte, Yargıtay içtihatlarıyla hukukumuza girmiştir. Matufiyet şartı içtihatlarda adı, sanı, kimliği belli olmasa da ona yöneldiği konusunda kuşku bırakmayacak şekilde ithamlara, yönelimlere yer veren ifadeler olarak kabul edilmektedir. Matufiyet yargısal kararlarda yayın ile şeref ve haysiyetine veya özel yaşamına dolayısıyla kişilik haklarına saldırıda bulunulduğunu iddia eden yönünden varlığı aranan önemli bir koşul olarak tarif edilmiş, matufiyetin varlığını kabul için o yayında veya konuşmada, ya kişinin adından açıkça söz edilmesi ya da konumunun, sıfatının gösterilmesi veya bunlardan söz edilmese dahi yayın içeriğinden bu kişinin amaçlandığı, sözlerin ona yönelik olduğunun anlaşılması veya anlaşılabilir olması şartları aranmıştır. Hukuka aykırı eylemde bulunan kişi mağdurun ismini açıkça belirtmemiş veya isnat ettiği fiili üstü kapalı bir biçimde geçiştirmişse, isnadın mahiyetinde ve mağdurun şahsına matufiyetinde tereddüt edilmeyecek derecede karineler varsa, hem isim zikredilmiş, hem de hakaret vaki olmuş sayılır Hukuk Genel Kurulu 16/09/2015 gün ve 2014/4-85 E 2015/1774 K- 07/07/2010 gün ve 2010/4-377 E 2010/365 K. Bu ilke ve açıklamalar kapsamında; somut olayda, davalının sosyal paylaşım ağı … hesabı üzerinden yazdığı ifadelerde, ortalama bir kişinin davalının sözlerini gördüğü anda sözlerin muhatabının davacılar olduğunu anlayamayacağı görülmüştür. Bu durumda davalının ifadelerinin davacılara matuf olmadığının kabulü gerekir. O halde, internet yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine dair davanın, matufiyet unsuru gerçekleşmediğinden reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle yazılı biçimde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir Yargıtay Dairesi - K. 2017/8684. Boşanma Davasında Manevi Tazminat Boşanmada manevi tazminatın amacı, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın, bozulan ruhsal dengesini telafi etmek, manevi değerlerindeki eksilmeyi karşılamaktır. Onun için, kişilik haklarını ihlal eden fiille, tazminat miktarı arasında makul bir oranın bulunması gerekir. Bir tarafın zenginleşmesine yol açacak sonuçlar doğurur miktarda manevi tazminat takdiri, müesseseyi amacından saptırır. Hakim, tazminat miktarını saptarken, bir yandan kişilik hakları zedelenen tarafın, ekonomik ve sosyal durumunu ve boşanmada kusuru bulunup bulunmadığını ve varsa kusur derecesini, fiilin ağırlığını; öbür yandan da, kişilik haklarına saldırıda bulunanın kusur derecesini, ekonomik ve sosyal durumunu göz önünde bulundurmak zorundadır. Açıklanan ilkeler gözetildiğinde davacı-davalı erkek yararına takdir edilen manevi tazminat miktarı, ölçülülük ilkesine uygun olmayıp fazla bulunmuştur. Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde yer alan hakkaniyet ilkesi gözetilerek daha uygun miktarda tazminat takdiri gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru bulunmamıştır Yargıtay 2. Hukuk Dairesi - Karar 2018/9674. Soybağının Reddi ve Maddi/Manevi Tazminat Davacı vekili asıl davada ve birleşen ek davada, müvekkilinin kendisinden olmadığını sonradan öğrendiği çocukların doğumlarından velâyetlerinin anneye verildiği tarihe kadar bakım ve yetiştirilmesi için yaptığı masraflar nedeniyle uğradığı maddi zararın tazminini istemiştir. 4721 sayılı TMK’nın “Babalık karinesi” başlıklı 285. maddesine göre, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. TMK’nın 286. maddesinde ise soybağının reddi davası açılarak babalık karinesinin çürütebileceği belirtilmiştir. Eldeki davada, soybağının reddi davası ile çocukların davacıdan olmadığı ve biyolojik babalarının davalı tespit edilinceye kadarki dönemde, davacının TMK’nın 327. ve 328. maddeleri gereğince, velâyet hakkına sahip olan baba sıfatıyla çocukların bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderleri karşılamış olması hayatın olağan akışına uygundur. Şu durumda, davacının maddi zararını kanıtlaması ve miktarının tam olarak tespiti mümkün değilse de, yerel mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alınarak çocukların yaşı, eğitim durumu ve diğer şartlar birlikte değerlendirilip, BK’nın 42/2. maddesi gereğince takdir edilecek uygun bir miktar maddi tazminatın davalı tahsiline hükmedilmesi gerekmektedir. HGK - Karar No 2019/314. Şikayet Hakkının Kullanılması Manevi Tazminat Gerektirmez Dava, haksız şikayet nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, davalının yanında hizmet akdi ile çalıştığı günlerin kuruma bildirilmediğinin tespitine ilişkin dava açtığını, yargılamanın sonunda davalının sigorta primlerini yatırmadığını ve olması gerekenden düşük ücret vererek çalıştırdığının mahkeme kararı ile tespit edildiğini, davalı tarafından yargılama aşamasında … kullanmasının kanuna aykırı olduğunun iddia edildiğini, davalının bu iddiasını kanıtlayamadığını, … kullanabileceğinin … kayıtlarıyla ortaya çıktığını, bu iddiaların aksi ispatlandığı halde davalının kendisini dolandırıcılıkla itham ettiğini ve suç duyurusunda bulunduğunu, hakkında takipsizlik kararı verildiğini, dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı bir suçla suçlandığını, suçsuz olduğu halde küçük düştüğünü ve toplum içerisindeki itibarının zarar gördüğünü belirterek uğradığı manevi zararın giderilmesini istemiştir. Davalı, davacının yanında işçi olarak çalıştığını ve bu çalışması karşılığında ücret aldığını, ancak … başvurusu yaparken hiçbir gelirinin olmadığını beyan ettiğini, davacının bu çelişkili beyanları nedeniyle şikayet hakkını kullandığını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece, davacının dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı bir suçla suçlandığı, toplum içerisindeki itibarının zarar gördüğü ve küçük düştüğü gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Şikayet hakkı, diğer bir deyimle hak arama özgürlüğü; Anayasa’nın 36. maddesinde; “Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir” şeklinde yer almıştır. Hak arama özgürlüğü bu şekilde güvence altına alınmış olup; kişiler, gerek yargı mercileri önünde gerekse yetkili kurum ve kuruluşlara başvurmak suretiyle kendilerine zarar verenlere karşı haklarının korunmasını, yasal işlem yapılmasını ve cezalandırılmalarını isteme hak ve yetkilerine sahiptir. Anayasa’nın güvence altına aldığı hak arama özgürlüğünün yanında, yine Anayasanın “Temel Haklar ve Hürriyetlerin Niteliği” başlığını taşıyan 12. maddesinde herkesin kişiliğine bağlı dokunulmaz, devredilmez, vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahip olduğu belirtildikten başka, 17. maddesinde de, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip bulunduğu da düzenleme altına alınmış bulunmaktadır. Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesinde, kişilik haklarına yapılan saldırının unsurları belirtilmiş ve hukuka aykırılığı açıklanmıştır. ise, kişilik haklarına karşı yapılan saldırının dava yolu ile korunacağı açıklanmış, BK’nun 49. maddesinde ise saldırının yaptırımı düzenlenmiştir. Hak arama özgürlüğü ile kişilik haklarının karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin bu iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez. Daha az üstün olan yararın, daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Hak arama özgürlüğü, diğer özgürlüklerde olduğu gibi sınırsız olmayıp kişi salt başkasını zararlandırmak için bu hakkı kullanamaz. Bu hakkın hukuken korunabilmesi ve yerinde kullanıldığının kabul edilebilmesi için şikayet edilenin cezalandırılmasını veya sorumlu tutulmasını gerektirecek yeterli kanıtların mevcut olması da zorunlu değildir. Şikayeti haklı gösterecek bazı emare ve olguların zayıf ve dolaylı da olsa varlığı yeterlidir. Bunlara dayanarak başkalarının da aynı olay karşısında davalı gibi davranabileceği hallerde şikayet hakkının kullanılmasının uygun olduğu kabul edilmelidir. Aksi halde şikayetin hak arama özgürlüğü sınırları aşılarak kullanıldığı, kişilik değerlerine saldırı oluşturduğu sonucuna varılmalıdır. Somut olayda, davaya konu söz ve şikayetlerin savunma amaçlı olarak sarf edildiği, ayrıca iddia edilen hususlarda emare olduğu da anlaşılmasına göre davalının hak arama özgürlüğü kapsamında şikayet hakkını kullandığının kabulü gerekir. Şu durumda mahkemece, istemin tümden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ -KARAR NO 2019/2590. Manevi Tazminat Miktarının Hakkaniyete Uygun Belirlenmesi İlk derece mahkemesince annenin maddi tazminat isteminin kabulüne, anne için TL, büyükanne ve büyükbaba için TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı taraflarca istinaf başvurusunda bulunulmuş, … Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi davalıların manevi tazminatın miktarına yönelen istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, annenin maddi tazminat isteminin kabulüne, anne için TL, büyükanne ve büyükbaba için TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle, hüküm altına alınan manevi tazminatların az doluğunu, müteveffa sigortalının annenin tek çocuğu, büyükanne ve dedenin tek torunu olduğunu, emsal dosyada davacı olan baba ile annenin müteveffa küçükken ayrıldıklarını, müteveffayı davacı annenin büyüttüğünü, büyükanne ve büyükbaba ile aynı adreste birlikte yaşadıklarını ileri sürmüştür. Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. HGK 13/291-370 Bu ilkeler gözetildiğinde, davacı anne yararına hükmedilen TL manevi tazminatın az olduğu, büyükanne ve dede yararına hükmedilen TL manevi tazminatın ise bir miktar az olduğu açıktır. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Yargıtay 21. HD - Karar 2019/5193. Maddi ve manevi tazminat davası, büyük hak kayıplarının yaşanabileceği bir dava türü olduğundan mutlaka bir tazminat avukatı vasıtasıyla yürütülmelidir. Avukat Baran Doğan Hukuk Bürosu UYARI Web sitemizdeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Baran Doğan’a aittir. Tüm makaleler hak sahipliğinin tescili amacıyla elektronik imzalı zaman damgalıdır. Sitemizdeki makalelerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz bir şekilde başka web sitelerinde yayınlanması halinde hukuki ve cezai işlem yapılacaktır. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir. Makale Yazarlığı İçin Avukat veya akademisyenler hukuk makalelerini özgeçmişleri ile birlikte yayımlanmak üzere avukatbd adresine gönderebilirler. Makale yazımında konu sınırlaması yoktur. Makalelerin uygulamaya yönelik bir perspektifle hazırlanması rica olunur.

cinsel tacizde manevi tazminat miktarı